Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad zabezpieczenia podnapieciowego, zwlaszcza baterii akumulatorów, majacy zastosowanie w elektronicz¬ nych zasilaczach z rezerwacja bateryjna zalaczana tyrystorowymi lacznikami oraz w innych urzadze¬ niach elektronicznych zasilanych z baterii akumu¬ latorów wymagajacych zabezpieczenia przed nad¬ miernym ich rozladowaniem.Stan techniki. Znany jest — z prospektu firmy Honeywell, Wielka Brytania, l©f76 — uklad zabez¬ pieczajacy baterie przed nadmiernym rozladowa¬ niem, zbudowany z trzech rezystorów, diody Zene- ra i diaka wlaczonych w obwód bazy tranzystora, zas w obwodzie kolektora tego tranzystora jest wlaczony przekaznik z równolegle wlaczona dioda.Przekaznik jest wykorzystywany do odlaczania tranzystora mocy, który jednoczesnie sluzy jako lacznik baterii.Tego rodzaju uklady zbudowane na diakach i tranzystorach szczególnie nie sa wygodne, gdyz tranzystory w ukladzie lacznika posiadaja mniejsza sprawnosc. Przy pracy urzadzenia zasilajacego z ba¬ terii akumulatorów, podczas rozladowywania sie baterii rosnie rezystancja lacznika wykonanego na tranzystorach, co w znaczny sposób ogranicza wy¬ korzystanie baterii w pelnym zakresie napieciowym.Istota wynalazku. W ukladzie wedlug wynalazku kondensator z jednej strony jest polaczony z jed¬ nym biegunem baterii, i z przekaznikiem a z dru¬ giej poprzez styki przekaznika jest polaczony z dru- 10 15 25 30 2 gim biegunem baterii, przy czym wolny styk tego przekaznika jest polaczony z blokiem obciazenia, oraz poprzez tyrystor i rezystor z drugimi stykami przekaznika i z ukladem czuwajacym, przy czym dodatkowo tyrystor ten i drugi styk przekaznika jest polaczony z dodatnim biegunem baterii, kolejno zas drugi kondensator jest wlaczony z jednej stro¬ ny w szyne ujemnego bieguna baterii, a z drugiej jest polaczony z tranzystorem przerzutnika.W odniesieniu do znanego stanu techniki, zasto¬ sowanie w ukladzie wedlug wynalazku ukladu wy¬ laczajacego zaopatrzonego w lacznik tyrystorowy wspólpracujacy z kondensatorem i stykami prze¬ kaznika oraz z ukladem opózniajacym RC, ma ten korzystny skutek, ze pozwala stosowac laczniki ty¬ rystorowe pracujace na duzych pradach i napie¬ ciach, eliminujac tym samym stosowanie drogich i trudno dostepnych w kraju laczników tranzysto¬ rowych o duzej mocy, co z kolei pozwala na lepsze wykorzystanie energii zakumulowanej w baterii i na przedluzenie czasu pracy tej baterii.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy ukladu. Przyklad realizacji wynalazku. Elektroniczny uklad wedlug wynalazku jest zaopatrzony w przerzutnik zbudo¬ wany z dwóch tranzystorów Tl i T2 polaczonych emiterami poprzez rezystor Rl ukladu czuwajacego z ujemnym biegunem baterii 1.Tranzystor Tl w obwodzie wejsciowym bazy jest ! 124 2063 124 206 4 polaczony z ukladem czuwajacym skladajacym sie z diody Zenera DZ i rezystorów R1-HJ.4 podlaczo¬ nych do katody i anody tej diody. Uklad ten po¬ przez styki 2 przekaznika PI jest polaczony z do¬ datnim biegunem baterii 1. Wolny styk 3 przekazni¬ ka PI jest polaczony z blokiem obciazenia 4, oraz poprzez tyrystor Ty i rezystor R7 z drugimi stykami 2 przekaznika PI i z ukladem czuwajacym.Pomiedzy dodatni biegun baterii 1 i kolektor tranzystora TI jest wlaczony rezystor R5, zas da kolektora tranzystora T2 jest dolaczony rezystor R6 polaczony z przekaznikiem PI, przy czym równo¬ legle, dp rezystora R6 i przekaznika PI jest wlaczo¬ na dioda Dl. . , <¦ / Kondensator Cl z jednej strony jest polaczony k biegunem dodatnim baterii 1 i z przekaznikiem PI, i.a. z drugiej — popr/zez styki $ przekaznika PI jest polaczony z- ujemnym biegunem baterii 1. Drugi kondensator C2 jest polaczony z jednej strony z szyna ujemnego bieguna baterii 1, a z drugiej — z tranzystorem T2.Wyjscie z kolektora tranzystora Tl poprzez re¬ zystor R8 jest polaczone z baza tranzystora T2 i z opózniajacym ukladem RC, w którym rezystor R9 i kondensator C2 sa wlaczone w ujemny biegun baterii 1. Dzialanie ukladu. Przy zaniku napiecia sieci w bloku sieciowego zasilacza 5 wlacza sie poprzez odpowiedni uklad zalaczajacy tyrystory Ty, który dostarcza zasilanie z baterii 1 do bloku obcia¬ zenia 4.Przy zbyt dlugim czasie braku napiecia zmien¬ nego w sieci zasilajacej, przy pracy na baterii, na¬ piecie na niej obniza sie, az przy pewnej wartosci zadziala uklad czuwajacy w obwodzie przerzutni- ka. Wartosc napiecia granicznego jest okreslona napieciem diody Zenera DZ i nastawna rezystancja regulowanego rezystora R3.Przy spadku napiecia na baterii akumulatorów do granicznej wartosci tranzystor Tl priechodzi w stan otwarcia tranzystora T2 i zadzialania prze¬ kaznika PI i odlaczenie styków 2, przez co utrzy- 5 mu je sie poglebienie zainicjowanego stanu w prze- rzutniku oraz blokuje sie doplyw pradti do bramki tyrystora Ty. Równoczesnie tez nastepuje zmiana stanu styków 3, co spowoduje zablokowanie tyry¬ stora Ty ladunkiem uprzednio naladowanego kon¬ densatora Cl.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny uklad zabezpieczenia podnapiecio- wego, zwlaszcza baterii akumulatorów, zaopatrzony w przerzutnik zbudowany z dwó«h tranzystorów, z których jeden w obwodzie wejsciowym bazy jest polaczony z ukladem czuwajacym skladajacym sie z diody Zenera i rezystorów podlaczonych do kato¬ dy i anody tej diody i dalej poprzez te rezystory odpowiednio polaczonym ze stykami przekaznika, z kolei zais wspomniane tranzystory swymi emite¬ rami poprzez rezystor ukladu czuwajacego sa pola¬ czone z ujemnym biegunem baterii, znamienny tym, ze kondensator (Cl) z jednej strony jest polaczony z jednym biegunem baterii (1) i z przekaznikiem (PL), zas z drugiej — poprzez styiki <3 przekaznika (PI) jest polaczony z drugim biegunem baterii (1), przy czym wolny styk (3) przekaznika (PI) jest polaczony z blokiem obciazenia (4), oraz poprzez tyrystor (Ty) i rezystor (R7) z drugimi stykami (2) przekazni¬ ka (PI) i z ukladem czuwajacym, zas dodatkowo wspomniany tyrystor (Ty) i styk (2) przekaznika (PI) jest polaczony z dodatnim biegunem baterii (1), podczas gdy drugi kondensator (C2) jest polaczony z jednej strony z szyna ujemnego bieguna baterii (1), a z drugiej z tranzystorem (T2) przerzutnika.ZGK 1549/1110/34 — 86 egL Cena 100 zl 15 20 25 30 PL