Przedmiotem wynalazku jest nozyca gilotynowa z jednym nozem stalym i jednym nozem rucho¬ mym, które przemieszczaja sie wzgledem siebie w pionowej plaszczylnie ciecia materialu plaskie¬ go, przy czym ruchomy moze byc albo nóz górny albo dolny.W znanych nozycach gilotynowych przestrzen robocza tj. ciecia blach lub tp. materialów nie jest odgrodzona wzgledem otoczenia, w którym znajduje sie obsluga nozycy, w wyniku czego ta¬ kie nozyce stanowia powazne zagrozenie dla zdro¬ wia a nawet zycia personelu obslugujacego, ponie¬ waz na skutek zmeczenia materialu wzglednie tez innych niesprzyjajacych okolicznosci zdarzaja sie wypadki wykruszania sie podczas ciecia odlamków z nozy, jak tez materialu cietego, które nieraz bar¬ dzo powaznie moga skaleczyc obsluge.Wobec takiego zagrozenia niektóre firmy produ¬ kuja juz nozyce wyposazone w oslone przestrzeni roboczej, w których oslona jest na stale zamoco¬ wana do korpusu nozycy od strony podawanego do ciecia materialu, przy czym oslony te musza byc wyposazone w szereg szczelin: pozioma, przez która podawany jest do przestrzeni roboczej ciety material oraz pionowe sluzace do obserwacji pra¬ widlowosci polozenia materialu cietego.Tego typu zabezpieczenia maja jednak szereg wad i tylko polowicznie spelniaja swoje zadanie.Z jednej strony taka stala oslona utrudnia obslu¬ ge nozycy przez to, ze dosc mocno ogranicza moz- 20 30 2 liwosc biezacej obserwacji zarówno nozy, jak tez polozenia cietego materialu, a po drugie nie likwi¬ duje równiez calkowicie zagrozenia personelu ob¬ slugujacego nozyce, gdyz przez szczeliny w oslonie chociaz juz z mniejszym prawdopodobienstwem, mniejsze odlamki moga jeszcze dostac sie do ob¬ szaru pracy personelu i przy nieszczesliwym zbie¬ gu okolicznosci spowodowac nawet trwale kale¬ ctwo.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i opracowanie nozycy z taka oslona, która przy prostej konstrukcji zapewni calkowite bez¬ pieczenstwo, jak równiez prawidlowe i wygodne warunki obserwacji nozy tnacych i cietego mate¬ rialu.Cel ten zgodnie z wynalazkiem spelnia nozyca gilotynowa z jednym nozem istalym i jednym ru¬ chomym, które przemieszczaja sie wzgledem siebie w ruchu przeciwbieznym w pionowej plaszczyznie ciecia materialu plaskiego, przy czym nóz rucho¬ my osadzony jest w obsadzie ruchomej polaczo¬ nej z zespolem napedowym przez to, ze wyposa¬ zona jest w ruchoma oslone przestrzeni roboczej, która za posrednictwem ciegien jest zawieszona na koncach zewnetrznych dzwigni katowych, z któ¬ rych kazda w punkcie przeciecia sie jej ramion jest osadzona obrotowo na sworzniu mocujacym ja do obsady ruchomej noza ruchomego, a koncem zewnetrznym drugiego ramienia za posrednictwem podluznego rowka jest zawieszona na elemencie 124 340124 340 3 4 stalym polaczonym z nieruchomym korpusem no¬ zycy, I XgQ«|nte iyc co najmniej (lwie dzwignie katowe, które mo- ia byc usytuowane wzgledem siebie równolegle, jwi^lEldttte^ez pitfepwnie, tak ze pod wzgledem Lirio^ftftwahid teojna dzwignia jest odbiciem lus¬ trzanym drugiej. W przypadku stosowania wiek¬ szej ilosci dzwigni katowych stosowane moga byc rozmieszczenia analogiczne wzglednie tez miesza¬ ne.' Ciegna z zamocowana do nich oslona powinny byc zawieszone na ramieniu dzwigni swobodnie, tak by podczas ruchu roboczego noza z obsada mogly wykonywac niewielkie ruchy katowe dla pozostania w pozycji pionowej wzgledem stolu no¬ zycy.W rozwiazaniu wedlug wynalazku warunek ten zostal spelniony przez wyposazenie ciegien w po¬ przeczne sworznie, które moga byc tez przesta- wialne i swobodne zawieszenie ciegien za posred¬ nictwem tych sworzni w stosunkowo obszernym wybraniu poziomego ramienia dzwigni.Ponadto dla prawidlowego dzialania rozwiazania wedlug 'wynalazku konieczne jest, by kat odchy¬ lenia jednego ramienia wzgledem poziomu, w któ¬ rym lezy drugie ramie byl ostry. Przy na ogól nie¬ wielkich skokach nozy ruchomych rzedu 50 mm korzystny jest kat 30—45°, lecz moze on wynosic 20—60°.W rozwiazaniu wedlug wynalazku oslona prze¬ strzeni roboczej jest ruchoma i opuszcza lub pod¬ nosi sie wraz z nozem ruchomym, dzieki czemu zaslania przestrzen robocza nozycy w czasie ciecia materialu wsadowego, natomiast gdy nie ma ciecia i nóz ruchomy znajduje sie w polozeniu spoczyn¬ kowym, równiez oslona znajduje sie poza prze¬ strzenia robocza, umozliwiajac swobodne przygo¬ towanie materialu do nastepnej operacji ciecia.Ponadto po kazdym cieciu odslaniane sa noze, dzieki czemu szybko moga byc stwierdzane i usu¬ wane jakiekolwiek uszkodzenia nozy nozycy.Innymi waznymi zaletami rozwiazania wedlug wynalazku sa prosta i tania w wykonawstwie kon¬ strukcja, która zapewnia równiez, ze oslona me¬ chanicznie sprzezona z obsada noza ruchomego za¬ siania przestrzen robocza z wyprzedzeniem dzieki temu, ze predkosc przemieszczania sie oslony jest wieksza od predkosci ruchu roboczego obsady i no¬ za ruchomego.Taki sposób dzialania uzyskano przez to, ze dzwignia zawieszenia oslony np. przy ruchu obsa¬ dy z nozem w dól oprócz ruchu liniowego wyko¬ nuje tez niewielki ruch obrotowy przez co koniec ramienia, na którym zawieszona jest oslona wy¬ konuje równiez ruch liniowy noza i dodatkowo ruch katowy, co w efekcie daje jej w/w przy¬ spieszenie Tuchu oslony w stosunku do ruchu ob¬ sady z nozem ruchomym.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony na przykladzie Jego wykonania ' przedstawionym schematycznie na zalaczonych rysunkach, na któ¬ rych fi£. 1 Jest widokiem z przodu górnej czesci nótycy, fig. 2 przekrojem A-A z fig. 1, a fig. 3 widokiem z przodu nozycy z innym sposobem usytuowania dzwigni katowych.Zgodnie z zalaczonymi rysunkami nozyca gilo¬ tynowa ma korpus staly 1, stól poziomy 2, nóz staly 16, obsade ruchoma 3 i nóz ruchomy 4, które to elementy ruchome sprzezone sa z zespolem na¬ pedowym 5.Ponadto nozyca ma oslone ruchoma 6, przestrze¬ ni roboczej 19, która jest mocowana do dwóch ciegien 7, w których górnej czesci znajduje sie szereg otworów 8 dla srub lub sworzni 9, za po¬ srednictwem których ciegna 7 sa zawieszone na koncach ramion 11 dzwigni katowych 10. Dzwignie katowe 10 sa w punkcie przeciecia sie osi ich ra¬ mion 11 i 12 osadzone z mozliwoscia wykonywania ruchów obrotowych na sworzniu 13 laczacym je z obsada ruchoma 3 noza ruchomego 4. W drugim ramieniu 12 dzwigni 10 znajduje sie podluzny ro¬ wek 14, za posrednictwem którego ramie 12 osa¬ dzone jest na elemencie stalym 15 laczacym to ramie 12 z korpusem stalym 1 nozycy.W przedstawionym na fig. 1 przykladzie oslona 6 jest mocowana do dwóch ciegien 7 i dwóch dzwigni katowych 10, które sa usytuowane tak, ze tworza dwa zespoly zawieszenia oslony 6, z któ¬ rych jeden jest odbiciem lustrzanym drugiego, co zapewnia w zasadzie najlepsze zrównowazenie oslony i jej elementów zawieszenia.Ponadto, jak widac na fig. 3 mozliwe sa tez inne uklady dzwigni 10 i zawieszenia oslony 6.Dzialanie nozycy jest nastepujace: przy ruchu roboczym obsady ruchomej 3 wraz z nozem 4 zgodnie z kierunkiem B strzalki 17 ruch obsady 3 wykonuje z ta sama predkoscia równiez sworzen 13 wraz. z osadzona na nim dzwignia 10.Poniewaz jednak element staly 15, na którym za posrednictwem wybrania 14 slizgowo osadzone jest ramie 12 dzwigni 10, nie przemieszcza sie podczas gdy sworzen 13 przemieszcza sie do punktu 13; rowek 14 i ramie 12 wzgledem elementu stalego 15 przemieszcza sie tak, ze ten ostatni zajmie po¬ zycje 15' a dzwignia 10 wykonuje przy tym na sworzniu 13 niewielki ruch obrotowy, co z kolei powoduje ruch katowy konca ramienia 11 do pun¬ ktu 20, w wyniku czego, jak to widac na zalaczo¬ nym rysunku skok 18 jest wiekszy od skoku 13,13' jaki wykonuje nóz i dzieki temu wlasnie oslona 6 predzej dochodzi do materialu cietego izolujac skutecznie przestrzen robocza 19 jeszcze przed roz¬ poczeciem sie operacji ciecia. Przy ruchu powrot¬ nym obsady 3 nozem 4 w kierunku C strzalki 17 równiez skok 18 konca ramienia 11 jest wiekszy od skoku noza 4 i dzieki temu przy górnym polo¬ zeniu noza 4 i obsady 3 oslona 6 znajduje sie po¬ wyzej ostrzy nozy 4 i 16 umozliwiajac wygodna obserwacje i manipulacje materialem podlegaja¬ cym cieciu.Zastrzezenia patentowe 1. Nozyca gilotynowa posiadajaca jeden nóz staly i jeden nóz ruchomy, które przemieszczaja sie wzgledem siebie w pionowej plaszczyznie ciecia materialu plaskiego, w której nóz. ruchomy osa- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 555 124 340 6 dzony jest w obsadzie ruchomej polaczonej z ze¬ spolem napedowym, znamienna tym, ze ma oslone ruchoma (6) przestrzeni roboczej (19), która za po¬ srednictwem ciegien (7) jest zawieszona na kon¬ cach zewnetrznych dzwigni katowych (10), z któ¬ rych kazda w punkcie przeciecia sie jej ramion (11 i 12) jest obrotowo osadzona na sworzniu (13) mocujacym ja do obsady ruchomej (3) noza rucho¬ mego (4), a koncem zewnetrznym drugiego ramie¬ nia (12) za posrednictwem podluznego rowka (14) jest zawieszona na elemencie stalym (15) polaczo¬ nym z nieruchomym korpusem (1) nozycy. 2. Nozyca gilotynowa wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze oslona ruchoma (6) zawieszona jest co najmniej na dwóch dzwigniach katowych (10) usy¬ tuowanych wzgledem pionowej osi ukladu ciecia 10 15 tak, ze jedna stanowi odbicie lustrzane drugiej. 3. Nozyca gilotynowa wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze oslona ruchoma (6) zawieszona jest co najmniej na dwóch dzwigniach katowych (10) usy¬ tuowanych tak, ze ich ramiona (11 i 12) skiero¬ wane sa w tych samych kierunkach, tak ze two¬ rza uklad równolegly. 4. Nozyca gilotynowa wedlug zastrz. 1 lub 2 lub 3, znamienna tym, ze ciegna (7) z zamocowana do nich oslona ruchoma (6) zawieszone sa kazde za posrednictwem sworznia (9) w wybraniu (21) ra¬ mienia poziomego (11) dzwigni katowej (10). 5. Nozyca gilotynowa wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze ramie (12) kazdej dzwigni katowej (10) tworzy wzgledem poziomu, w którym znajduje sie drugie ramie (11) kat ostry a wielkosci 20—60°. 16 7 89 15H 15*15 J3'6 9 7 xM7 L Tig-2 PL