Przedmiotem wynalazku jest uklad generatora przebiegu sinusoidalnego o stabilizowanym po¬ ziomie wyjsciowym.Stan techniki. W znanych dotychczas ukladach generatorów z ujemnym selektywnym sprzezeniem zwrotnym do stabilizacji poziomu wyjsciowego u- zywany jest uklad dodatniego sprzezenia zwrotne¬ go w postaci mostka, w którego jednej galezi pra¬ cuje zerówka jako element o zmiennej rezystancji wlókna w funkcji zmian napiecia sterujacego. Za¬ rówka jest elementem stosunkowo zawodnym i wy¬ maga skomplikowanych operacji technologicznych w celu przystosowania jej do pracy w ukladzie generatora. Z kolei uklady z dodatnim sprzeze¬ niem selektywnym i ze stabilizacja poziomu w petli ujemnego sprzezenia zwrotnego sa mocno roz¬ budowane, a przebieg wyjsciowy charakteryzuje sie dosc duza zawartoscia harmonicznych.Istota wynalazku. Istota wynalazku polega na wlaczeniu w petle dodatniego sprzezenia zwrotne¬ go wzmacniacza z selektywnym ujemnym sprze¬ zeniem zwrotnym ukladu mostka z dwoma tran¬ zystorami, których emitery i kolektory sa ze so¬ ba zwarte. Napiecie przemienne na wyjsciu most^ ka to jest na kolektorach tranzystorów zmienia sie w funkcji poziomu napiecia wyjsciowego ge¬ neratora, które po detekcji doprowadzane jest na baze jednego z tranzystorów, podczas, gdy baza 2 drugiego tranzystora polaryzowana jest napieciem stalym.Dzieki temu, ze stosunkowo niewielkiej zmianie 5 poziomu wyjsciowego generatora odpowiada znacz¬ nie wieksza zmiana poziomu na wyjsciu mostka nastepuje efekt stabilizacji poziomu wyjsciowego generatora. Korzystna cecha ukladu wedlug wyna¬ lazku w porównaniu z ukladami generatorów z za- io rówka, jest wyeliminowanie klopotliwego technolo¬ gicznie elementu, a w porównaniu z ukladami z regulacja poziomu w petli ujemnego sprzezenia zwrotnego uklad ten znacznie prostszy i posiada o wiele mniejsze znieksztalcenia nieliniowe prze- 15 biegu wyjsciowego.Objasnienie rysunku. Uklad zostanie opisany na przykladzie wykonania przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ge¬ neratora, a fig. 2 uklad zrealizowany praktycznie. 20 Przyklad wykonania. Do wyjscia wzmacniacza z ujemnym selektywnym sprzezeniem zwrotnym W dolaczony jest transformator Tri posiadajacy oprócz pierwotnego jeszcze trzy uzwójenia\ Pierw¬ sze z nich stanowi uzwojenie wyjsciowe genera- 25 tora. Uzwojenie z odczepem posrodku podaje na¬ piecie dla wysterowania mostka z tranzystorami Tl i T2. Ostatnie uzwojenie sluzy do sterowania detektora amplitudy D.Zasada dzialania. Prad staly z wyjscia detekto- 30 ra proporcjonalny do obwiedni sygnalu wyjscio- 124 467124 467 3 4 wego generatora podawany jest na baze tranzy¬ stora T2 za posrednictwem dzielnika rezystancyj- nego R2, R4. Baza tranzystora Tl spolaryzowana jest napieciem stalym za posrednictwem dzielnika rezystancyjnego Rl, R3. Zmiana sygnalu wyjscio¬ wego generatora powoduje w efekcie zmiane pra¬ du emitera tranzystora T2, a poniewaz emitery tranzystorów Tl i T2 polaczone sa razem nastepuje wymiana pradów miedzy emiterami Tl i T2. Na¬ piecie na wyjsciu mostka wynosi Us = U«— (IE1-IE2K gdzie U K5 q k T IE2 Iei — napiecie na wejsciu mostka — rezystor — ladunek elektronu — stala Boltzmana —l temperatura w skali bezwzglednej — prad emitera tranzystora Tl — prad emitera tranzystora T2 Napiecie Us podawane jest na wejscie wzmacnia¬ cza W realizujac dodatnie sprzezenie zwrotne po¬ wodujace wzbudzenie wzmacniacza. Jezeli wartos¬ ci pradów IE1 i IE2 sa sobie bliskie, nawet sto¬ sunkowo niewielka zmiana róznicy miedzy tymi pradami powoduje duze zmiany napiecia Us dajac w efekcie stabilizacje poziomu wyjsciowego gene¬ ratora.W ukladzie przedstawionym na rysunku fig. 2 w charakterze wzmacniacza selektywnego pracuje wzmacniacz dwustopniowy z napieciowym szere¬ gowym sprzezeniem zwrotnym, przy czym w jed¬ nej z galezi sprzezenia wlaczony jest obwód re¬ zonansowy LI, Cl. Petla dodatniego sprzezenia 5 zwrotnego zrealizowana jest przez polaczenie wyj¬ scia opisanego wyzej ukladu mostka z baza tran¬ zystora T3 pracujacego w pierwszym stopniv wzmacniacza. Detektor napiecia wyjsciowego gene¬ ratora zrealizowany jest na tranzystorze T5.Zastosowanie wynalazku. Uklad generatora we¬ dlug wynalazku moze znalezc zostosowanie w urza¬ dzeniach teletransmisyjnych, w miernictwie ora7 wszedzie tam, gdzie niezbedne jest zródlo napie¬ cia przemiennego o stabilnej amplitudzie.Zastrzezenie patentowe Uklad generatora przebiegu sinusoidalnego zre*. alizowany na bazie wzmacniacza selektywnego i wyjsciem transformatorowym, znamienny tym, ze do podzielonego na dwie czesci dodatkowego uz¬ wojenia transformatora wyjsciowego (Tri) dolaczo¬ ne sa poprzez rezystory bazy tranzystorów (Tl) i (T2), których emitery sa ze soba zwarte, a wyj¬ scie utworzonego w ten sposób mostka znajduja¬ ce sie na zwartych kolektorach tranzystorów (Tl) i (T2) dolaczone jest do wejscia wzmacniacza se¬ lektywnego (W) przy czym baza tranzystora (Tl) spolaryzowana jest napieciem stalym poprzez dziel¬ nik rezystencyjny (Rl), (R3), a baza tranzystora (T2) spolaryzowana jest poprzez dzielnik rezysten¬ cyjny (R2), (R4) napieciem wyjsciowym z detekto¬ ra amplitudy (D). 15 20 25124 467 D -4 p [ffl H ^c* *c -1a<" f;..i PL