Przedmiotem wynalazku jest opornik pneuma¬ tyczny nastawny skokowo, przeznaczony do dla¬ wienia przeplywu czynnika roboczego (gazu), przy czym dlawienie to zalezne jest od doboru zmiennej skokowo dlugosci lancucha oporowego utworzonego przez szeregowo polaczone opory stale.Znane sa rozwiazania, w których opornik pneu¬ matyczny nastawny skokowo tworzony jest wskutek wspólpracy dwóch odrebnych podzespolów: selek¬ tora drogi sygnalu pneumatycznego oraz lancucha oporów stalych. Selektor posiada jedno przylacze wyjsciowe sygnalu pneumatycznego oraz pewna ilosc przylaczy wejsciowych, z których przy kazdym stabilnym polozeniu walka nastawczego selektora co najwyzej jedno zostaje polaczone z przylaczem wyjsciowym a pozostale sa zamkniete.Lancuch oporów stalych moze byc utworzony przez szeregowe laczenie, za pomoca przewodów, oporów wykonanych jako odrebne elementy, przy czym kazde miejsce polaczenia sasiednich oporów ma odgalezienie sluzace do polaczenia z przylaczem wejsciowym selektora. Poczatek lancucha oporowe¬ go polaczony jest z jednym z przylaczy wejscio¬ wych, a koniec lancucha pozostaje zamkniety. Po¬ lozenie selektora okresla zatem ilosc oporów lan¬ cucha wlaczona w droge sygnalu pneumatycznego miedzy poczatkiem lancucha a przylaczem wyjscio¬ wym.Celem wynalazku jest zbudowanie opornika pneumatycznego nastawnego skokowo stanowiacego 10 15 25 integralna calosc, o zwartej postaci, minimalnych wymiarach, braku wewnetrznych polaczen przewo¬ dowych przy zachowaniu mozliwosci niezaleznego doboru oporów stalych, $, minimalnej liczbie przy¬ laczy zewnetrznych i m*Mwn»lnym podobienstwie technologicznym i konsIfHJBSffjnym do selektora drogi sygnalu pneumatycjpafl^ Istota wynalazku polega na tym, ze opornik pneumatyczny nastawny skokowo sklada sie z trzech plytek, plytki przylaczy posiadajacej dokla¬ dnie dwie koncówki, wejsciowa i wyjsciowa, plytki komutacyjnej oraz umieszczonej miedzy nimi plytki oporów. Plytki sa osadzone w korpusie i dociskane do siebie oraz do elementu zamykajacego korpus, najkorzystniej sprezyna srubowa, co ulatwia de¬ montaz i zapewnia szczelnosc przylegania plytek.Polozenia katowe plytki przylaczy i plytki oporów sa jednoznacznie ustalone nawzajem oraz wzgledem korpusu, natomiast polozenie katowe plytki komu¬ tacyjnej, sprzezonej x*wllkiem nastawczym, moze przybierac jedna z wartosci ustalanych przez me¬ chanizm zatrzaskowy.Lancuch oporów stalych utworzony jest z kana¬ lów oporowych wykonanych w jednej plaskiej po¬ wierzchni plytki oporów i poprowadzonych miedzy otworami przelotowymi laczacymi obie plaskie po¬ wierzchnie plytki oporów, rozstawionymi koncen¬ trycznie w pewnych odstepach katowych wokól kanalu wyjsciowego. Polaczenia miedzy kanalami oporowymi maja postac kanalów laczacych popro- 124 204124 204 3 4 wadzonych w przeciwleglej plaskiej powierzchni plytki oporów miedzy otworami przelotowymi na- •'fc^J7tezacymi--do--fiasiednich kanalów oporowych, przy ] ' ^cz^m' rriektSrJmi polaczeniami kanalów oporowych moga byc ich [wspólne otwory przelotowe. Takispo- j ( ^ spjj^ iaczenia [kanalów oporowych w lancuch daje v „mozliwosc kolekcji kazdego oporu niezaleznie, naj- *~^""^karzystmej - poprzez powiekszanie otworów prze¬ lotowych.Jeden z otworów przelotowych laczy koncówke wejsciowa w plytce przylaczy z jednym z kanalów oporowych w plytce oporów, otwierajac lancuch oporowy. Inny z otworów przelotowych polaczony jest tylko z jednym z kanalów oporowych, zamy¬ kajac lancuch oporowy. W kazdym stabilnym polo¬ zeniu plytki komutacyjnej wykonany w niej kanal promieniowy laczy co najwyzej jeden z otworów przelotowych albo co najwyzej jeden z kanalów laczacych, poprzez kanal wyjsciowy w plytce opo¬ rów, z koncówka wyjsciowa, przy czym pozostale kanaly laczace i otwory przelotowe pozostaja zamk¬ niete.W ten sposób róznym polozeniom stabilnym plytki komutacyjnej odpowiada rózna ilosc kana¬ lów oporowych na drodze pomiedzy koncówka wejsciowa a koncówka wyjsciowa. Zatem opór pneumatyczny tej drogi bedzie zmienny skokowo w zakresie 0...Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny opornika pneuma¬ tycznego nastawnego skokowo, a fig. 2 — widok plytki oporów od strony kanalów oporowych.Plytka oporów 1 osadzona jest suwliwie w kor¬ pusie 3, przy czym jej polozenie katowe ustalone jest kolkiem 4. Strona kanalów oporowych 2 przy¬ lega ona do opartej o nakretke 5 plytki przy¬ laczy 6 posiadajacej zamocowane trwale koncówki: wejsciowa 7 i wyjsciowa 8. Koncówki 7, 8, wchodzac w zaglebienia 9 plytki Odorów 1, ustalaja polozenie plytek 1, 6 wzglecMf^Mtoe. Z drugiej strony do plytki oporów 1 ddCHrim#']est sprezyna 10 plytka komutacyjna 11, spraf0M|tt przesuwnie z walkiem nastawczym 12 za pomoca kolka 13. Czesc walco¬ wej powierzchni plytki komutacyjnej 11 posiada wciecie 14 tworzace zebatke. Wraz z kulkami 15 do¬ ciskanymi sprezynami plaskimi 16 tworza one me¬ chanizm zatrzaskowy ustalajacy stabilne polozenia walka nastawczego 12 wraz z plytka komuta¬ cyjna 11.Budowe plytki oporów 1 przedstawia fig. 2. Ka¬ naly oporowe 2 poprowadzone sa miedzy otworami przelotowymi 17 rozmieszczonymi na przemian na dwóch okregach wokól kanalu wyjsciowego 18. Po¬ laczeniami kanalów oporMftjtah 2 sa na przemian albo same otwory przelotowa. 17, albo kanaly 19 laczace je na przeciwleglej itronie plytki oporów 1.Jeden z otworów przelotowych 17 laczy sie z kon¬ cówka wejsciowa 7 w plytce przylaczy 6 i z jednym z kanalów oporowych 2, otwierajac lancuch oporo¬ wy. Inny z otworów przelotowych 17 zamyka lan¬ cuch oporowy.W plytce komutacyjnej 11 (fig. 1) wykonany jest kanal promieniowy 20 zaslepiony na powierzchni walcowej korkiem 21, a polaczony trzema otwora¬ mi 22 z powierzchnia przylegla do plytki oporów 1.Promieniowe rozmieszczenie otworów 22 odpowia¬ da rozmieszczeniu otworów przelotowych 17, kana¬ lów laczacych 19 i kanalu wyjsciowego 18.Plytka oporów 1 i plytka komutacyjna 11 sa usta- 5 lone wzgledem siebie tak, ze w kolejnych poloze¬ niach stabilnych plytki komutacyjnej 11 kanal pro¬ mieniowy 20 laczy jeden z otworów przelotowych 17 albo jeden z kanalów laczacych 19, poprzez kanal wyjsciowy 18, z koncówka wyjsciowa 8, przy czym 10 pozostale otwory przelotowe 17 i kanaly laczace 19 pozostaja zamkniete. W ten sposób, sygnal pneu¬ matyczny wplywajacy przez koncówke wejsciowa 7 i polaczony z nia jeden z otworów przelotowych 17 do jednego z kanalów oporowych 2, otwieraja- 15 cego lancuch oporowy, przeplywa przed dotarciem do kanalu promieniowego 20 przez ilosc kanalów oporowych 2 zalezna od polozenia walka nastaw¬ czego 12.Z opisanego przykladu wykonania opornika pneu- 20 matycznego nastawnego skokowo mozna uzyskac znany przelacznik obrotowy (selektor), poprzez wy¬ miane plytki oporów na plytke rózniaca sie jedynie brakiem kanalów oporowych oraz uzycie plytki przylaczy z odpowiednia liczba koncówek. 25 Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala zbu¬ dowac opornik pneumatyczny nastawny skokowo stanowiacy integralna calosc o maksymalnym po¬ dobienstwie konstrukcyjnym i technologicznym do selektora drogi sygnalu pneumatycznego, czwartej postaci, minimalnych wymiarach, braku wewnetrz¬ nych polaczen przewodowych, mozliwosci niezalez¬ nego doboru oporów stalych, minimalnej liczbie przylaczy zewnetrznych.Zastrzezenia patentowe 1. Opornik pneumatyczny nastawny skokowo, wyposazony w plytke przylaczy, plytke komutacyj¬ na docisniete do siebie sprezyna, umieszczone w korpusie zaopatrzonym w zamek zatrzaskowy, zna¬ mienny tym, ze zawiera plytke oporów (1) umie- 4 szczona pomiedzy plytka przylaczy (6) i plytka komutacyjna <11), przy czym wzajemne polozenie katowe plytki oporów (1) i plytki przylaczy (6) jest jednoznacznie ustalone za pomoca dwóch kon¬ cówek, wejsciowej (7) i wyjsciowej (8). 45 2. Opornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w jednej plaskiej powierzchni plytki oporów (1) znajduja sie kanaly oporowe (2) polaczone szere¬ gowo w lancuch i w ten sposób, ze sa poprowadzo¬ ne miedzy otworami przelotowymi (17) laczacymi 50 obie plaskie powierzchnie plytki oporów (1) a roz¬ mieszczonymi koncentrycznie w odstepach katowych wokól kanalu wejsciowego (18), natomiast polacze¬ nia pomiedzy kanalami oporowymi (2). maja postac kanalów laczacych (19) poprowadzonych w prze- 55 ciwleglej plaskiej powierzchni plytki oporów (1) pomiedzy otworami przelotowymi (17) nalezacymi do sasiednich kanalów oporowych (2), przy czym jeden z otworów przelotowych (17) polaczony jest z koncówka wejsciowa (7) oraz z jednym z kanalów 60 oporowych (2) a inny z otworów przelotowych (17) (polaczony jest tylko z jednym z kanalów oporo¬ wych (2). 3. Opornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w plytce komutacyjnej (11) znajduje sie kanal 65 promieniowy (20), który w kazdym stabilnym polo-124 204 6 zeniu plytki komutacyjnej (11) laczy tylko jeden otwór przelotowy (17), albo jeden tylko kanal laczacy (19) poprzez kanal wyjsciowy (18) z kon¬ cówka wyjsciowa (8). 12 3 10 13 14 20 21 22 4 5 FIG.1 FIG. 2 PL