* Ilosci oraz sklad produktów, otrzymy¬ wanych przy destylacji olejów skalnych i smól, sa zalezne od przerabianych produk¬ tów. Warunki zbytu sa jednak dla poszcze¬ gólnych produktów rozmaite. Dlatego tez bardzo waznem jest rxd wzgledem ekono¬ micznym, aby otrzymywane produkty de¬ stylacji mogly byc zmieniane odpowiednio do moznosci zbytu. Znany jest caly szereg, sluzacych do tego celu, sposobów rozszcze¬ piania, zapomoca których ciezkie weglowo¬ dory rozszczepiane sa na lzejsze, co tech¬ nicznie dokonywa sie w najrozmaitszy sposób dzialaniem cisnienia lub temperatu¬ ry w stanie plynnym lub po przeprowadze¬ niu w stan pary. Rozszczepianie zapomoca wysokich temperatur zaczyna sie zaraz po krótkim okresie dzialania tychze na pro¬ dukt reakcji i umozliwia selekcyjne roz¬ szczepianie tak, ze pewne produkty, za¬ warte ewentualnie w materjale surowym i drozsze, niz otrzymywane rozszczepiane oleje lekkie, moga byc otrzymane jako ta* kie. Poniewaz jednak zuzywanie sie apa¬ ratury, skutkiem wysokiej temperatury, jest bardzo duze a lepkosc ciezkich olejów, zawartych w materjale przerabianym, rów¬ niez cierpi na tern, to proces, oparty tyl¬ ko na wysokiej temperaturze, nie jest do¬ skonaly.Wedlug wynalazku niniejszego zastoso¬ wane jest stopniowe traktowanie materialusurowego w cekt uzyskania lepszych wyni¬ ków. Istota wynalazku polega na tern, ze poszczególne okresy pracy tak sa przepro¬ wadzone -w ogólnym przebiegu, ze pary olejowe i smolowe, wychodzace z instala¬ cji destylacyjnej, rozkladane sa w instala¬ cji skraplania na drozsze i tansze w po¬ równaniu do benzyny frakcje oraz, ze droz¬ sze produkty usuwa sie z procesu, nato¬ miast tansze produkty w stanie pary lub plynu bezposrednio doprowadza sie do in¬ stalacji rozszczepiajacej i dalej przerabia pod wyzszem cisnieniem i przy wyzszej temperaturze.Zarówno przy destylacji, jak i roz¬ szczepianiu postepuje sie inaczej z paro- wemi a inaczej zi plynnemi produktami.Mieszanine gazu i plynu, powstala podczas destylacji lub rozszczepiania, odprowa¬ dza sie z przestrzeni ogrzewanych lub reakcyjnych oddzielnie od plynnych pro¬ duktów destylacji lub rozszczepienia i po ochlodzeniu skroplonych skladników wpro¬ wadza sie ponownie do procesu, produkty zas plynne po wyparowaniu we wlaczonym w urzadzenie parowniku moga byc podda¬ ne takiemu samemu, od pierwszego nieza¬ leznemu obiegowi. Przy tym procesie na¬ czynia, pracujace w zamknietym obiegu, laczy sie po dwa lub kilka w szereg tak, ze w pierwszem naczyniu przerabiane sa pod wysokiem cisnieniem i przy wysokiej temperaturze materjaly surowe, w nastep¬ nych zas resztki, pozostale po wydzieleniu drozszych produktów.Pozostalosc z okresu rozszczepiania, o ile nie jest w takim stanie, aby mogla byc stosowana, a zwlaszcza pozostalosc, otrzy¬ mywana z parownika, najlepiej jest dopro¬ wadzic do instalacji destylacyjnej, a wiec do pierwszego okresu, ewentualnie po zanteszankt jej z ropa swieza. Skutkiem te¬ go cieplo, zawarte w tej pozostalosci, zo* staje wykorzystane w procesie, a jednocze¬ snie z pozostalosci moga byc jeszcze od- dfestylowane dalsze produkty, czesciowo odprowadzane z pierwszego stopnia desty¬ lacji. Prad, powstajacy skutkiem rozpreza¬ nia sie miedzy naczyniem reakcyjnem a chlodnica, moze byc wyzyskany do wytwa¬ rzania energji, a mianowicie w ten sposób, ze spadek cisnienia miedzy komorami reak- cyjnemi a chlodnicami sluzy jako sila na- pedna odpowiednich silników na gaz lub plyn. Silniki te moga byc wykonane jako turbiny i dostarczaja wtedy przedewszyst- kiem energji, potrzebnej do przetlaczania zpowrotem do komór reakcyjnych tych czesci skladowych, które nie zostaly od¬ ciagniete z naczyn skraplania.Instalacja, sluzaca do destylacji wy¬ mienionym wyzej sposobem, urzadzona jest w ten sposób, ze w aparatach destylacyj¬ nych materjal wyjsciowy scieka po ogrze¬ wanych sciankach o duzej powierzchni i z mozliwie duza szybkoscia. Skutkiem tego scianki grzejne szybko sie chlodza, przez co unika sie tworzenia sie na nich koksu, co pogarszaloby przewodnictwo ciepla.Rysunki przedstawiaja przyklady urza¬ dzen do wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego.Fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia instalacji.Fig. 2—4 przedstawiaja naczynie reak¬ cyjne pierwszego stopnia.Fig. 5—9 przedstawiaja naczynie reak¬ cyjne drugiego stopnia oraz szczególy te¬ goz.Fig. 10—13 przedstawiaja odmienne wykonanie naczynia reakcyjnego drugiego stopnia oraz szczególy tego naczynia.Fig. 14 przedstawia parownik dodatko¬ wy.Na fig. 1 liczba 1 oznacza komore reak¬ cyjna, w której destyluje sie materjal su¬ rowy. Rope doprowadza sie do komory reakcyjnej 1 przez przewód 2, pompe 3, wymienniki ciepla 4a—4e, przewód 5 oraz pierscien rozdzielczy 6 z dyszami 7. Komo¬ ra 1 czesciowo jest napelniona roztopio¬ nym metalem 8, który sluzy jako przeno- — 2 —sriik ciepla-z plomienia 9 na przerabiany materjal, wtryskiwany przez dysze 7. Skut¬ kiem tego, ze dysze, jak to widac na fig. 3, sa umieszczone w kierunku stycznym, a w sciance komory 1 poza oslona 84 urzadzo¬ ne sa kanaly obiegowe 10, metal jest utrzy¬ mywany zarówno w ruchu wirowym, jak i skierowanym wdól oraz w góre tak, ze wprowadzony materjal surowy nagrzewa sie równomiernie i szybko, nie stykajac sie bezposrednio z bgrzewanemi sciankami.Ten ruch wirowy moze byc wzmocniony zapomoca przepuszczania w tym samym kierunku stycznym przez niektóre dysze gazów zasilajacych, jak równiez zapomoca nadania kanalom obiegowym ksztaltu spi¬ ralnego.Tworzace sie w komorze reakcyjnej 1 pary odprowadzane sa wraz z gazami przez przewód 11 i, po przeplynieciu przez turbine 12, przetwarzajaca energje, dopro¬ wadzane sa do skraplacza 13. W skrapla¬ czu tym, posiadajacym wezownrce 14, pa¬ ry i gazy czesciowo skraplaja sie i odpro¬ wadzane sa przez przewód 15 do dalszego zastosowania. Czesci skladowe, które sie nie skroplily, doprowadzane sa zpowroleni do przestrzeni reakcyjnej przez przewód 16, urzadzenie przetlaczajace 17 oraz prze¬ wód 18. Te nieskroplone czesci skladowe sa to glównie gazy obojetne, sluzace jako ga¬ zy nasilajace, które moga byc wpuszczane do instalacji przez przewód 19.Niewyparowana ciecz zbierana jest z powierzchni ropy 20 zapomoca zanurzaja¬ cej sie rury 21 i odprowadzana ze zbiorni¬ ka 1 -poprzez silnik 22 do parownika 23, w którym przy jednoczesnym spadku cisnie¬ nia nastepuje wyparowanie.Przez przewód £5, zaopatrzony w sa¬ moczynny zawór 86, sterowany np. w za¬ leznosci od obciazenia lub ilosci obrotów silnika, moze byc w celu napedu turbiny wpuszczana para wodna, jesli np, przy roz¬ poczeciu pracy instalacji niema jeszcze ci¬ snienia w naczyniach reakcyjnych. Poza silnikiem lotne czesci z parownika 23 do¬ prowadzane sa przewodem 24 przez -pa*\ równik dodatkowy 25 kolejno do skrapla- azy 2óc, 26b, 26u, w których sa skraplane rozmaite frakcje. Po otwarciu zaworów 28a —28e przez przewody 27a—27e mozna wypuscic z parownika 23 pozostalosc, a z* skraplaczy 26 — skropliny, przyczepi cier plo zostaje oddawane w wymiennikach ciepla 4 swiezo wchodzacemu materialowi.Otwierajac poszczególne zawory 29a~-29e i zamykajac odpowiednie zawory 28o— 28e, mozna doprowadzic .pozostalosc lub okreslone skropliny w razie potrzeby rów¬ niez do urzadzenia do rozszczepiania, a mianowicie przewodem 30 poprzez pompe 31. Wreszcie ze skraplaczy 26a—26c moga byc równiez odprowadzane do urzadzenia drugiego stopnia okreslone czesci lotne, a mianowicie, po otwarciu zaworów 32a— 32c przez przewód 33 oraz urzadzenie prze¬ tlaczajace 34.Komora reakcyjna drugiego stopnia o- znaczona jest liczba 35. Do komory tej wchodza przez przewód 36 plynne, a przez przewód 37«— lotne czesci skladowe pierw* szego stopnia, które moga byc dalej prze¬ rabiane. Komora ta ogrzewana jest pale¬ niskiem 38. Lotne czesci skladowe prze¬ chodza tak samo, jak opisano w zwiazku z pierwszym stopniem, przez przewód 39, silnik 40 do chlodnicy 41 z urzadzeniem do spuszczania plynu 42 i urzadzeniem do po¬ wrotnego odprowadzania gazu 43. Droga wprowadzania gazu zpowrotem do naezy^ nia 35 prowadzi przez to s^m*? urzadzenie przetlaczajace 34, które pary z urzadzenia pierwszego stopnia przetlacza do urzadze¬ nia drugiego stopnia.W razie potrzeby gaz zasilajacy mozna doprowadzac przez przewód 44. Ciecz z po¬ wierzchni 46 w naczyniu reakeyjnem 35 zo¬ staje odprowadzana zapomoca zanurzaja¬ cej sie rury 45 i po przejsciu przez «ilaik 47 doprowadzana do parownika 48, a na¬ stepnie kolejno do skraplaczy 49c, 49b i49a. Skroplmy moga byc usuwane ze skra¬ placzy w sposób powyzej opisany przez zawory 50a—50c oraz przewody 51a—51c, lub tez przez zawory 52a—52c, przewód 53 oraz urzadzenie przetlaczajace 31 zpo- wtfotem odprowadzane do naczynia reak¬ cyjnego 35. Pozostalosc z parownika 48 moze byc zpowrotem odprowadzana albo przez zawór 52d i przewód 53 równiez do naczynia reakcyjnego 35 lub tez przez za¬ wór 54, przewód 55 i urzadzenie przetla¬ czajace 56 do przewodu ropy swiezej 5, a nastepnie do urzadzenia destylacyjnego / lub tez wreszcie zostaje usuwana przez za¬ wór 50d i przewód 51d.Komora reakcyjna 35 fazy rozszczepia¬ nia przedstawiona jest w wiekszej skali na fig, 5 i 6. Doplywajaca przez przewód 36 mieszanina cieczy rozdzielana jest w gór¬ nej przestrzeni 58 zapomoca pierscieniowe¬ go przewodu 57. Z pierscienia tego splywa ciecz wdól po rurach grzejnych 59. Do rów¬ nomiernego rozdzielania cieczy wokolo rur grzejnych sluza skosne, nastawialne szcze¬ liny 60. Rury grzejne umieszczone sa w wewnetrznym plaszczu 61. Silnie nagrze¬ wana ciecz wychodzi z dolnej czesci tego plaszcza przez otwory 62 i wchodzi w ka¬ piel metalowa 63, sluzaca jako zamkniecie oraz wyrównywacz ciepla, poczem zatrzy¬ muje sie na powierzchni 46 tego roztopio¬ nego metalu, skad zostaje usuwana przez przewód 45, jak to opisano powyzej. Roz¬ mieszczenie otworów 62 w kierunku stycz¬ nym wywoluje wirowanie roztopionego me¬ talu i równomierniej szy rozdzial ciepla.Rury grzejne 59 moga byc zaopatrzone, jak to wskazuje fig. 7, w zebra; po zebrach tych splywa ciecz, a miedzy niemi plyna wdól znajdujace sie pod cisnieniem pary i gazy, które równiez przez szczeliny 62, ob¬ nizajac wewnetrzny poziom cieczy, prze¬ dostaja sie do przestrzeni zewnetrznej.Otwory rozdzielcze 60, jak to widac z fig. 8 i 9, sa nastawialne; w tym celu zastosb* wane sa dwa wspólsrodkowe pierscienie 65 i 66, wewnatrz których znajduje sie pierscieniowa komora wlotowa 67 dla ga¬ zów i par.Dno 68 komory paleniskowej jest na¬ chylone i w najnizszej jego czesci umie¬ szczone jest urzadzenie kontaktowe 69, któ¬ re dziala, jezeli roztopiony metal skutkiem nieszczelnosci wycieka z komory reakcyj¬ nej. Kontakt wlacza urzadzenie alarmowe lub samoczynnie zamyka zapomoca silnika 70 zawór do paliwa 71 tak, iz nawet gdyby ropa wyciekala dalej przez nieszczelne miejsce, pozar nie móglby powstac. Zapo¬ moca tegoz kontaktu moze byc poza tern wstrzymany doplyw materjalu surowego do komory reakcyjnej lub tez zapomoca spe¬ cjalnej gleboko siegajacej rury ssacej za¬ pas ropy z naczynia reakcyjnego moze byc odessany, lub wreszcie skutkiem otwarcia przewodu, laczacego wewnatrz naczynia, zostaje wytworzona próznia tak, iz przez nieszczelne miejsce ropa juz wyciekac nie moze. Nastepnie zamkniecie kontaktu mo¬ ze spowodowac wsysanie do paleniska po¬ wietrza chlodzacego lub wdmuchiwanie ga¬ szacych materjalów, jak dwutlenku wegla, piany, pary i tym podobnych srodków.Fig. 10 i 13 przedstawiaja urzadzenie grzejne w razie zastosowania ogrzewania elektrycznego. Zamiast rur grzejnych 59 zastosowane sa tutaj elektrycznie ogrze¬ wane rury 72 z ulozonemi wewnatrz dru¬ tami grzejnemi 73.Zanim pozostalosc z parownika 23 zo¬ stanie usunieta, moze ona byc doprowa¬ dzona przez przewód 74 do dodatkowego parownika 25, w którym zostaje ona w prózni jeszcze raz ogrzana zwlaszcza cie¬ plem par lub gazów odlotowych. Wytwa¬ rzajace sie pary prowadzone sa przewo¬ dem 75 do skraplacza prózniowego 76, z którego skroplmy sa usuwane co jakis czas przez przewód 77, podczas gdy pom¬ pa 78 utrzymuje próznie. Ciepla par odlo¬ towych do ogrzewania parownika dodatko¬ wego 25 dostarczaja pary, plynace ze _ 4 _.skraplacza 26c; cieplo to moze jednak po¬ chodzic i z innego dowolnego zródla.Dobra konstrukcja parownika dodatko¬ wego przedstawiona jest na fig. 14. Pozo¬ stalosc, wyciekajaca z przewodu 74, roz¬ dzielana jest zapomoca pierscienia 79 cienka warstwa na plaszczu grzejnym 80, wewnatrz którego przeplywaja pary i ga¬ zy, zawierajace cieplo i doplywajace prze¬ wodem 24; skroplmy tych gazów moga splywac przez króciec 82 do przewodu 27.Zapomoca zasuwy 81 mozna regulowac stopien ogrzewania, nie zwezajac przekro¬ ju przeplywowego. Pary, powstale skut¬ kiem ogrzewania, sa odprowadzane przez przewód 75, pozostalosc zas usuwana jest przez przewód 83. PL