Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo wirujacych czlonów o osiach przesunietych, napedzajacego i nape¬ dzanego, zwlaszcza dla oprawek do gwintowania maszynowego, czlonów z prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami czolowymi.Sprzeglo stanowi tarcza posrednia, na jednej powierzchni czolowej której to tarczy wykonane sa rowki usytuowane prostopadle swa dlugoscia do osi obrotu sprzegla, na drugiej zas powierzchni czolowej takie same rowki skierowane prostopadle do osi obrotu i do rowków poprzednich, przy czym podobne rowki wykonane sa na wspólpracujacych powierzchniach czolowych czlonu napedzajacego i czlonu napedzanego z zachowaniem równoleglosci do przyleglych rowków tarczy posredniej. Sprzeglo wyposazone jest w przenoszace moment obrotowy elementy toczne, umieszczone w utworzonych tak przestrzeniach wymienionych rowków, wspólpracu¬ jacych parami, oraz w dodatkowe elementy toczne ustalajace tarcze posrednia w kierunku osiowym.Znane jest sprzeglo przedstawionej budowy, w którym walki, wystepujace w charakterze przenoszacych moment obrotowy elementów tocznych umieszczonych w promieniowo skierowanych rowkach o przekroju prostokatnym, wspólpracuja z powierzchniami bocznymi rowków, jako biezniami, natomiast osadzone równiez w wymienionych rowkach elementy toczne takze w postaci walków, ustalajace tarcze posrednia w kierunku osiowym, ustawione sa swymi osiami prostopadle do scian bocznych, przy czym pomiedzy tarcza posrednia i kazdym z obu czlonów osadzona jest jedna para walków, ustalajacych tarcze posrednia, oraz jedna para walków przenoszacych moment obrotowy. Rozwiazanie takie przedstawia polski opis patentowy nr 103060.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze kazdy z rowków, w których osadzone sa przeno¬ szace moment obrotowy elementy toczne w postaci kulek, w swym przekroju poprzecznym jest ograniczony lukiem takim, ze odleglosc den wspólpracujacych rowków jest wieksza od srednicy zawartych w przestrzeni rowków kulek, natomiast mniejsza od sumy promieni rowków. Elementy toczne osadzone pomiedzy powierz¬ chniami tarczy posredniej i czlonów, prostopadlymi dp osi obrotu, ustalajace tarcze posrednia w kierunku osiowym, stanowia zestawy kulek osadzone pomiedzy powierzchniami czolowymi tarczy posredniej i czlonów.Rozstaw kulek, osadzonych w rowkach i przenoszacych moment obrotowy, jest ograniczony przez kosze lozyskowe, prowadzace zestawy kulek zawarte pomiedzy wspólpracujacymi powierzchniami czolowymi.Istota rozwiazania alternatywnego wedlug wynalazku polega na tym, ze rowki, w których osadzone sa2 124 143 przenoszace moment obrotowy elementy toczne w postaci walków, w swym przekroju poprzecznym sa uksztal¬ towane w postaci trapezów równoramiennych usytuowanych podstawami równolegle do omówionych po¬ wierzchni czolowych, przy czym jako bieznie walków, przenoszacych moment obrotowy, sa wykorzystane wlasc».*."? Hla kierunku ruchu boczne sciany rowków odpowiadajace ramionom wymienionych trapezów. Elemen¬ ty toczne, osadzone pomiedzy prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami tarczy posredniej i czlonów i ustala¬ jace tarcze posrednia w kierunku osiowym, stanowia zestawy kulek osadzone pomiedzy powierzchniami czolo¬ wymi tarczy posredniej i czlonów. Rozstaw osadzonych w rowkach walków jest przy tym ograniczony przez kosze lozyskowe, prowadzace zestawy kulek zawarte pomiedzy wspópracujacymi powierzchniami czolowymi.W wyniku wspólpracy elementów sprzegla naped jest przenoszony z czlonu napedzajacego na czlon napedzany poprzez tarcze posrednia i elementy toczne osadzone w rowkach pomiedzy wszystkimi trzema ^wymienionymi-czesciami, przy czym tarcza posrednia jest ustalona osiowo wzgledem czlonu napedzajacego i czlonu napedzanego przy pomocy dodatkowych elementów tocznych osadzonych równiez pomiedzy tymi i trzema czesciami.Osadzenie, wedlug wynalazku, walków przenoszacych moment obrotowy, na biezniach odpowiadajacych ramionom trapezów, okreslajacych ksztalt rowków w przekroju poprzecznym, pozwala uniknac punktowej wspólpracy tworzacej walka z krawedzia biezni, umozliwiajac wspólprace na wspólnym odcinku, przez co zapobiega przyspieszonemu zuzywaniu sie elementów.Osadzenie kulek, przenoszacyh moment obrotowy, na biezniach ograniczonych w przekroju poprzecznym rowka okreslonym lukiem, odpowiednie dla przypadków obciazenia mniejszym momentem, charakteryzuje sie mniejszym luzem, kasowanym przy zmianie kierunku obrotów, oraz latwiejszym wykonaniem stosowanego w nim rowka walcowego.Wprowadzenie obrzeza kosza, prowadzacego kulki zawarte pomiedzy wspólpracujacymi powierzchniami czolowymi, ograniczajacego rozstaw elementów tocznych przenoszacych moment obrotowy, zapobiega ich wysunieciu sie poza odcinek pracy.Ustalenie polozenia osiowego tarczy posredniej przy pomocy zestawów kulek osadzonych pomiedzy powierzchniami czolowymi zamiast ustalenia jej poprzez pary walków usuwa niestatecznosc polaczenia i tym samym zapewnia równoleglosc osi czlonów.Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony przykladowo na zalaczonym rysunku, którego fig. 1 przedstawia w przekroju osiowym A—A sprzeglo z osadzonymi w rowkach i przenoszacymi moment obrotowy elementami tocznymi w postaci kulek, fig. — 2 jego przekrój prostopadly do osi wedlug B—B, fig. 3 — podobnie, lecz wedlug C—C, fig. 4 — przekrój równolegly do osi przeprowadzony wedlug D—D przez kulke przenoszaca moment obrotowy, fig. 5 — przedstawia w przekroju osiowym A—A sprzeglo z osadzonymi w rowkach i przeno¬ szacymi moment obrotowy elementami tocznymi w postaci walków, fig. 6 — jego przekrój prostopadly do osi, wedlug B—B, fig. 7 — podobnie, lecz wedlug C—C, fig. 8 — przekrój równolegly do osi przeprowadzony wedlug D—D przez walek przenoszacy moment obrotowy.Sprzegla z przenoszacymi moment obrotowy kulkami stanowia czlony: napedzajacy 1 albo 2 i napedzany, odpowiednio 2 albo 1, z mozliwoscia zamiany zadan tych elementów, oraz tarcza posrednia 3, jak równiez prze¬ noszace moment obrotowy kulki 4 osadzone w przestrzeniach utworzonych przez pary rowków 5 wykonanych w powyzszych czesciach, oraz wspólpracujace z powierzchniami czolowymi 6 zestawy kulek 7 ustalajace w kierunku osiowym tarcze posrednia 3 i ograniczajace rozstaw kulek 4 swymi koszami lozyskowymi 8.Rowki 5, w których osadzone sa przenoszace moment obrotowy kulki 4, ograniczone sa w przekroju D—D, poprzecznym do ich dlugosci, czyli równoleglym do osi obrotu, lukiem o promieniu „R" takim, ze odleglosc „a" den wspólpracujacych rowków 5 jest wieksza od srednicy „d" zawartych w przestrzeni rowków 5 kulek 4, natomiast mniejsza od sumy promieni „2R" rowków 5.Sprzeglo z przenoszacymi moment obrotowy walkami stanowia czlony: napedzajacy 11 albo 12 i nape¬ dzany, odpowiednio 12 albo 11, z mozliwoscia zamiany zadan tych elementów, oraz tarcza posrednia 13, jak równiez przenoszace moment obrotowy walki 14, osadzone w przestrzeniach utworzonych przez pary rowków 15 wykonanych w powyzszych czesciach, oraz wspólpracujace z powierzchniami czolowymi 16 kulki 17 ustalajace w kierunku osiowym tarcze posrednia 13 i ograniczajace rozstaw walków 14 swymi koszami lozyskowymi 18.Rowki 15, w których osadzone sa przenoszace moment obrotowy walki 14, w swym przekroju D—D, poprzecznym do ich dlugosci, czyli równoleglym do osi obrotu, uksztaltowane sa w postaci trapezów równora¬ miennych, przy czym jako bieznie walków 14 wykorzystane sa wlasciwe dla kierunku ruchu boczne sciany rowków odpowiadajace ramionom 19 tych trapezów.124 143 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo wirujacych czlonów o osiach przesunietych, napedzajacego i napedzanego, zwlaszcza dla oprawek do gwintowania maszynowego, czlonów z prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami czolowymi, oddzielonych od siebie tarcza posrednia, na jednej powierzchni czolowej której to tarczy wykonane sa rowki usytuowane prostopadle swa dlugoscia do osi obrotu sprzegla, na drugiej zas powierzchni czolowej takie same rowki skierowane prostopadle do osi obrotu i do rowków poprzednich, przy czym podobne rowki wykonane sa na wspólpracujacych powierzchniach czolowych czlonu napedzajacego i czlonu napedzanego z zachowaniem równoleglosci do przyleglych rowków tarczy posredniej, które to sprzeglo wyposazone jest w przenoszace moment obrotowy elementy toczne umieszczone w utworzonych tak przestrzeniach wymienionych rowków, wspólpracujacych parami, oraz w dodatkowe elementy toczne osadzone pomiedzy prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami tarczy posredniej i czlonów, ustalajace tarcze posrednia w kierunku osiowym, znamienne tym, ze kazdy z rowków (5), w których osadzone sa elementy toczne w postaci kulek (4), w swym przekroju poprzecznym ograniczony jest lukiem takim, ze odleglosc den wspólpracujacych rowków (5) jest wieksza od srednicy zawartych w przestrzeni rowków kulek (4) i mniejsza od sumy promieni rowków, zas elementy toczne, osadzone pomiedzy prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami tarczy posredniej i czlonów, stanowia zestawy kulek (7) osadzone pomiedzy ich powierzchniami czolowymi (6), a rozstaw osadzonych w rowkach (5) kulek (4) jest ograniczony przez kosze lozyskowe (8) prowadzace zestawy kulek (7) zawarte pomiedzy wspólpracujacymi powierzchniami czolowymi (6). 2. Sprzeglo wirujacych czlonów o osiach przesunietych, napedzajacego i napedzanego, zwlaszcza dla oprawek do gwintowania maszynowego, czlonów z prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami czolowymi, oddzielonych od siebie tarcza posrednia, na jednej powierzchni czolowej której to tarczy wykonane sa rowki usytuowane prostopadle swa dlugoscia do osi obrotu sprzegla, na drugiej zas powierzchni czolowej takie same rowki skierowane prostopadle do osi obrotu i do rowków poprzednich, przy czym podobne rowki wykonane sa na wspólpracujacych powierzchniach czolowych czlonu napedzajacego i czlonu napedzanego z zachowaniem równoleglosci do przyleglych rowków tarczy posredniej, które to sprzeglo wyposazone jest w przenoszace moment obrotowy elementy toczne umieszczone w utworzonych tak przestrzeniach wymienionych rowków, wspólpracujacych parami, oraz w dodatkowe elementy osadzone pomiedzy prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami tarczy posredniej i czlonów, ustalajace tarcze posrednia w kierunku osiowym, znamienne tym, ze rowki (15), w których osadzone sa elementy toczne w postaci walków (14), w swym przekroju poprzecznym uksztaltowane sa w postaci trapezów, korzystnie równoramiennych, usytuowanych podstawami równolegle do omówionych powierzchni czolowych (16), przy czym jako bieznie walków, przenoszacych moment obrotowy, sa wykorzystane wlasciwe dla kierunku ruchu sciany boczne (19) rowków (15) odpowiadaja¬ ce ramionom wymienionych trapezów, a równoczesnie elementy toczne, osadzone pomiedzy prostopadlymi do osi obrotu powierzchniami tarczy posredniej i czlonów, stanowia zestawy kulek (17) osadzone pomiedzy ich powierzchniami czolowymi (16), zas rozstaw osadzonych w rowkach walków (14) jest ograniczony przez kosze lozyskowe (18) prowadzace grupy kulek (17) zawarte pomiedzy wspólpracujacymi powierzchniami czolowymi (16).124 143 Fig 4 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl* PL