Przedmiotem wynalazkujest urzadzenie do dozowania drobnoziarnistych substancji sypkich z równoczesnym wprowadzaniem ich na okreslona glebokosc w ziemie, zwlaszcza do dozowania i wprowadzania do gleby granulowanych pestycydów przy zwalczaniu szkodników roslin upraw¬ nych. Doglebowe stosowanie chemicznych srodków ochrony roslin w postaci drobnych granulek jest zabiegiem skutecznym, a z punktu widzenia ochrony srodowiska — bezpiecznym.Znane urzadzenia do punktowego stosowania pestycydów granulowanych pozwalaja jedynie na umieszczenie odmierzonych dawek preparatu na powierzchni gleby, co nie daje dobrych efektów w zwalczaniu szkodników. Do skutecznego zwalczania szkodników wymagane jest wpro¬ wadzanie pestycydu w glab gleby, zwlaszcza w zasiegu systemu korzeniowego rosliny, przez który substancja aktywna preparatu przenika do jej soków, zatruwajac je na pewien okres czasu. Przy korzystaniu ze znanych urzadzen konieczne jest wstepne nakluwanie gleby specjalnym kolkiem, aby do tak przygotowanych otworów mógl byc wsypywany preparat za pomoca rury wzglednie rynienki wyporowej urzadzenia.Znane urzadzenie ma ksztalt wysokiego lejka, na który od góry nakladane jest wieko, a od dolu nasadzana jest dluzsza rura wysypowa. W polowie wysokosci lejka znajduje sie przegroda stanowiaca dno zbiornika na preparat. Ma ona równiez lejkowaty ksztalt i okragly otwór posrod¬ ku. Bezposrednio pod dnem zbiornika znajduje sie mechanizm dozujacy posiadajacy dwie poziomo umocowane prostokatne cienkie plytki, miedzy którymi znajduje sie ruchoma plytka grubsza z przewierconym na wylot otworem stanowiacym komore dozujaca. Plytka górna posiada w polowie swej dlugosci otwór pokrywajacy sie z otworem dna zbiornika, a plytka dolna posiada w polowie odleglosci miedzy srodkiem a koncem wiekszy otwór prostokatny. Srodkowa plyta z komora dozujaca polaczona jest jednym koncem z kolkiem wystajacym na zewnatrz poprzez otwór w sciance dolnej czesci lejka stanowiacego obudowe mechanizmu dozujacego. W normalnym poloze¬ niu kolek jest maksymlanie wysuniety na zewnatrz pod naciskiem sprezyny znajdujacej sie miedzy przeciwleglym koncem plytki a scianka obudowy. W tym polozeniu otwór komory dozujacej pokrywa sie od góry z otworem plytki górnej i otworem dna zbiornika na preparat, od spodu zas jest zamkniety plytka dolna. Granulat znajdujacy sie w zbiorniku wypelnia równiez komore2 124 408 dozujaca, która zostaje oprózniona, gdy sie znajdzie ponad otworem dolnej plytki po wcisnieciu kolka do oporu. Po zwolnieniu nacisku na kolek komora dozujaca powraca do polozenia stalego pod dzialaniem sprezyny i napelnia sie ponownie granulatem.Wada opisanego urzadzenia jest zacinanie sie srodkowej plytki w jej ruchu posuwistym na skutek wciskania sie twardych granulek preparatu pomiedzy przesuwajace sie wzgledem siebie plaszczyzny, co utrudnia wykonywanie zabiegów. Czesto zablokowanie plytki nastepuje w takim polozeniu, które powoduje nieprzerwane wysypywanie sie granulek na ziemie i przedawkowanie preparatu.Niedogodnoscia urzadzenia jest brak mozliwosci bezposredniego wprowadzania preparatu w glab gleby bez uprzedniego przygotowania otworów za pomoca innego narzedzia.Inne urzadzenia do punktowego wprowadzania substancji sypkich w ziemie a w tym zatrutego ziarna do nor gryzoni, znane z opisu patentowego polskiego 67011, nadaje sie wylacznie do dozowania gruboziarnistych substancji sypkich bez mozliwosci umieszczania ich w glebie na zadanej glebokosci.W urzadzeniu tym podstawowym elementem jest pionowa rura prowadzaca, wewnatrz której znajduje sie tlok z komorami dozujacymi w postaci promieniowych wybran na obwodzie dolnej jego czesci. W sciance dolnej czesci rury prowadzacej znajduje sie podluzny otwór, przez który wysypuje sie ziarno z przymocowanego na zewnatrz rury zbiornika do komory dozujacej w tloku, gdy ten znajduje sie w górnym polozeniu. Przy przesunieciu tloka w dól nastepuje zamkniecie otworu w sciance rury przez jego górna czesc i wysypanie ziarna z komory dozujacej do rynienki wysypowej w chwili, gdy komora ta znajduje sie ponizej wylotu rury.Urzadzenie to nie nadaje sie do dozowania mikrogranulatów z uwagi na zawieszanie sie tloka wskutek wciskania sie twardych granulek miedzy jego powierzchnie traca i scianke rury prowadzacej.Wynalazek usuwa wady i niedogodnosci znanych urzadzen i dostosowuje nowe rozwiazanie do aktualnych wymagan agrotechnicznych.Istota wynalazku jest zastosowanie znanej pionowej rury prowadzacej, do boku której przy¬ mocowany jest znany zbiornik z dnem znajdujacym sie przy podluznym otworze wykonanym w sciance dolnej czesci rury stanowiacym zarazem wylot zbiornika. Ponizej dna zbiornika znajduje sie w sciance rury prowadzacej drugi podluzny otwór zakryty z zewnatrz wypukla oslona. Rura prowadzaca zakonczona jest u dolu lejkowatym denkiem z otworem wysypowym posrodku oraz stopka oporowa przymocowana do denka, posiadajaca w srodku otwór powiekszajacy sie ku dolowi. Pomiedzy denkiem a stopka znajduje sie elastyczna uszczelka. Wewnatrzrury prowadzacej umieszczony jest pret, którego górny koniec laczy sie ze znana rekojescia osadzona w znanej oprawie mogacej wykonywac ograniczony ruch pionowy wewnatrz rury prowadzacej, natomiast dolny zaostrzony koniec preta przechodzacy przez otwór wysypowy spelnia role kolca do nakluwa¬ nia gleby. Powyzej kolca pret ma wybranie, przy którym z obu stron znajduja sie dwie nozowo zaostrzone pionowe listwy przylegajace krawedziami do scianki rury prowadzacej. Stanowia one boczne scianki komory dozujacej zamknietej od dolu stala, pochyla scianka wykonana w precie, a od góry ruchoma scianka, która stanowi dolny koniec przyslony, oddalonej od wewnetrznej scianki rury o odleglosc wieksza niz srednica dozowanego granulatu. Górna i dolna scianka komory dozujacej wyposazone sa w uszczelki przylegajace do scianki rury. Wewnatrz rury prowadzacej, powyzej komory dozujacej znajduje sie sprezyna oparta u dolu o wsporniki znajdujace sie na sciance rury, a od góry o wsporniki znajdujace sie na oprawie rekojesci. Sprezyna utrzymuje pret wraz z komora dozujaca i kolcem w polozeniu górnym.Urzadzenie wedlug wynalazku ma te zalete w stosunku do znanych urzadzen, ze pozwala na aplikowanie prearatu granulowanego bezposrednio w glab gleby oraz na bezstopniowe regulowa¬ nie wielkosci dawek przy duzej równomiernosci dozowania. Eliminuje tez w czasie wykonywania zabiegu kontakt czlowieka z wysoko toksycznymi srodkami ochrony roslin, do jakich nalezy wiekszosc granulowanych pestycydów.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest w przykladowym rozwiazaniu na zalaczo¬ nym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny urzadzenia, fig. 2— urzadzenie w przekroju podluznym w polozeniu nakluwania gleby i oprózniania komory dozujacej, fig. 3 — fragment urzadzenia w przekroju podluznym w polozeniu wysypywania granulatu do otworu124408 3 w glebie oraz napelniania komory dozujacej, fig. 4 — przekrój wzdluz linii A-A na.fig. 2, fig. 5 — przekrój wzdluz linii B-B na fig. 3.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada rure prowadzaca 1, do której przymocowany jest zbiornik 2 zamykany pokrywa 3. Zbiornik 2 ma wylot 4 w postaci podluznego otworu wykonanego w sciance rury 1. Ponizej dna zbiornika 2 w sciance rury 1 znajduje sie drugi podluzny otwór 5 zakryty wypukla oslona 6. W dolnym koncu rury 1 osadzone jest lejkowate denko 7, w srodku którego znajduje sie wysypowy otwór 8. Do denka przymocowana jest oporowa stopka 9 z rozszerzajacym sie ku dolowi otworem 10. Pomiedzy stopka 9 a denkiem 7 umieszczona jest elastyczna uszczelka 11 o ksztalcie pierscienia. Podstawa stopki 9 oddalona jest od uszczelki 11 na odleglosc nie mniejsza niz wynosi glebokosc zapadania sie stopki 9 w uprawna glebe pod naciskiem reki przy wykonywaniu zabiegu. Zapobiega to przedostawaniu-sie gleby do wnetrza urzadzenia.Wewnatrz prowadzacej rury 1 umieszczony jest pret 12 polaczony górnym koncem z rekojes¬ cia 13 osadzona w oprawie 14 majacej postac rury osadzonej przesuwnie w rurze 1. Dolny koniec preta 12 jest zaostrzony i stanowi kolec 15 do nakluwania gleby. Powyzej kolca 15 pret 12 jest na krótkim odcinku splaszczony z dwóch stron, a ponadto na tym odcinku ma wybranie 16 od strony wylotu 4 zbiornika 2. Po obydwu stronach splaszczenia preta 12 przymocowane sa dwa wyprofilo¬ wane plaskowniki 17, których brzegi stanowia listwy 18 dotykajace krawedziami scianki rury 1.Dwie listwy 18 znajdujace sie od strony wybrania 16 w precie 12 maja nozowo zaostrzone brzegi i stanowia podluzne boczne scianki dozujacej komory 19, której glebokosc ograniczona jest pla¬ szczyzna wybrania 16 w precie 12, a dlugosc od dolu pochyla, stala scianka 20. Pomiedzy listwami 18 stanowiacymi boczne scianki komory 19 umieszczona jest przesuwnie przyslona 21 w postaci plaskownika oddalonego od scinaki rury 1 o odleglosc wieksza od srednicy granul dozowanego pestycydu. Przyslona 21 polaczona jest z ciegnem 22, do konca którego przymocwana jest sruba 23 wychodzaca poprzez szczeline 24 w oprawie 14 wyskalowanej w tym miejscu. Dolny koniec przyslony 21 jest wygiety i stanowi górna scianke 25 dozujacej komory 19. Wewnatrz scianki 25 umieszczona jest elastyczna uszczelka 26. W pochylej stalej sciance 20 umieszczona jest równiez elastyczna uszczelka 27. Uszczelki 26 i 27 dotykaja scianki rury 1 i zapobiegaja niekontrolowa¬ nemu wysypywaniu sie granulatu z urzadzenia. Wewnatrz górnej czesci prowadzacej rury 1 umieszczona jest sprezyna 28, której dolny koniec oparty jest na wspornikach 29 znajdujacych sie na sciance rury 1, a górny opiera sie o wsporniki 30 przymocowane do oprawy 14. Na obwodzie oprawy 14 wykonane sa naprzeciwko siebie dwa otwory nie pokazane na rysunku, a w górnym koncu prowadzacej rury 1 wykonane sa dwie podluzne szczeliny 31 odpowiadajace rozstawowi otworów na obwodzie oprawy 14. Na oprawie 14 rekojesci 13 umieszczona jest dwuramienna sprezyna 32 której dwa zagiete konce wchodza poprzez szczeliny 31 do otworów wykonanych w oprawie 14. Celem zabezpieczenia swobodnego przesuwania sie preta 12 w rurze 1 pozadane jest polaczenie go z rekojescia 13 przegubowo.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób. Po napelnieniu zbiornika 2 granulatem, wypelnia on równoczesnie dozujaca komore 19 znajdujaca sie w polozeniu górnym pod wplywem sprezyny 28. Nastepnie po oparciu stopki 9 o powierzchnie gleby oraz nacisnieciu rekojesci 13 za posrednictwem oprawy 14 pokonany zostaje opór sprezyny 28 i pret 12 wraz z napelniona dozujaca komora 19, kolcem 15 oraz przyslona 21 polaczona za posrednictwem ciegna 22 i sruby 23 z oprawa 14 przesuwaja sie w dól. Granulat wówczas wysypuje sie z komory 19 do dolnej czesci prowadzacej rury 1. Po zwolnieniu nacisku na rekojesc 13, pret 12 wraz z komora 19, kolcem 15 i przyslona 21 wraca pod dzialaniem sprezyny 28 do polozenia górnego, przy którym zakrzywione konce dwuramiennej sprezyny 32 opieraja sie o górne krawedzie podluznych szczelin 31, a granulat wpada do otworu wykonanego w glebie przez kolec 15. Oprózniona dozujaca komora 19 ustawia sie wtedy w swietle wylotu 4 zbiornika 2 i zostaje ponownie napelniona.Regulacja pojemnosci dozujacej komory 19 a tym samym regulacja wielkosci dawki aplikowanego preparatu odbywa sie przez przesuniecie w góre lub w dól przyslony 21 za posrednictwem ciegna 22, którego polozenie wzgledem oprawy 14, a tym samym wzgledem preta 12 i dolnej scianki 20 ustalane jest za pomoca sruby 23. Zawieszeniu sie komory dozujacej i kolca na skutek wnikania twardych ziarenek granulatu miedzy przesuwajace sie wzgledem siebie elementy urzadzenia zapo¬ biega zastosowaniu nozowo zaostrzonych pionowych listew 18, elastycznych uszczelek 11,26 i 274 124 408 ^oraz umieszczenie przyslony 21 wzgledem scianki rury 1 w odleglosci wiekszej niz srednica dozowanego granulatu.Zastrzezenia, patentowe 1. Urzadzenie do dozowania i wprowadzania w ziemie drobnoziarnistych substancji sypkich, zwlaszcza do punktowego stosowania granulowanych pestycydów w glebe, wyposazone w zbiornik na granulat, w rure prowadzaca i mechanizm dozujacy granulat, znamienne tym, ze prowadzaca rura (1) ma u dolu lejkowate denko (7) z wysypowym otworem (8) a pod denkiem (7) znajduje sie oporowa stopka (9) z otworem (10) powiekszajacym sie ku dolowi i ze pomiedzy denkiem (7) a stopka (9) znajduje sie elastyczna uszczelka (11), natomiast wewnatrz rury (1) umieszczony jest przesuwnie pret (12) z wybraniem (16) zakonczony u dolu kolcem (15), na którym to precie (12), przy wybraniu (16) znajduja sie dwie nozowo zaostrzone pionowe listwy (18) przylegajace krawe¬ dziami do scianki rury (1), stanowiace boczne scianki dozujacej komory (19) zamknietej od dolu stala, pochyla scianka (20) wykonana w precie (12), a od góry ruchoma scianka (25) która stanowi dolny koniec przyslony (21), oddalonej od wnetrza scianki rury (1) o odleglosc wieksza niz srednica dozowanego granulatu i umieszczonej przesuwnie pomiedzy listwami (18), przy czym scianki (20 i 25) wyposazone sa w elastyczne uszczelki (26 i 27) przylegajace do scianki rury (1) a ponadto na precie (12), nad komora (19) umieszczona jest sprezyna (28) cofajaca pret (12) w polozenie górne. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze oporowa stopka (9) posiada rozszerzajacy sie ku dolowi otwór (10) i ma wysokosc wieksza od glebokosci zapadania sie w glebe jej podstawy w czasie naciskania na rekojesc (13) przy wbijaniu kolca (15) w glebe. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przyslona (21) zgórna scianka (25) komory (19) jest przesuwna w kierunku pionowym i polaczona jest poprzez ciegno (22) ze sruba (23) zaciskana na szczelinie (24) w wyskalowanej sciance oprawy (14). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dolna czesc sprezyny (28) opiera sie o wsporniki (29) w rurze (1), zas jej górna czesc opiera sie o wsporniki (30) przymocowane do oprawy (14) Pracownia Poligraficzna l:P PRL. Naklad 120 vgz.Cena 100 zl PL