Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny przekaznik czasowy, majacy zasto¬ sowanie zwlaszcza w urzadzeniach trakcyjnych.Stan techniki. Znane obecnie uklady czasowych przekazników elektronicznych sa przeznaczone do pracy przy stosunkowo niskim napieciu zasilania, uwarunkowanym maksymalnym dopuszczalnym napieciem gmiter — kolektor tranzystorów zasto¬ sowanych w ukladzie uwzgledniajacym przepiecia laczeniowe, w obwodzie zasilania. Uzyskiwana zwloka czasowa w ukladach z czlonami czasowy¬ mi RC polega na ladowaniu lub rozladowaniu kon¬ densatora czlonu czasowego, przy czym czas lado¬ wania lub rozladowania do okreslonego napiecia zmieniajacego stan przekaznika czasowego jest u- zalezniony od przylozonego w danej chwili napie¬ cia do czlonu czasowego RC przy zalozeniu, ze wartosc stalej czasowej RC nie ulegla zmianie.Dla zachowania stalej gotowosci do pracy zna¬ ne przekazniki czasowe, realizujace zwloke czaso¬ wa przez rozladowanie kondensatora czlonu czaso¬ wego RC musza byc na stale przylaczone do zró¬ dla napiecia zasilajacego. Jest to powodem mniej¬ szej ich trwalosci i niezawodnosci, gdyz czesc e- lementów takiego przekaznika z koniecznosci mu¬ si stale znajdowac sie pod napieciem, co powo¬ duje po jakims czasie o ile nie uszkodzenie, to zuzycie na skutek starzenia sie tych elementów w czasie dlugotrwalej pracy. 10 15 20 25 30 Uklady przekazników realizujacych zwloke cza¬ sowa przez ladowanie kondensatora czlonu czaso¬ wego RC nie posiadaja tej niedogodnosci i pozwa¬ laj*a na realizacje zwloki czasowej bez konieczno¬ sci podlaczenia ich na stale do zródla sieci zasi¬ lajacej, ale wymagaja dodatkowo: zastosowania u- kladu rozladowania kondensatora czlonu czasowe¬ go RC po odliczeniu zwloki czasowej. Jest to nie¬ zbedne dla przygotowania przekaznika do realiza¬ cji kolejnej zwloki czasowej.W znanych rozwiazaniach przekazników czaso¬ wych z czlonami czasowymi RC mozna uzyskac jedna z dwóch realizacji programów, a mianowi¬ cie z opóznionym przelaczeniem styków przeka¬ znika po odliczeniu zwloki czasowej, wzglednie z natychmiastowym przelaczeniem styków przekazni¬ ka, przy czym rzeczywisty czas wlaczenia lub wy¬ laczenia obwodu przez przekaznik czasowy jest zalezny nie tylko od nastawionej zwloki, ale i od dlugosci czasu sygnalu sterujacego, gdyz zwloka czasowa jest liczona dopiero od momentu zaniku sygnalu sterujacego.Dokladnosc odliczania zwloki czasowej w prze¬ kaznikach elektronicznych z czlonami czasowymi RC jest uzalezniona, glównie z jednej strony od stalosci napiecia zasilania tego czlonu czasowego RC niezaleznie od zmian napiecia (si£ci zasilajacej i temperatury otoczenia, a z drugiej strony od wplywu tej temperatury na czlon czasowy RC 124 7593 124 759 4 i uklad pomiarowy napiecia na kondensatorze tego czlonu czasowego RC. Z tego powodu w przekazni¬ kach z czlonami czasowymi RC uzyskiwane do¬ kladnosci odliczania zwlok czasowych sa niewiel¬ kie i silnie zaleza od wplywów zmian napiecia zasilajacego i temperatury otoczenia, jak to ma miejsce np. w tranzystorowym przekazniku czaso- I wyni — patent PRL Nr 96322.*¦ Istota wynalazku. Celem wynalazku jest wyeli¬ minowanie wjrmdenionych wad wystepujacych w dotychczasowych rozwiazaniach przekazników z czlonami czasowymi RC, a ponadto rozszerzenie liczby realizowanych programów na bazie nie¬ zmienionego podstawowo ukladu elektronicznego przekaznika.W elektronicznym przekazniku czasowym we¬ dlug wynalazku równolegle do czlonu czasowego, zlozonego z polaczonych elementów R i C jest wlaczone skompensowane termicznie zródlo napie¬ cia zadanego, skladajace sie z polaczonych ze soba szeregowo rezystorów i potencjometru oraz termistora, polaczonego równolegle z jednym z rezystorów. Dla realizacji opóznionego przelacze¬ nia styków wykonawczych suwak potencjometru zródla napiecia zadanego jest polaczony z ujem¬ nym wejsciem komparatora, a punkt polaczeniowy rezystora i kondensatora czlonu czasowego jest polaczony z dodatnim wejsciem tego komparatora.Natomiast dla realizacji natychmiastowego prze¬ laczenia styków wykonawczych na czas zwloki, suwak potencjometru jest polaczony z dodatnim wejsciem komparatora, a punkt polaczeniowy re¬ zystora i kondensatora jest polaczony z ujemnym wejsciem komparatora. Punkt polaczeniowy rezy¬ stora i kondensatora jest kazdorazowo polaczony z jednym ze styków przelacznych przekaznika wy¬ konawczego, wchodzacych w sklad ukladu realiza¬ cji programu.Elektroniczny przekaznik czasowy wedlug wy¬ nalazku spelnia wszstkie wymagania okreslone nor¬ ma, a jego podstawowe parametry umozliwiaja za¬ stosowanie w trakcji i innych urzadzeniach pra¬ cujacych w ciezkich warunkach eksploatacyjnych, gwarantujac dluga i bezawaryjna eksploatacje.Szczególnie prawidlowo sa rozwiazane poszczegól¬ ne czlony przekaznika czasowego, których prze¬ znaczenie funkcjonalne zapewnia bardzo dokladne odmierzenie nastawionej zwloki czasowej niezalez¬ nie od warunków zewnetrznych otoczenia, a zwla¬ szcza od temperatury i zmiennosci napiecia zasi¬ lania. Oprócz bardzo istotnych cech eksploatacyj¬ nych przekaznik wedlug wynalazku odznacza sie technologicznoscia i niskim kosztem wytwarzania.Objasnienie figur rysunku. Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladowych u- kladów przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad blokowy elektronicznego przekaznika czasowego fig. 2 — uproszczony sche¬ mat ideowy elektronicznego przekaznika czasowe¬ go z opóznionym przelaczeniem zestyków wyko¬ nawczych, fig. 3 — uproszczony schemat ideowy elektronicznego przekaznika czasowego z natych¬ miastowym przelaczeniem styków wykonawczych, przy czasie impulsu sterujacego mniejszym lub równym czasowi zwloki, fig 4 — uproszczony sche¬ mat ideowy elektronicznego przekaznika czasowego z natychmiastowym przelaczeniem styków wyko¬ nawczych, gdy czas zwloki jest odliczany po za¬ niku impulsu sterujacego, a fig. 5 — uproszczony 5 schemat ideowy elektronicznego przekaznika cza¬ sowego z natychmiastowym przelaczeniem styków wykonawczych, przy czasie impulsu sterujacego niezaleznym od czasu zwloki.Przyklad wykonania wynalazku; W elektronicz¬ nym przekazniku czasowym wedlug wynalazku sa przewidziane — czlon czasowy I z ukladem selek¬ tywnego wyboru zwloki czasowej, zródlo napiecia zadanego II z kompensacja ukladu pomiarowego i komparator K zasilane z jednego stabilizowane¬ go i skompensowanego termicznie zródla napiecia III. Oprócz tego wystepuje czlon wykonawczy IV, skladajacy sie ze wzmacniacza wyjsciowego, steru¬ jacego elektromagnetyczny przekaznik wykonaw¬ czy, zasilany z drugiego stabilizowanego zródla na¬ piecia V. Oba te zródla napiecia III, V sa pola¬ czone ze soba ujemnym biegunem ukladu, laczo¬ nym z ujemnym biegunem zródla napiecia zasila¬ jacego poprzez lacznik Z.Równolegle do czlonu czasowego I, zlozonego z polaczonych elementów R i C jest wlaczone skom¬ pensowane termicznie zródlo napiecia zadanego II, skladajace sie z polaczonym ze soba szeregowo rezystorem Rl, R2, R3 i potencjometru R4 oraz termistora R5, polaczonego równolegle z rezysto¬ rem R2. Suwak potencjometru R4 zródla napiecia zadanego jest polaczony z ujemnym wejsciem kom- peratora K, a punkt polaczeniowy 1 rezystora R i kondensatora C czlonu czasowego jest polaczony z dodatnim wejsciem tego komparatora K, co po¬ zwala realizowac opóznienie przelaczenia styków wykonawczych.Natomiast przy realizowaniu natychmiastowego przelaczenia styków wykonawczych na czas zwlo¬ ki suwak potencjometru R4 jest polaczony z do¬ datnim wejsciem komparatora K, a punkt polacze¬ niowy 1 rezystora R i kondensatora C jest pola¬ czony z ujemnym wejsciem komparatora K. Jed¬ noczesnie punkt polaczeniowy 1 rezystora R i kon¬ densatora C jest kazdorazowo polaczona z jednym z zestyków przelacznych PI lub P2 przekaznika wykonawczego P, wchodzacych w sklad ukladu realizacji programu VI.W elektronicznym przekazniku czasowym istnie¬ je mozliwosc realizacji czterech róznych progra¬ mów pracy przez zastosowanie ukladu realizacji programu VI zlozonego z rezystora R6, diod Dl i D2 oraz dwóch zestyków przelacznych PI i P2 przekaznika wykonawczego P. Te cztery progra¬ my pracy uzyskane dzieki ukladowi realizacji pro¬ gramu VI w zasadzie wyczerpuja potrzeby ukla¬ dów automatycznego sterowania pojazdami trak¬ cyjnymi.Pierwszy program pracy jest realizowany przez uklad elektronicznego przekaznika czasowego z o- póznionym przelaczaniem zestyków wykonawczych po czasie zwloki, przy czasie trwania impulsu ste¬ rujacego wiekszym od czasu zwloki — uklad wg Fig. 2. W ukladzie tym punkt polaczeniowy 1 rezystora R i kondensatora C czlonu czasowego I jest polaczony ze stykiem ruchomym 2 zestyku 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 124 759 6 przelacznego PI przekaznika wykonawczego P, a styk zwiemy 3 zestyku przelacznego Pi przekaz¬ nika P jest przylaczony z jednej strony do kato¬ dy diody Dl, której anoda laczy sie z kolektorem tranzystora T czlonu wykonawczego TV, a z dru¬ giej strony — do styku zwiernego 4 innego zesty¬ ku przelacznego P2 przekaznika wykonawczego P, przy czym styk ruchomy 5 tego zestyku przelacz¬ nego ¥2 jest polaczony z biegunem ujemnym u- kladu.Inny styk rozwierny 6 zestyku przelacznego PI przekaznika wykonawczego P jest polaczony z za¬ ciskiem wejsciowym 10 przekaznika czasowego, natomiast inny zacisk wejsciowy 7 przekaznika czasowego jest polaczony z ujemnym biegunem sieci zasilajacej.Uklad dziala w ten sposób, ze podanie impulsu sterujacego z ujemnego bieguna zasilajacego po¬ przez zamkniecie lacznika Z powoduje zasilenie czlonu wykonawczego IV i czlonu czasowego I i od tego momentu odbywa sie odliczanie zwloki czasowej. Podanie jednoczesne napiecia na czlon czasowy I i zródlo napiecia zadanego II powoduje przekazanie na wejscie komparatora K dwóch sy¬ gnalów napieciowych: wyzszego ze zródla napie¬ cia zadanego II i. nizszego (poczatkowo równego 0) z czlonu czasowego I, w którym od chwili po¬ dania napiecia, poprzez rezystor R odbywa-sie la¬ dowanie kondensatora C, Komparator K porównuje wartosci przychodza¬ cych sygnalów napieciowych i do czasu kiedy sy¬ gnal wejsciowy przychodzacy na wejscie ujemne (—) komparatora K nie jest nizszy od sygnalu na wejsciu dodatnim (+) tego komparatora K, wów¬ czas sygnal na wyjsciu komparatora K jest bliski 0 i tranzystor I czlonu wykonawczego IV jest za¬ tkany. Jest to powodem, ze cewka przekaznika wykonawczego P jest niewzbudzona i jego zestyki przelaczne PI i P2 ukladu realizacji programu VI pozostaja w polozeniu spoczynkowym (wyjscio¬ wym).Po odliczeniu nastawionej zwloki czasowej, z chwila kiedy przychodzacy z czlonu czasowego I sygnal napieciowy przekroczy wartosc sygnalu ze zródla napiecia zadanego II, wówczas nastapi sko¬ kowa zmiana sygnalu wyjsciowego komparatora K na wysoki (bliski jego napiecia zasilania) i tran¬ zystor T czlonu wykonawczego IV zostanie wyste¬ rowany i przechodzac w stan nasycenia zaczyna przewodzic zasilajac cewke przekaznika wykonaw¬ czego P powodujac przelaczenie jego zestyków przelacznych PI i P2 ukladu realizacji programu VI.Drugi program pracy realizuje sie przez uklad elektronicznego przekaznika czasowego z natych¬ miastowym przelaczeniem styków wykonawczych przy czasie trwania impulsu sterujacego mniejszym lub równym czasowi zwloki — schemat wg Fig. 3.W tym ukladzie punkt polaczeniowy 1 rezystora R i kondensatora C czlonu czasowego I jest polaczo¬ ny ze stykiem rozwiernym 6 zestyku przelacznego PI, przekaznika wykonawczego P, a styik zwiemy 3 zestyku przelacznego PI przekaznika wykonaw¬ czego P jest polaczony z zaciskiem wejsciowym 7, przekaznika czasowego, który jest polaczony na stale z ujemnym biegunem sieci zasilajacej. Nato¬ miast styk ruchomy 2 zestyku przelacznego PI te¬ goz przekaznika wykonawczego P jest polaczony z biegunem ujemnym ukladu. 5 Uklad realizujacy drugi program dziala w ten sposób, ze z chwila podania impulsu sterujacego z ujemnego bieguna zasilania poprzez lacznik Z zasilany zostanie czlon wykonawczy IV i czlon czasowy I. Na komparator K przychodza dwa sy- 10 gnaly: wyzszy ze zródla napiecia zadanego II na wejscie dodatnie (+) i nizszy (poczatkowo równy 0). z czlonu czasowego I na wejscie ujemne (—).W tym przypadku sygnal wyjsciowy z komparato¬ ra K jest wysoki (bliski napieciu zasilania ukladu 15 pomiaru czasu) i tranzystor I czlonu wykonawcze¬ go IV zostaje wprowadzony w stan nasycenia za^ silajac cewke przekaznika wykonawczego P po¬ wodujac przestawienie jego zestyków przelacznych PI i P2 ukladu realizacji programu VI. Zestyk 20 przelaczny PI przekaznika P rozwieraj zwarty do tej pory kondensator C czlonu czasowego I i laczy ujem¬ ny biegun zasilania przekaznika czasowego z ujem¬ nym biegunem zasilania podtrzymujac zasilanie u- kladu. Od tego momentu lacznik Z zostaje zdu- 25 blowany i przerwanie impulsu sterujacego laczni¬ kiem Z nie zmieni stanu ukladu, az do odlicze¬ nia nastawionej zwloki czasowej.Po odliczeniu* zwloki czasowej, gdy napiecie na wejsciu komparatora K z czlonu czasowego 1 30 przekroczy wartosc napiecia ze zródla napiecia za¬ danego II nastepuje skokowa zmiana stanu, kom¬ paratora K, na wyjsciu którego pojawi sie sygnal niski (bliski 0) i spowoduje zatkanie tranzystora I czlonu wykonawczego IV, a zatem nastapi od- 35 wzbudzenie cewki przekaznika wykonawczego P, którego zestyki przelaczne PI i P2 ukla4.u reali¬ zacji programu VI wracaja do polozenia pierwot¬ nego. Zestyk przelaczny PI przerywa zasilanie ukladu 40 z zacisku wejsciowego 7 przekaznika czasowego polaczonego z ujemnym biegunem sieci zasilajacej i ten sam zestyk przelaczny PI zwiera kondensa¬ tor C czlonu czasowego I powodujac jego rozla¬ dowanie, a zatem powrót ukladu przekaznika cza- 46 sowego do stanu wyjsciowego. • Do realizacji trzeciego programu pracy stosuje sie uklad elektronicznego przekaznika czasowego z natychmiastowym przelaczeniem styków wyko¬ nawczych, gdy czas zwloki jest odliczany po za- 50 oisku impulsu sterujacego — schemat wig fig. 4.W ukladzie tym punkt polaczeniowy 1 rezystora R i kondensatora c czlonu czasowego I jest pola¬ czony jednoczesnie z zacisl^em,. wejsciowym 8 przekaznika czasowego i stykiem rozwiernym 6 55 zestyku przelacznego PI przekaznika wykonaw¬ czego P oraz z katoda diody D2.Styk zwiemy 3 zestyku przelacznego PI prze¬ kaznika P jest polaczony z zaciskiem wejsciowym 7 przekaznika czasowego polaczonym na stale z 60 ujemnym biegunem sieci zasilajacej. Natomiast styk ruchomy 2 zestyku przelacznego PI przeka¬ znika wykonawczego P jest jednoczesnie polaczo¬ ny z anoda diody D2 i ujemnym biegunem ukla¬ du. ¦ ;; 65 Uklad realizujacytrzeci program dziala w tenT 124 759 8 sposób, ze po podaniu impulsu sterujacego przez zamkniecie lacznika Z i zasileniu ukladu z ujem¬ nego bieguna sieci zasilajacej, uklad przekaznika czasowego znajduje sie w poczatkowym stanie: dodatnie wyzsze napiecie ze zródla napiecia za¬ danego n jest podane n* wejscie dodatnie (+) komparatora K, natomiast napiecie nizsze z czlo¬ nu czasowego I podane jest na wejscie ujemne (—-) tegoz komparatora K. Tranzystor I czlonu wykonawczego IV zaczyna przewodzic powodujac zasilenie cewki przekaznika wykonawczego P i powodujac przestawienie jego zestyków przelacz- nych PI i P2 ukladu realizacji programu VL Od tego momentu zawarty do tej pory kondensator C czlonu czasowego I zostaje rozwarty, a ujemny biegun ukladu polaczony ze stykiem ruchomym 2 zestyku przelacznego PI poprzez styk zwier- ny 3 tegoz ze styku przelacznego Pi oraz zacisk wejsciowy 7 przekaznika czasowego jest polaczony z ujemnym biegunem sieci zasilajacej.Mimo przestawienia zestyków przelacznych PI i P2 uklad przekaznika nie odlicza zwloki czaso¬ wej, gdyz lacznik 2 jest nadal zamkniety i zwiera poprzez przestawiony zestyk przelaczny PI kondensator C czlonu czasowego I. Przerwanie im¬ pulsu sterujacego przekaznika czadowego przez c- twarcie lacznika Z powoduje rozwarcie konden¬ satora C czlonu czasowego I i rozpoczecie odlicza¬ nia zwloki czasowej. Dioda D2 zabezpiecza kon¬ densator C przed rozladowaniem.Po odliczeniu zwloki czasowej tzn. od momentu gdy napiecie wejsciowe na komparatorze K po¬ chodzace z czlonu czasowego I przewyzszy war¬ tosc napiecia podawanego ze zródla napiecia za¬ danego II, nastepuje skokowa zmiana sygnalu wyjsciowego komparatora K i zatkanie tranzy¬ stora I czlonu wykonawczego IV, powodujac przer¬ wanie wzbudzenia cewki przekaznika wykonaw¬ czego P i powrót jego zestyków przelacznych PI i P2 ukladu realizacji programu do polozenia pier¬ wotnego. Zestyk przelaczny PI przekaznika wyko¬ nawczego P przerywa zasilanie ukladu przekazni¬ ka czasowego od strony ujemnego bieguna sieci zasilajacej i zwiera kondensator C czlonu czaso¬ wego I, powodujac jego rozladowanie, a zatem po¬ wrót przekaznika czasowego do stanu wyjsciowe¬ go.Realizacja czwartego programu pracy wymaga zastosowania ukladu elektronicznego przekaznika czasowego z natychmiastowym przelaczeniem sty¬ ków wykonawczych przy czasie impulsu mniej¬ szym, równym lub wiekszym od czasu zwloki, czyli nieztileznym od czasu zwloki — schematu ukladu fig. 5. W takim ukladzie punkt polacze¬ niowy 1 rezystora R i kondensatora C czlonu cza¬ sowego I jest polaczony ze styfttaem ruchomym 5 zestyku przelacznego P2 przekaznika wykonawcze¬ go P. Styk rozwiemy 9 tegoz zestyku przelaczne¬ go Pfc jest polaczony z jednej strony z kolektorem tranzystora I czlonu wykonawczego IV, a z dru¬ giej strony poprzez rezystor RS ze stykiem roz- wiennym 6 drugiego zestyku przelacznego PI prze¬ kaznika wykonawczego P.Zestyk zwierny 3, zestyku przelacznego PI jest' polaczony z zaciskiem wejsciowym 7 przekaznika czasowego, który jest polaczony na stale z ujem¬ nym biegunem sieci zasilajacej, natomiast styk ru¬ chomy 2 tegoz zestyku przelacznego PI przeka¬ znika wykonawczego P jest polaczony z biegunem 5 ujemnym ukladu.Dzialanie ukladu realizujacego czwarty program pracy polega na tym, ze podanie impulsu steruja¬ cego poprzez zamkniecie lacznika Z i polaczenie ujemnego bieguna zasilania ukladu przekaznika 10 czasowego z ujemnym biegunem sieci zasilajacej spowoduje zasilenie czlonu wykonawczego IV i u- kladu pomiaru czasu zwloki. Wyzsze napiecie ze zródla napiecia zadanego II zostaje podane na wej¬ scie dodatnie komparatora K, natomiast napiecie 15 nizsze (na poczatku równe 0) z czlonu czasowego I zostaje podane na wejscie ujemne (—) kom¬ paratora K. Wysoka sygnal wyjsciowy z komparatora K wysterowuje tranzystor I czlonu wykonawczego IV, który bedac od 20 tegp momentu w stanie przewodzenia zasila cewke przekaznika wykonawczego P, która wtórnie po¬ woduje zmiane stanu polozenia jego zestyków prze¬ lacznych PI i P2 ukladu realizacji programu VI.Kondensator C czlonu czasowego I do tej pory 25 zwierany przez zestyki przelaczne PI i P2 prze¬ kaznika wykonawczego P zostaje rozwarty i roz¬ poczyna sie odliczanie zwloki czasowej. Przesta¬ wienie' zestyku przelacznego PI powoduje dodat¬ kowe polaczenie ujemnego bieguna zasilania ukla- 30 du przekaznika czasowego z ujemnym biegunem sieci zasilajacej dublujac od tego momentu role lacznika sterujacego Z. Od tej chwili lacznik Z moze zostac otwarty nie powodujac zmian w u- kladzie przekaznika czasowego. Wystepuja tu dwa 35 przypadki. ze wzgledu na czas trwania impulsu sterujacego: gdy czas impulsu jest krótszy lub równy czasowi zwloki i gdy czas impulsu jest dluzszy od czasu zwloki.W przypadku gdy czas impulsu jest krótszy lub 40 równy czasowi zwloki uklad przekaznika czaso¬ wego w trakcie odliczania zwloki czasowej pra¬ cuje analogicznie jak przekaznik realizujacy drugi program pracy. Po odliczeniu zwloki czasowej, gdy napiecie na wyjsciu komparatora K pochodzace od 45 ozlonu czasowego I przewyzsz^ wartosc napiecia ze zródla napiecia zadanego II nastepuje skoko¬ wa zmiana sygnalu wyjsciowego komparatora K, na wyjsciu którego pojawi sie sygnal bliski 0 po¬ wodujac zatkanie tranzystora I czlonu wykonaw- 50 czego IV i odwzbudzenie cewki przekaznika wy¬ konawczego P, którego zestyki przelaczne PI i P2 ukladu realizacji programu VI wracaja do pier¬ wotnego polozenia. Zestyk przelaczmy PI przery¬ wa zasilanie ukladu przekaznika czasowego od 55 strony ujemnego bieguna sieci zasilajacej. Jedno¬ czesnie zestyki przelaczne PI i P2 zwieraja po¬ przez rezystor R6 kondensator C czlonu czasowego I powodujac jego rozladowanie i powrót przeka¬ znika czasowego do stanu wyjsciowego. 60 W przypadku gdy czas impulsu sterujacego jest dluzszy od czasu zwloki wówczas po odmierzeniu zwloki czasowej, kiedy napiecie wejsciowe na kom¬ paratorze K pochodzace od czlonu czasowego I przewyzszy wartosc napiecia ze zródla napiecia za- 65 danego II nastepuje skokowa zmiana sygnalu wyj-124 759 9 li sciowego komparatora K na bliski 0 powodujac zatkanie tranzystora I czlonu wykonawczego IV, a w konsekwencji cewka przekaznika wykonaw¬ czego P zostanie odwabudzona i jego zestyki prze- laczne PI i P2 powróca do stanu pierwotnego. 5 Poniewaz jednak impuls sterujacy przekaznika czasowego z racji zanikniecia lacznika Z nie zo¬ stal przerwany i uklad przekaznika czasowego jest zasilony nadal, a wiec nie nastapi teraz roz¬ ladowanie kondensatora C czlonu czasowego I, 10 lecz jego nieznaczne doladowanie poprzez cewke przekaznika wykonawczego P do napiecia wyni¬ kajacego z dzielnika napieciowego jaki stanowia w tym przypadku rezystancja cewki przekaznika wykonawczego P i rezystor R6. Napiecie to jest 15 w kazdym przypadku wyzsze od napiecia zadane¬ go, dzieki czemu komparator K nie zmieni swego stanu dajac na wyjsciu nadal sygnal bliski 0.Przerwanie impulsu sterujacego obwód przeka¬ znika czasowego przez otwarcie lacznika Z pozba- 20 wia zasilania uklad przekaznika czasowego i bez zmiany stanu przekaznika wykonawczego P i jego zestyków przelacznych PI i P2 nastapi rozladowa¬ nie kondensatora C czlonu czasowego I przez re¬ zystor R6 i przygotowanie przekaznika do reali- 25 zacji kolejnej zwloki czasowej.Kazdy z przykladowych ukladów elektroniczne¬ go przekaznika czasowego o wymaganym progra¬ mie pracy moze byc zastosowany dla okreslonego ukladu sterowania automatycznego w pojazdach so trakcyjnych.Zastrzezenia patentowe 35 1. Elektroniczny przekaznik czasowy, zwlaszcza dla trakcji, posiadajacy uklad pomiaru zwloki cza¬ sowej zawierajacy czlon czasowy, zródlo napiecia zadanego i komparator, zasilane z jednego stabi¬ lizowanego zródla napiecia, oraz uklad wyjsciowy 40 skladajacy sie ze wzmacniacza wyjsciowego i prze¬ kaznika wykonawczego, zasilanych z innego sta¬ bilizowanego zródla napiecia, oraz skladajacy sie z ukladu realizacji programu, przy czym oba te zródla napiecia sa polaczone ze soba ujemnym 45 biegunem ukladu, laczonym z ujemnym biegu¬ nem zródla napiecia zasilajacego poprzez la¬ cznik, znamienny tym, ze równolegle do czlonu czasowego (I), zlozonego z polaczonych elementów (R, C) jest wlaczone skompensowane termicznie 50 zródlo napiecia zadanego (II), skladajace sie z po¬ laczonych ze soba szeregowo rezystorów (Rl, R2, R3) i potencjometru (R4) oraz tenmistora (R5), po¬ laczonego równolegle z jednym (R2) z rezystorów, przy czym suwak potencjometru (R4) zródla na- 55 piecia zadanego jest polaczony z ujemnym wej¬ sciem komparatora (K), a punkt polaczeniowy (1) rezystora (R) i kondensatora (C) czlonu czasowego jest polaczony z dodatnim wejsciem tegoz kompa¬ ratora (K) dla realizacji opóznionego przelaczenia w styków wykonawczych, lub suwak potencjometru (R4) jest polaczony z dodatnim wejsciem kompa¬ ratora (K), a punkt polaczeniowy (1) rezystora (R) i kondensatora (C) jest polaczony z ujemnym wej¬ sciem komparatora (K) dla realizacji natychmda- OT stowego przelaczenia styków wykonawczych na czas zwloki, przy czym punkt polaczeniowy (1) rezystora (R) i kondensatora (C) jest kazdorazowo polaczony z jednym z zestyków przelacznych prze¬ kaznika wykonawczego (P), wchodzacych w sklad ukladu realizacji programu. 2. Elektroniczny przekaznik wedlug zastrzez. 1, znamienny tym, ze punkt polaczeniowy (1) rezy¬ stora (R) i kondensatora (C) czlonu czasowego jest polaczony ze stykiem ruchomym (2) zestyku prze- lacznego (PI) przekaznika wykonawczego (P); a styk zwierny (3) zestyku przelacznego (PI) tegoz przekaznika (P) jest przylaczony z jednej strony do katody diody (Dl), której anoda laczy sie z kolektorem tranzystora (T) wzmacniacza wyjscio¬ wego, a z drugiej strony — do styku zwiernego (4) zestyku przylacznego (P2X przekaznika (P),przy czym styk ruchomy (5) tego zestyku przelacznego (P2) jest polaczony z biegunem ujemnym ukladu, natomiast styk rozwierny (6) zestyku przelacznego (PI) przekaznika wykonawczego (P) jest polaczony z zaciskiem wejsciowym (10) przekaznika czaso¬ wego, a inny zacisk wejsciowy (7) przekaznika czasowego jest polaczony z ujemnym biegunem sieci zasilajacej. 3. Elektroniczny przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze punkt polaczeniowy (1) rezy¬ stora (R) i kondensatora (C) czlonu czasowego jest polaczony ze stykiem rozwiernym (6) zestyku prze¬ lacznego (PI) przekaznika wykonawczego (P), a styk zwierny (3) zestyku przelacznego (PI) przeka¬ znika wykonawczego (P) jest polaczony z zaciskiem wejsciowym przekaznika czasowego (7), który jest polaczony na stale z ujemnym biegunem sieci za¬ silajacej, natomiast styk ruchomy (2), zestyku prze¬ lacznego (PI) tegoz przekaznika wykonawczego (P) jest polaczony z biegunem ujemnym ukladu. 4. Elektroniczny przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze punkt polaczeniowy (1) rezy¬ stora (R) i kondensatora (C) czlonu czasowego jest polaczony jednoczesnie z zaciskiem wejsciowym (8) przekaznika czasowego i stykiem rozwiernym (6) zestyku przelacznego konawczego (P) oraz z katoda diody (D2), a styk zwierny (3) tegoz zestyku przelacznego (PI) prze¬ kaznika (P) jest polaczony z zaciskiem wejsciowym (7) przekaznika czasowego, polaczonego na stale z ujemnym biegunem sieci zasilajacej, natomiast styk ruchomy, (2), zestyku przelacznego (PI) tegoz przekaznika wykonawczego (P), jest polaczony je¬ dnoczesnie z anoda diody (D2) oraz z biegunem ujemnym ukladu. 5. Elektroniczny przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze punkt polaczeniowy (1) rezy¬ stora (R) i kondensatora (C) czlonu czasowego jest polaczony ze stykiem ruchomym (5), zestyku prze¬ lacznego (P2) przekaznika wykonawczego (P), przy czym styk rozwierny (9) tegoz zestyku przelaczne¬ go (P2) tegoz przekaznika P) jest polaczony z jed- f nej strony z kondensatorem tranzystora (T) wzma¬ cniacza wyjsciowego, a z drugiej strony poprzez rezystor (R6) ze stykiem rozwiernym (6) drugiego zestyku przelacznego (PI) przekaznika (P), a styk zwierny (3) tegoz zestyku przelacznego (PI) jest124 759 11 polaczony z zaciskiem wyjsciowym (7) przekazni¬ ka czasowego, który jest polaczony na stale z u- jemnym biegunem sieci zasilajacej, natomiast styk 12 ruchomy (2) zestyku przelacznego (PI) tegoz prze¬ kaznika wykonawczego (P) jest polaczony z bie¬ gunem ujemnym ukladu.II *J III ^ k IV VI F,g1 Fig 2124 759 Fig 3 Fig, ( Fig. 5 PL