Przedmiotem wynalazku jest mechanizm zdalne¬ go sterowania obrotami zespolu napedowego zwla¬ szcza smiglowca dwusilnikowego.Sterowanie obrotami polega na przestrajaniu regulatorów obrotów turbin napedowych silników zapewniajacym utrzymanie wymaganej dokladno¬ sci stalych obrotów wirnika nosnego na zadanym poziomie niezaleznie od stopnia obciazenia zespolu napedowego, przez odpowiednie mechaniczne kom¬ pensowanie spadku obrotów turbin napedowych (jaki zwykle towarzyszy kazdemu wzrostowi pobo¬ ru mocy) oraz uzyskanie w pewnym okreslonym przedziale optymalnej wartosci obrotów wirnika nosnego w dowolnych warunkach lotu smiglowca za pomoca recznej regulacji poziomu obrotów tur¬ bin napedowych silników, ponadto zsynchronizo¬ wanie pracy obu silników droga zrównania war¬ tosci momentów obrotowych rozwijanych na ich walach wyjsciowych.Odpowiednie przestrojenie regulatora obrotów w zadanym zakresie uzyskuje sie zwykle za pomoca odpowiedniego wychylenia dzwigni zabudowanej na wspomnianym regulatorze.Dotychczas znane mechanizmy zdalnego sterowa¬ nia obrotami sa zestawione co najmniej z dwóch wezlów sumujacych, które wytwarzaja poprzez wbudowane w nie elektromechanizmy, skladowe ruchy niezbedne do regulacji i synchronizacji o- brotów, ponadto przekazuja ruch pobierany do u- 10 15 20 25 30 kladu sterowania skokiem ogólnym, jaki jest nie¬ zbedny do kompensacji spadku obrotów.Niedogodnoscia powyzszego mechanizmu Jest to, ze jest zestawiony z co najmniej dwóch wezlów sumujacych o rozdzielonych funkcjach, co w kon¬ sekwencji tworzy dosc skomplikowana konstruk¬ cje o duzych gabarytach, a tym samym i ciezarze.Ponadto z uwagi, ze wezly sumujace dzialaja na zasadzie rozdzielonych funkcji, zmniejsza to nie¬ zawodnosc dzialania mechanizmów.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych niedogodnosci w stopniu wystarcza¬ jacym dla zapewnienia bardziej niezawodnego me¬ chanizmu regulacji obrotów o prostszej konstrukcji, lzejszego o mniejszych gabarytach.Mechanizm wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze jest zestawiony z zewnetrznego obrotowe¬ go walka, na którego przeciwleglych koncach sa osadzone na stale dzwignie, miedzy którymi jest osadzona ruchowo wejsciowa dzwignia oraz z we¬ wnetrznego obrotowego walka zaopatrzonego na przeciwleglych koncach w osadzone na stale dzwi¬ gnie, przy czym jedna z dzwigni jest wspólna dla polaczenia wahliwego jednych konców elektrome- chanizmów, których przeciwlegle konce sa polaczo¬ ne ruchowo z wejsciowa dzwignia i posredniczaca tworzaca trójkaty o wspólnym wierzcholku leza¬ cym w osi obrotu walków. Mechanizm jest osa- 124 5713 124 571 4 dzony obrotowo we wsporniku, który jest przy¬ mocowany do konstrukcji kadluba smiglowca.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest uzy¬ skanie zamiast dwóch wezlów sumujacych jedne¬ go wspólnego wezla, co upraszcza konstrukcje, zmniejsza gabaryty i ciezar oraz zwieksza nieza¬ wodnosc dzialania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm w ukladzie perspektywicz¬ nym, fig. 2 — mechanizm w postaci schematu ki¬ nematycznego w widoku z góry.Mechanizm zdalnego sterowania jest zestawiony z zewnetrznego obrotowego walka 9, wewnetrznego obrotowego walka 1, ukladu dzwigni 5, 6, 4, 12 i 14 oraz elektromechdnizmów E1? E2. Obrotowy wa¬ lek 9 na swoich przeciwleglych koncach ma osa- cjzpne na stale dzwignie 5, 12, zas powyzej dzwi¬ gni "12 ructrowo^Jest osadzona wejsciowa dzwignia 4, polaczona poprzez popychacz 3 z wahliwa dzwi¬ gnia 2. Wewnatrz walka 9 jest osadzony obrotowo wewnetrzny walek 1 zaopatrzony na skrajnych koncach w stale dzwignie 14, 6 przy czym dzwi¬ gnia 12 jest wspólna dla polaczenia ruchowego jed¬ nych konców ramion 16 elektromechanizmów Ej, E2, których drugie konce 17 sa polaczone z dzwigniami 4, 14 i tworza trójkaty Tj, T2 o wspólnym wierz¬ cholku 18 lezacym w osi obrotu walków 9, 1. Kom¬ pletny mechanizm jest osadzony obrotowo zewnetrz¬ na powierzchnia walka 9 w wsporniku 10 przymo¬ cowanym do konstrukcji kadluba 11 smiglowca. O- brót wewnetrznego walka 1 wzgledem zewnetrznego walka 9 jest mozliwy tylko z chwila podania przez pilota sygnalu elektrycznego do elektromechanizmu E2, wskutek czego nastepuje zmiana dlugosci elek¬ tromechanizmu E2, a tym samym wzajemny obrót walka 1 wzgledem walka 9.W czasie lotu z chwila zaistnienia koniecznosci dokonania synchronizacji pracy silników, pilot ze swojego stanowiska roboczego podaje odpowiednie sygnaly elektryczne przewodem 13 do elektromecha¬ nizmu E2, przez co nastepuje zmiana jego dlugosci powodujac obrót wewnetrznego walka 1 wraz z je¬ go wyjsciowa dzwignia 6 wzgledem zewnetrznego walka 9 zaopatrzonego w wyjsciowa dzwignie 5.Cieglo 7 spowoduje odpowiednia zmiane polozenia katowego dzwigni regulatora obrotów drugiego sil¬ nika w odniesieniu do polozenia dzwigni regulatora obrotów pierwszego silnika. W efekcie obroty obu silników zostana zestrojone, w wyniku czego obroty walów wyjsciowych silników jak i wystepujace na nich momenty obrotowe zostana zsynchronizowane.W przypadku koniecznosci dokonania zmiany o- brotów wirnika nosnego przy ustalonym w danym momencie jego skoku ogólnym pilot wlacza zasi¬ lanie elektromechanizmu Ej przewodem 15 i na¬ stepuje obrót zewnetrznego walka 9 jak równiez o ta sama wartosc katowa wewnetrznego walka 1 wraz z osadzonymi na nich dzwigniami 5, 6, które 5 poprzez ciegla 7, 8 przekazuja ruch na dzwignie re¬ gulatorów obrotów obu silników, co powoduje jed¬ noczesne przestrojenie na zadany poziom obrotów walów wyjsciowych turbin napedowych.Przy zmianie przez pilota polozenia dzwigni sko- 10 ku ogólnego, a tym samym obciazenia zespolu na¬ pedowego dzwignia 2 za posrednictwem popycha- cza 3 wychyla dzwignie 4 powodujac jednoczesny obrót o te sama wartosc katowa wszystkich ele¬ mentów wezla sumujacego wzgledem jego wierz- 15 cholka 18, a z kolei dzwignie wyjsciowe 5, 6 po¬ przez ciegla 7, 8 wychylaja dzwignie regulatorów o wielkosc zalezna od stopnia obciazenia zespolu napedowego. W efekcie powyzszego uzyskuje sie skompensowanie spadku obrotów turbin napedo- 20 wych, a tym samym skompensowanie spadku o- brotów wirnika nosnego.Schemat kinematyczny przedstawiony na fig. 2 przedstawia punkty A, B, C dowolnie wybranych polozen dzwigni 14, 12, 4 oraz odpowiadajace im 25 polozenia A', B', C dzwigni wyjsciowych 6, 5.Przyklad wykonania wynalazku nie wyczerpuje wszystkich mozliwosci zastosowania. Istnieje moz¬ liwosc tworzenia dalszych trójkatów T3, T4, Tn analogicznych do przedstawionych, w zaleznosci od 30 przeznaczenia w dowolnych ukladach konstruk¬ cyjnych, w których jest wymagane sumowanie po¬ szczególnych ruchów skladowych.Zastrzezenia (patentowe 1. Mechanizm zdalnego sterowania obrotami ze¬ spolu napedowego, zwlaszcza smiglowca dwusilni¬ kowego, znamienny tym, ze jest zestawiony z zewnetrznego obrotowego walka (9), na którego przeciwleglych koncach sa osadzone na stale dzwi¬ gnie (5, 12), miedzy którymi jest osadzona rucho¬ wo wejsciowa dzwignia <4) oraz z wewnetrznego obrotowego walka (1) zaopatrzonego na przeciw¬ leglych koncach w osadzone na stale dzwignie (14, 6), przy czym dzwignia (12) jest wspólna dla po¬ laczen ruchowych jednych konców elektromecha¬ nizmów (Ej, E2), których konce przeciwlegle sa polaczone ruchowo z dzwigniami (4, 14) tworzac trójkaty (Ti, T2) o wspólnym wierzcholku (18) lezacym w osi obrotu walków (9, 1). 2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jest osadzony obrotowo we wsporniku (10), któ¬ ry jest przymocowany do konstrukcji kadluba (11) smiglowca.124 571 Fig. i Fig.2 PL