Przedmiotem wynalazku jest zestaw oprzyrzadowania formierskiego do wykonywania bezskrzynkowych form odlewniczych z mas chemoutwardzalnych, stosowany w wysoce zmechanizowanych odlewniach.Znane zestawy formierskie, stosowane przy uzyciu mas z lepiszczem chemoutwardzalnym zbudowane sa zasadniczo z plyty podmodelowej, wyposazonej w gniaz¬ do do mocowania wkladki modelowej i oddzielnej skrzynki wlasciwej na która skladaja sie cztery boki, z których po dwa sa polaczone ze soba na stale, tworzac uklad dwóch katowników, laczonych wzajemnie roz¬ lacznie. Plyta podmodelowa i skrzynka wlasciwa od¬ dzielane sa od formy w osobnych operacjach techno¬ logicznych, a mianowicie najpierw usuwane sa plyty podmodelowe, obu polówek form, a skrzynki usuwane ^a dopiero po operacji zlozenia formy, bowiem czynnosci transportu pionowego i centrowania obu polówek form odbywaja sie za pomoca skrzynek.Przy uzyciu znanych zestawów formierskich, musza istniec tak dla plyt podmodelowych jak i dla skrzynek osobne ciagi transportowe, o znacznym koszcie inwes¬ tycyjnym, wymagajace skomplikowanego i niezawod¬ nego ukladu sterujacego dla synchronizacji tych ciagów.Co wiecej, aby nie rozbudowywac ukladów transporto¬ wych, dla skrzynek o róznych wysokosciach, stosuje sie jedna wysokosc skrzynek dla wszystkich modeli, ^o powoduje straty wzglednie drogiej masy chemo- utwardzalnej przy formowaniu modeli niskich obok modeli wysokich. 10 15 20 25 30 Istota wynalazku jest zestaw oprzyrzadowania for¬ mierskiego, w którym kazdy z boków zestawu, przy¬ laczony jest za pomoca co najmniej jednego, obrotowego rozlacznego zawiasu, do plyty podmodelowej i za pomoca dowolnego polaczenia rozlacznego, do sasied¬ nich boków, oraz w którym plyta podmodelowa górnej i dolnej polówki formy posiada zamek centrujacy, usytuowany na zewnatrz obrysu gniazda wkladki mo¬ delowej, oraz zestaw zawiera w plycie podmodelowej co najmniej dwa przelotowe otwory, o osiach prosto¬ padlych do plaszczyzny podzialu formy, i wspólnych dla obu polówek formy, oraz zestaw zawiera w przeciw¬ leglych bokach co najmniej dwa przelotowe otwory umieszczone na wspólnej osi, równoleglej do plaszczyzny podzialu formy.Przy uzyciu zestawu wedlug wynalazku plyta pod¬ modelowa wraz z bokami skrzynki stanowi jedna calosc, i jako calosc jest oddzielana od formy, a skladanie i centrowanie polówek form, oraz zwiazany z tym transport pionowy odbywa sie bez udzialu skrzynek, ale przy wykorzystaniu zamka i otworów centrujacych oraz otworów transportowych wykonanych w obu polówkach form. Umozliwia to uzycie tylko jednego, wspólnego obiegu transportowego dla zestawów for¬ mierskich, powodujac oszczednosci inwestycyjne, oraz umozliwia, w czasie operacji montazu wkladki mode¬ lowej, dobranie wysokosci boków zestawu do wyso¬ kosci modelu, co powoduje oszczednosci eksploatacyjne, z powodu oszczednosci masy.Przedmiot wynalazku, w przykladzie wykonania, 124 847W*8#7 3 pokazany jest na rysunku, na kt.faym. fig. 1 przedstawia zestaw oprzyrzadowania formierskiego, skladajacy sie ze skrzynki formierskiej i ©lyty modelowej, w przekroju wzdluz plaszczyzny A-A na fig. 2, a fig. 2 — widok z góry tego zestawu.Zestaw wedlug wynalazku tak dla górnej jak i dolnej polówki formy, zbudowany jest z plyty podmodelowej 1 stanowiacej podstawe zeftawu, oraz z czterech boków 2, usytuowanych pionowo na obrzezu plyty 1 i pola¬ czonych z ta ostatnia przy pomocy dwóch zawiasów 3.Ksztalt plyty 1 jest dowodny, najczesciej stosowanym ^jL^tilfiJPJcilJto?1^ prostokatny i kwadratowy, o bo- A lSPf!3 ^deielopy^hj wzdluz krawedzi, albo kolowym, o bokach dzielonjych wzdjuz srednicy. Boki 2 sa wza¬ jemnie laczone rozlacznym lacznikiem 4 dowolnego wtffWhp. ^Sruba, I nakretka motylkowa, albo zaciskiem LIIBmWnnwyrn ! W plycie podmodelowej 1 wykonane jest wglebienie w postaci gniazda 5, w którym umieszczona jest wy¬ mienna wkladka modelowa 6, z umocowanym na niej modelem 7. Na zewnatrz gniazda 5, plyty podmodelowej I, przewidziany jest zamek 8 dla centrowania obu polówek formy, który to zamek 8 jest w postaci wkle¬ slego ksztaltu (pokazanego) dla jednej z polówek formy i odpowiadajacego wypuklego ksztaltu (nie pokazanego) dla drugiej polówki formy7 Celem unikniecia przesta¬ wienia polówek form o 180 °, w zamku 8 sa sciecia 9 dla trzech krawedzi, przy pozostawieniu jednak kra¬ wedzi 10 nie scietej, dzieki czemu zlozenie obu pql$we]s form jest mozliwe. jedynie w^ wlasciwej pozycji.Dla ulatwienia zestawienia polówek form, zwlaszcza w wypadku stosowania wysokich rdzeni, w plycie 1 zestawu wykonane sa co najmniej dwa przelotowe otwory II, usytuowane na zewnatrz obrysu zamka 8. Osie otworów 11 sa prostopadle cjo plaszczyzny podzialu formy i sa wspólne dla obn polówek formy, tak górnej jak i dolnej.W trakcie formowania umieszcza sie w otworach %1 model l£ prowadnika centrujacego, który jest usu¬ wany po zapelnieniu skrzynki masa i jej stwardnieniu, cc} powoduje pozostawienie przelotowego otworu tak w, óo^yij^ i górnej polówce formy. Otwory te sa ^y^PjTzyat^wane przy uzycia prowadnika (nie pokaza¬ nego), wprowadzonego do, jednej z polówek form, do Wjzaiernnego naprowadzania obu/ polówek formy, tak a^y osie ojw^ojftw. 1| w górnej i polnej polówce sie w^enwflP^^y.Dla umozliwienia transportu pionowego^ polówki fi^my, po usunieciu z niej zestawu formierskiego, wczególnia r^zy czyrmc^ciach skk4ania formy, w cczer ciwle^tych bokach 2 zestawu, wy^pnane sa co najmniej dwa otwory przelotowe 43- lezace w plaszczyinie sy- rjMtttt pionowe! fo*W na wspólnej c^ r^nolej^ei do plawzyzny pctdróta forra^. ^ trakcfe %mn^cacia, w ^tw^ry 13 umieszczane sa sworznie 14 z naaacjtzonynji na nich rurkaw metalowymi 15. Po zapelnieniu skrzynki masa i jej stwardnienia u&uwa. sie sworznie 14? ppzo,- atawiajac rurki 15, które pelnia role otworów transpor¬ towych! W otwojcy. te umieszcza; sie sworznie transpor¬ towa (nie pokaz*ne wykorzystywanec\oy t^n&norju pionowego polówek ferm* po zdjeciu zestawu, formier¬ skiego. 10 15 20 25 30 35 40 45 55 60 Sposób poslugiwania sie zestaweni pp^yrzadowania formierskiego wedlug wynalazku jest nastepujacy: Do stanowiska formowania kieruje sfc oczyszczony po poprzedzajacej operacji zeftaw formierski z zamonto¬ wana wkladka modelowa 6 w gniezdzie 5 i dobranymi do wysokosci modelu bobami 2.Na stanowisku formowania laczy &£ Wzajemnie boki 2 za pomoca polaczenia 4, wstawia afc modele prowad¬ ników 12 w otwory 11, swprznie 14 ,W otwory 13 i na¬ klada sie rurki 15 na sworznie 14 oraz montuje sie mo¬ dele wlewu (nie pokazane), dia polówek górnych.Po zasypaniu masy i jej zwiazaniu, wyciaga sie modele 12, sworznie 14, nastepnie luzuje sie wiazania 4. Zdje¬ cie zestawu z zakrzeplej fotmy moze nastapic dwojako.Albo przez otwarcie1 boKów 2, wstawienie sworzni transportowych w otwory transportowce w rurkac^ 15 i uniesienie gotowej forrny przy pozostawieniu zestawu, albo przez umieszczenie zestawu z forma na palecie transportowej, obrócenie o 180° na obracarce i uniesienie zestawu, przy pozostawieniu gotowej polówki na pa¬ lecie transportowej. Zestaw jako calosc, obejmujacy plyte podmodelowa 1 i boki 2, po oczyszczeniu ponownie wedruje na stanowisko formowania. Natomiast uwol¬ nione polówki form, odsyla sie na stanowisko skladania, gdzie po zamontowaniu rdzeni, zaklada sie prowadniki W otwory po modelach 12, tak aby te prowadniki wy¬ stawaly ponad plaszczyzne podzialu jednej z polówek formy, i naklada sie górna polówke na dolna polówke forrny, wprowadzajac prowadniki w jednej polówce do odpowiadajacych otworów w drugiej polówce, oraz pasujac zamek 8 górnej i dolnej polówki formy, tak aby plaszczyzna podzialu nie wykazywala szczelin. Operacje unoszenia górnej polówki formy dokonywuje sie przy wykorzystaniu otworów transportowych w rurkach 15.Zlozona forme klamruje sie albo obciaza i kieruje sie do stanowiska zalewania. Rurki 15 odzyskiwuje sie na stanowisku wybijania odlewów i kieruje sie z po¬ wrotem do obiegu technologicznego.Za s t r z e z e n i a p a t e n t o w e 1. Zestaw oprzyrzadowania formierskiego do wykony¬ wania bezskrzynkowych form odlewniczych, z mas chemoutwardzamychl zawierajacy plyte podmodelowa, wraz z gniazdem de mocowania wkladki modelowej i skrzynki wlasciwej* stanowiacej boki zestawu, zna¬ mienny tym, ze kazdy z boków (2) zestawu polaczony jest za pomoca co nafmniej jednego, obrotowego:, roz¬ lacznego zawiasu (3) do plyty podmodelowej (1) i za pomoca dowolnego polaczenia rozlacznego (4) do sasiednich boków (3) przy czym plyta padmadelowa (1) górnej i dolnej polówki formy posiada zamek cen¬ trujacy (8) do wzajemnego centrowania oba polówek formy, usytuowany na zewnatrz obrysu gniazda (5) wkladki modelowej (7). 2. Zestaw wedlug zaatrz. 1, znam^e^ny tym^ ze zawiera w plycie podmodelowej (1) co najmniej dwa otwory przelotowe (11) o osiach prostopadlych d,o plaszczyzny podzialu formy i wspólnych dla obu po- ^ówjek formy. 3r Zestaw wedlug; zastrz- 2, znamienny tym, ze zawiera, w przeciwleglych bokach (2) co najmniej cjwa przelotowe otwory (1$V kza,ce na *WSC.ÓiaeJ. os.i ijównolealej do plaszczyzny pp.clziaju, forrny124 847 PL