Przedmiotem wynalazku jest sposób powierzchniowego zabarwienia wyrobów ze stopów argentalu i monela w kolorze teczowym.Wyroby ze stopów takich jak argental (cynk, nikiel, miedz) oraz monela (nikiem, miedz, zelazo) charakteryzuja sie wysokimi odpornosciami na dzialanie korozji, dobra plastycznoscia, estetycznym wygladem, znajduja wiec coraz szersze zastosowanie w produkcji róznych wyrobów dla ludnosci. Wyroby codziennego uzytku, np. sprzet gospodarczy, bizuterie, galanterie metalowe i inne dotychczas barwiono powierzchniowo na drodze powlekania barwnymi lakierami.Nakladajac róznorkolorowe warstwy lakieru nie uzyskiwano zabarwienia teczowego, jakie uzyskuje sie barwiac tworzywa sztuczne metoda prasowania lub wtlaczania róznobarwnych pasków.Celem wynalazku jest otrzymanie barwnych wyrobów wykonanych ze stopów argentalu lub monela, charakteryzujacych sie dotychczas nie uzyskiwanymi efektami takimi jak zabarwienie w kolorze teczowym przy jednoczesnie dobrych wlasnosciach uzytkowych i estetycznym wygladzie wyrobu.Cel ten osiagnieto postepujac sposobem wedlug wynalazku, wedlug którego uprzednio odtlu¬ szczony i wytrawiony wyrób, zanurza sie w wodnej kapieli o temperaturze 20-80°C zawierajacej mieszanine soli nieorganicznych, na okres 0,5-30 minut przy czym kapiel zawiera na 1000 czesci wagowych wody: 35 czesci wagowych soli miedzi, 0,5 czesci wagowych arsenianu sodowego i 130 czesci wagowych tiosiarczanu sodowego lub 250 tiosiarczanu sodowego i 70,6 czesci wagowych octanu olowiawego, po czym zabarwiony wyrób plucze sie w wodzie i suszy. Otrzymuje sie teczowe zabarwienie wyrobu.W celu podniesienia estetyki wyrobu zabarwiona cala powierzchnie powleka sie cienka warstwa lakieru nitrocelulozowego lub poleruje. Otrzymane barwne powloki sa odporne na powstawanie odprysków i porysowan nie zmieniaja barwy w czasie uzytkowania wyrobu.Postepujac sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie zabarwione wyroby z argentalu lub monela, których barwa i zmiana odcieniajest nieoczekiwanym efektem trwalej, cieniutkiej warstwy2 124 648 chemicznej powstalej w kapieli na powierzchni wyrobu. Teczowe efekty barwne powodowane sa nieoczekiwanym zjawiskiem selektywnego rozproszenia i interferencji swiatla na cieniutkiej war- stwewce zwiazków chemicznych o zmiennym skladzie, powstalych na powierzchni wyrobu.W ponizej podanych przykladach ilustrujacych sposób wykonania wynalazku, czesci ozna¬ czaja czesci wagowe o temperature podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. W 500 czesciach objetosciowych wody rozpuszcza sie 12,5 czesci siarczanu miedziowego, 5 czesci octanu miedziowego i 0,35 czesci arsenianu sodowego, po czym roztwór ten laczy sie w stosunku 1:1 z roztworem 65 czesci tiosiarczanu sodowego w 500 czesciach objetosciowych wody.Otrzymana kapiel ogrzewa sie do temperaturze 70-80° i wprowadza sie do niej przygotowany do barwienia wyrób na okres 0,5 minuty. Otrzymany barwny wyrób w kolorze jasno-teczowym plucze sie i suszy. Uzyskany gotowy barwny wyrób ewentualnie powleka sie bezbarwnym lakierem nitrocelulozowym lub poleruje w celu nadania polysku. Wyrób charaktry- zuje sie trwalym zabarwieniem w czasie uzytkowania i estetycznym wygladem.Przyklad II. Stosujac sklad kapieli i temperature jak w przykladzie I, przedluzajac czas zanurzenia w kapieli wyrobu do 2 minut, otrzymuje sie wyrób zabarwiony w kolorze teczowym o barwie intensywnej, ciemniejszej.Przyklad III.W 500 czesciach objetosciowych wody rozpuszcza sie 125 czesci tiosiaraczanu sodowego, po czym roztwór ten laczy sie w stosunku 1:1 z roztworem 38 czesci octanu olowiawego w 500 czesciach objetosciowych wody.Otrzymana kapiel ogrzewa sie do temperatury 80° i zanurza w niej (odtluszczony i wytrawiony uprzednio), wyrób z argentalu i monela na okres 10 minut. Po czym zabarwiony wyrób plucze sie i suszy i ewentualnie powleka cienka warstwa bezbarwnego lakieru nitrocelulozowego. Otrzymany wyrób posiada powierzchnie zabarwiona na kolor blekitno- granatowy o zmieniajacej sie plynnie intensywnosci charakteryzujace sie trwaloscia koloru i odpornoscia barwnej powloki na uszkodzenia mechaniczne.Zastrzezenie patentowe Sposób zabarwienia wyrobów ze stopów argentalu lub monela, znamienny tym, ze odtlu¬ szczony i wytrawiony wyrób zanurza sie w wodnej kapieli o temperaturze 20-80°C zawierajacej mieszanine soli nieorganicznych na okres 0,5-30 minut, przy czym kapiel zawiera na 1000 czesci wagowych 35 czesci wagowych soli miedzi, 0,5 czesci wagowych arsenianu sodowego i 130 czesci wagowych siarczanu sodowego lub 250 tiosiarczanu sodowego i 70,6 czesci wagowych octanu olowiawego, po czym zabarwiony wyrób plucze sie w wodzie, suszy, a po ostudzeniu ewentualnie poleruje sie lub powleka warstwa bezbarwnego lakieru.Pracownia Pohi.'ra!iL/r.u IV PRL. Naklad 100 cgz. (."¦_*n:i i i;i) zl PLThe subject of the invention is a method of surface coloring of products made of argental and monel alloys in rainbow color. Products made of alloys such as argental (zinc, nickel, copper) and monel (nickel, copper, iron) are characterized by high corrosion resistance, good plasticity, and aesthetic appearance, so they find more and more application in the production of various products for the public. Everyday products, e.g. household appliances, jewelry, metal accessories and others, have so far been surface-colored by coating with colored varnishes. Applying different-colored varnish layers did not achieve rainbow tinting, which is obtained by dyeing plastics by pressing or incorporating different-colored stripes. colored products made of argental or monel alloys, characterized by previously unattained effects such as rainbow-colored tinting with good functional properties and aesthetic appearance of the product. This goal was achieved by following the method according to the invention, according to which the previously degreased and etched product is immersed in a water bath at a temperature of 20-80 ° C containing a mixture of inorganic salts, for a period of 0.5-30 minutes, the bath contains per 1000 parts by weight of water: 35 parts by weight of copper salts, 0.5 parts by weight of sodium arsenate and 130 parts by weight by weight 5% of sodium thiosulfate or 250 of sodium thiosulfate and 70.6 parts by weight of lead acetate, and the colored product is then rinsed in water and dried. A rainbow color of the product is obtained. In order to increase the aesthetics of the product, the entire colored surface is covered with a thin layer of nitrocellulose varnish or polished. The obtained colored coatings are resistant to chipping and scratching, do not change their color during the use of the product. By following the method according to the invention, colored argental or monel products are obtained, the color and shade change of which is an unexpected effect of a durable, thin chemical layer formed in the bath on the surface. of the product. Rainbow color effects are caused by the unexpected phenomenon of selective scattering and interference of light on a thin layer of chemical compounds of varying composition, formed on the surface of the product. In the following examples illustrating the method of carrying out the invention, parts mean parts by weight and temperatures are given in degrees Celsius. Example I. In 500 parts by volume of water, 12.5 parts of copper sulphate, 5 parts of cupric acetate and 0.35 parts of sodium arsenate are dissolved, then this solution is combined in a 1: 1 ratio with a solution of 65 parts of sodium thiosulphate in 500 parts by volume The resulting bath is heated to a temperature of 70-80 ° and the product prepared for dyeing is placed in it for 0.5 minutes. The obtained light rainbow colored product is rinsed and dried. The obtained, finished colored product is optionally coated with a colorless nitrocellulose varnish or polished to give a gloss. The product is characterized by a permanent color during use and an aesthetic appearance. Example II. Using the composition of the bath and temperature as in example I, extending the time of immersion in the bath of the product to 2 minutes, the product is colored in a rainbow color with an intense, darker color. Example III. In 500 parts by volume of water 125 parts of sodium thiosulfate are dissolved, then This solution is combined 1: 1 with a solution of 38 parts of lead acetate in 500 parts by volume of water. The resulting bath is heated to 80 ° and immersed in it (degreased and etched previously), the product of argental and monel for 10 minutes. The colored article is then rinsed and dried and optionally coated with a thin layer of colorless nitrocellulose varnish. The obtained product has a blue-navy blue colored surface with a smoothly changing intensity, which is characterized by color durability and resistance of the colored coating to mechanical damage. Patent disclaimer. in a water bath at a temperature of 20-80 ° C containing a mixture of inorganic salts for 0.5-30 minutes, the bath containing per 1000 parts by weight 35 parts by weight of copper salts, 0.5 parts by weight of sodium arsenate and 130 parts by weight of sodium sulphate or 250 parts of sodium thiosulphate and 70.6 parts by weight of lead acetate, then the colored product is rinsed in water, dried, and after cooling, it is possible to polish or coat a layer of colorless varnish. Pohi.'ra! iL / ru IV PRL. Mintage 100 cg. (. "¦_ * n: i i i; i) zl PL