Przedmiotem wynalazku jest uklad regulacji czasów trwania niejednoczesnie wy¬ stepujacych impulsów z niezaleznych elektronicznych przerzutników monostabilnych.Stan techniki. Znane z zakresu techniki impulsowej uklady regulacji czasu trwania impulsów nie umozli¬ wiaja w sposób prosty zwiekszania lub zmniejszania czasów trwania impulsów z niezaleznych elektronicz¬ nych przerzutników monostabilnych. Zmiane czasu trwania impulsu uzyskuje sie w znanych ukladach tego rodzaju z reguly zmieniajac wartosc rezystancji rezystora zmiennego wchodzacego w uklad stalej cza¬ sowej.W przypadku koniecznosci dokonania takiej zmiany za pomoca jednej operacji dla dwóch lub wiecej nie¬ zaleznych przerzutników monostabilnych, zachodzi ko¬ niecznosc mechanicznego sprzegania ruchomych czesci rezystorów zmiennych. Istnieje równiez mozliwosc stosowania wielosekcyjnego kondensatora zmiennego.Rozwiazania takie prowadza do powaznego zwiekszenia stopnia zlozonosci i gabarytów ukladu regulacyjnego.Istota wynalazku. Celem wynalazku bylo opraco¬ wanie ukladu regulacji czasów trwania niejednoczesnie wystepujacych impulsów z niezaleznych elektronicznych przerzutników monostabilnych, który zapewnialby wiek¬ sza niezawodnosc dzialania calego zespolu regulowanych przerzutników i dokladnosc ich regulacji przy wyko¬ rzystaniu jednego tylko elementu zmiennego, wspól¬ nego dla kilku obwodów stalych czasu, przy czym za- 10 15 chowana bylaby niezaleznosc dzialania przerzutników, do których te obwody naleza.Zagadnienie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ze rezystory zmienne wszystkich obje¬ tych wspólna regulacja ukladów stalych czasu zasta¬ piono jednym, wspólnym dla tych ukladów rezystorem zmiennym, z tym ze miedzy ten wspólny rezystor a kazdy z kondensatorów wspólokreslajacych stale czasu w przerzutnikach objetych wspólna regulacja wlaczono, dla kazdego z kondensatorów oddzielny, element nieliniowy, najkorzystniej pólprzewodnikowy tak, aby prad ladowania kondensatora plynal przez wymieniony element nieliniowy tylko w czasie lado¬ wania sie zwiazanego z nim kondensatora. Dzieki temu spadek potenqalu na wspólnym rezystorze pow¬ stajacy podczas ladowania jednego z kondensatorów nie wplywa na stany kondensatorów pozostalych.Objasnienie figury rysunku. Przedmiot wynalazku ^ jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, 20 na którym przedstawiono uklad ideowo-blokowy re¬ gulacji czasów trwania impulsów z dwóch niezaleznych przerzutników monostabilnych.Przyklad wykonania wynalazku. Jak pokazano na figurze rysunku uklad regulacji wedlug niniejszego 25 wynalazku sklada sie z dwóch przerzutników mono¬ stabilnych 1 i 2, które zostaly wykonane w technice TTL, co nie ogranicza mozliwosci realizaqi ukladu w innych technikach. Kazdy z wymienionych prze¬ rzutników monostabilnych zawiera obwód ladowania, 30 skladajacy sie odpowiednio z kondensatora 7 lub 8 124 104124 104 oraz wspólnego dla obu tych obwodów rezystora zmien¬ nego 9, którego jedna koncówka polaczona jest poprzez separujaca diode 10 z kondensatorem 7 obwodu wyla¬ dowania jednego przerzutnika monostabilnego 1 oraz poprzez inna separujaca diode 11 z kondensatorem 8 obwodu ladowania drugiego przerzutnika monostabil¬ nego 2, przy czym koncówka druga wymienionego wyzej rezystora zmiennego 9 polaczona jest ze zródlem pradu stalego o napieciu +5V. Obie diody 10 i 11 sa zalaczone do poszczególnych obwodów ladowania tak, ze bieguny jednoimienne dodatnie tych diod sa pola¬ czone z rezystorem zmiennym 9, a bieguny ujemne odpowiednio z kondensatorami 7 i 8. i Dzialanie ukladu jest nastepujace. Po wlaczeniu j napiecia zasilajacego +5V kondensatory 7 i 8 zostaja ! naladowane. Z chwila pojawienia sie impulsu wyzwa- v lajacego na wejsciu 3 przerzutnika 1, kondensator 7 zostaje~szybko rozladowany, a nastepnie zaczyna sie ladowac przez rezystor 9 i diode 10. Na wyjsciu 5 pojawia sie impuls, którego czas trwania jest wyzna¬ czony wartosciami rezystancji rezystora 9, rezystancji diody 10 w kierunku przewodzenia i pojemnosci kon¬ densatora 7. Wynikajacy z przeplywu pradu w tym obwodzie spadek potencjalu w punkcie polaczenia obu diod z rezystorem 9 nie zmienia stanu naladowania kondensatora 8, bo zapobiega temu dioda 11. Dzieki temu, bezposrednio po zakonczeniu impulsu z prze¬ rzutnika 1 mozna pobudzic przerzutnik 2. Zmiany wartosci rezystancji rezystora 9 powoduja jednakowe co do kierunku zmiany wartosci stalych czasu obu przerzutników.Na skutek zastosowania jednego rezystora i diod zamiast kilku rezystorów sprzezonych mechanicznie uzyskuje sie wieksza dokladnosc i powtarzalnosc re¬ gulacji oraz wieksza niezawodnosc calego zespolu 5 i zmniejszenie jego gabarytów.Zastrzezenie patentowe Uklad regulacji czasów trwania niejednoczesnie wy¬ stepujacych impulsów z niezaleznych elektronicznych 10 przerzutników monostabilnych, znamienny tym, ze sklada sie z dwóch lub wiekszej liczby przerzutników monostabilnych (1, 2), z których kazdy zawiera obwód ladowania skladajacy sie z kondensatora (7, 8) oraz ze wspólnego dla wszystkich objetych wspólna regulacja !5 obwodów ladowania rezystora zmiennego (9), który jest polaczony jedna koncówka z kondensatorami (7, 8) obwodów ladowania poszczególnych przerzutników mo¬ nostabilnych (1, 2) poprzez elementy nieliniowe (10, 11), najkorzystniej pólprzewodnikowe, jako elementy 20 separujace, przy czym wszystkie wymienione elementy nieliniowe sa polaczone jednoimiennymi wyprowadze¬ niami ze wspólnym rezystorem zmiennym (9), na¬ tomiast ich przeciwne wyprowadzenia sa polaczone osobno z kazdym z kondensatorów (7, 8) wspólokre- 25 slajacych stale czasu w poszczególnych przerzutnikach monostabilnych (1, 2) objetych wspólna regulacja, a sposób wlaczenia kazdego z wymienionych elementów nieliniowych umozliwia ladowanie sie tylko jednego polaczonego z nim kondensatora pradem przeplywa- 30 jacym przez wspólny rezystor zmienny (9), którego koncówka druga polaczona jest ze zródlem zasilania pradu stalego. 9 • T 1" —+5 4 J O j hJ 2 1 6. 1 "^ LDD Z-d 2, z. 401/1400/84/42, n. $5+20 eg^.Cena 100 zl PL