PL124529B2 - Agent for chemical removal of rust from iron,cast iron and steel articles and surfaces - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do chemicznego usuwania rdzy z przedmiotów i powierzchni zelaznych, zeliwnych i stalowych.Wiekszosc znanych dotychczas srodków do chemicznego usuwania rdzy z przedmiotów i powierzchni zelaznych, zeliwnych i stalowych, zawiera w swoim skladzie kwasy, zwlaszcza niepalne i odporne na rozklad termiczny kwasy nieorganiczne i nieutleniajace. Sposród tanich i powszechnie stosowanych nieorganicznych kwasów nieutleniajacych do usuwania na zimno rdzy i zgorzeliny najbardziej przydatny jest kwas solny, poniewaz w nim inhibitory korozji kwasowej zelaza, uzyskuja maksymalna efektywnosc dzialania. (Z. Szklarska — Smialowska: „Inhibitory korozji metali" Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1971, s. 290-291). Kwas fosforowy w kapielach trawiacych chroni zelazo przed korozja wzerowa, wywierajac w pewnym sensie dzialanie przeciwrdzewne. Niezbednymi skladnikami kwasnych odrdzewiaczy sa inhibitory korozji kwaso¬ wej, skutecznie hamujace roztwarzania sie zelaza w kwasach, bez zmniejszania szybkosci roztwa¬ rzania rdzy i zgorzeliny. Takimi inhibitorami sa: szesciometylenoczteroamina zwana urotropina, trójetanoloamina i fosforan trójetanoloaminy. Sklady roztworów i parametry pracy kapieli do trawienia stali i zeliwa stanowia przedmiot polskich opisów patentowych (nr nr 51 922, 56344, 59 667,64 080,68 331,74 547,75 584,76 284,83 643). Polski opis patentowy nr 83 643jest rozwiaza¬ niem najbardziej zblizonym do powyzszego zgloszenia.Srodek wedlug polskiego opisu patentowego nr 83 643 zawiera kwas fosforowy, gliceryne, ekstrakt debowy lub mimozy, kwas siarkowy i jest zageszczony pylem wegla aktywnego lub ziemia okrzemkowa lub kaolinem. Znane sa równiez sposoby ochrony antykorozyjnej zelaza przed korozjaprzez wytwarzanie na jego powierzchni powlok niemetalicznych, zwlaszcza fosforanowych („Poradnik Galwanotechnika44 str. 518-528). Fosforowanie stali zachodzi w kwasnych roztworach fosforanów amonu, sodu, cynku, zelaza i manganu w temperaturach 95-98°C w czasie 30-60 minut.Istnieja równiez kapiele do fosforowania przyspieszonego w temperaturach 20-98°C i w czasie 2-20 minut zawierajace dodatek przyspieszaczy, zwlaszcza soli metali ciezkich i substancji utlenia-2 124 529 jacych takich jak: azotany, azotyny i chlorany miedzi i niklu. W celu wyeliminowania niekorzyst¬ nego wplywu róznego rodzaju obróbek wstepnych, zwlaszcza odtluszczania i trawienia, powierzch¬ nie zelaza przed fosforanowaniem aktywuje sie 0,01-0,1% roztworem soli tytanu lub 0,5% roztworem kwasu szczawiowego. Obecnosc kwasu solnego i chlorków w kapielach do fosforano¬ wania jest przyczyna slabej odpornosci korozyjnej powlok fosforanowych. W informatorach techniczno-handlowych wystepuja takze informacje o stosowaniu soli kobaltu i srebra jako przys¬ pieszaczy oraz soli olowiu, srebra, molibdenu i litu jako aktywatorów („Preparatydofosforowania stali". Informator techniczno-handlowy Przedsiebiorstwa Obrotu Chemikaliami Nieorganicznymi „SOLKWAS" w Gliwicach, Biuro Wydawnicze „CHEMIA", Warszawa 1972, s. 13-14).Wada znanych dotychczas srodków do chemicznego usuwania rdzy z zelaza i jego stopówjest niezdolnosc do wytwarzania w wodnych roztworach kapieli pluczacych, powlok fosforanowych o wystarczajaco wysokiej odpornosci korozyjnej w obecnosci chlorków. Poza tym preparaty dotych¬ czasowe wymagaja natychmiastowej konserwacji odrdzewionych powierzchni.Srodek wedlug wynalazku posiada dzieki zastosowaniu soli cynowych zdolnosc wytwarzania powloki fosforanowej odpornej na korozje jak równiez na atmosfere powietrzna w przeciagu 10 dni. Srodek wedlug wynalazku zawiera w 100 czesciach wagowych: 20 -80 czesci wagowych nieorganicznych kwasów nieutleniajacych zwlaszcza 80% kwasu fosfo¬ rowego i kwasu solnego 35% 0,1 - 5 czesci wagowych kwasu szczawiowego 0,1-5 czesci wagowych trójetanoloaminy 0,1-5 czesci wagowych soli cynkowych, zwlaszcza chlorku cynkowego 0,05- 1 czesci wagowych szesciometylenoczteroaminy lub chemicznie równowaznych iloscialde¬ hydu mrówkowego i amoniaku lub soli amonowych 0 -35 czesci wagowych koloidalnego dwutlenku krzemu lub polialkoholu winylowego 0,1-5 czesci wagowych soli cynowych, zwlaszcza chlorku cynowego i wody w uzupelnieniu do 100 czesci wagowych.Istota wynalazku jest zawartosc w odrdzewiaczu soli cynowych, wydatnie zwiekszajacych odpornosc powlok fosforanowo-szczawianowych na korozje w kwasnyych kapielach pluczacych zawierajacych chlorki. Ilustracja srodka wedlug wynalazku stanowia ponizsze przyklady: Przyklad I.Woda Kwas solny 35% Kwas ortofosforowy 80% Kwas szczawiowy dwuwodny Chlorek cynkowy bezwodny Chlorek cynowy pieciowodny Trójetanoloamina Szesciometylenoczteroamina Razem: 44 czesci wagowych 44 czesci wagowych 5 czesci wagowych 2 czesci wagowych 2 czesci wagowych 2 czesci wagowych 0,8 czesci wagowych 0,2 czesci wagowych 100,0 czesci wagowych Przyklad II.Srodek wedlug przykladu I Koloidalny dwutlenek krzemu 80 czesci wagowych 20 czesci wagowych Razem: 100 czesci wagowych Przykladni.Srodek wedlug przykladu I Polialkohol winylowy 80 czesci wagowych 20 czesci wagowych Razem: 100 czesci wagowych Srodek wedlug przykladu I jest przezroczystym plynem przeznaczonym do wstepnego usuwa¬ nia na zimno grubych warstw rdzy i zgorzeliny przez zanurzenie w nim zardzewialych przedmio-124 529 3 tów. Czas dzialania srodka wynosi 5 minut dla rdzy nalotowej i 1 godzine dla rdzy wzerowej.Srodek wedlug przykladu II jest nieprzezroczysta pasta przeznaczona do usuwania na zimno rdzy i zgorzeliny z powierzchni pionowych. Srodek wedlug przykladu IIIjest wysokolepkim przezroczy¬ stym lakierem równiez przeznaczonym do usuwania na zimno rdzy z powierzchni pionowych.Srodki wedlug przykladów II i III naklada sie pedzlem. Po kazdorazowej obróbce przedmiotów i powierzchni srodkiem wedlug wynalazku,poddaje sieje plukaniu woda, nastepnie 5% roztworem weglanu dwusodowego i ponownie woda. Srodek wedlug wynalazku wytwarza na odrdzewionych przedmiotach i powierzchniach powloki antykorozyjne odporne na korozje atmosferyczna przez okres wystarczajacy do wyschniecia powierzchni przed malowaniem. Okres ochrony wynosi nie mniej niz 10 dni dla srodka wedlug przykladów I, II i III.Zastrzezenie patentowe Srodek do chemicznego usuwania rdzy z przedmiotów i powierzchni zelaznych, zeliwnych i stalowych, skladajacy sie z 20-80 czesci wagowych nieorganicznych kwasów nieutleniajacych zwlaszcza 80% kwasu fosforowego i 35% kwasu solnego; 0,1-5 czesci wagowych kwasu szczawio¬ wego; 0,1-5 czesci wagowych trójetanoloaminy; 0,1-5 czesci wagowych soli cynkowych, zwlaszcza chlorku cynkowego; 0,05-1 czesci wagowych szesciometylenoczteroaminy lub chemicznie równo¬ waznych ilosci aldehydu mrówkowego i amoniaku lub soli amonowych; 0-35 czesci wagowych koloidalnego dwutlenku krzemu lub polialkoholu winylowego i wody w uzupelnieniu do 100 czesci wagowych, znamienny tym, ze zawiera 0,1-5 czesci wagowych soli cynowych, zwlaszcza chlorku cynowego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do chemicznego usuwania rdzy z przedmiotów i powierzchni zelaznych, zeliwnych i stalowych, skladajacy sie z 20-80 czesci wagowych nieorganicznych kwasów nieutleniajacych zwlaszcza 80% kwasu fosforowego i 35% kwasu solnego; 0,1-5 czesci wagowych kwasu szczawio¬ wego; 0,1-5 czesci wagowych trójetanoloaminy; 0,1-5 czesci wagowych soli cynkowych, zwlaszcza chlorku cynkowego; 0,05-1 czesci wagowych szesciometylenoczteroaminy lub chemicznie równo¬ waznych ilosci aldehydu mrówkowego i amoniaku lub soli amonowych; 0-35 czesci wagowych koloidalnego dwutlenku krzemu lub polialkoholu winylowego i wody w uzupelnieniu do 100 czesci wagowych, znamienny tym, ze zawiera 0,1-5 czesci wagowych soli cynowych, zwlaszcza chlorku cynowego. PL