Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do smarowania lozysk kól wielolinowych, znajdujace zastosowa¬ nie w kolach kierujacych i odciskowych wielolinowych urzadzen wyciagowych kopaln glebinowych. « Dotychczas produkowane sa czterolinowe kola odciskowe o konstrukcji: jedno kolo zaklinowane na osi i trzy luzno osadzone na panewkach slizgowych. Panewki kól luznych smarowane sa smarem stalym, który doprowadza sie jednym kanalem centralnym, wierconym w srodku osi i trzema otworami wierconymi promienio¬ wo do kazdej panewki po jednym otworze. Smar do kanalu centralnego wtlacza sie pompa smarowa wysoko¬ cisnieniowa. Wada tego sposobu smarowania jest to, ze do kilku punktów smarnych doprowadzony jest wspólny kanal centralny, który moze sie zatykac - ponadto podlaczenie pompy smarnej wymaga odkrecenia pokrywy obudowy lozyska skrajnego, a wiec unieruchomienia kól i zatrzymania urzadzenia.Istnieja kola dwulinowe, gdzie jedno kolo osadzone jest klinowo na wale, a drugie obraca sie luzno na panewce, która smarowana jest przy pomocy smarownic kapturowych, w ilosci od jednej do trzech sztuk, wkreconych do piasty kola.Wada tego rozwiazania jest mala pojemnosc smarownic kapturowych przez co zachodzi czesto ich uzupel¬ nianie smarem, a ponadto w czasie smarowania wklada sie reke miedzy szprychy kola, co stanowi zagrozenie dla obslugi. Dalszymi wadami sa: koniecznosc zatrzymania urzadzenia i male cisnienie wtlaczanego smaru.Czterolinowe kola kierujace dla maszyn zrebowych posiadaja wprawdzie indywidualny uklad smarowania kól luznych dla kazdego lozyska oddzielnie poprzez kanaly wiercone w specjalnych tulejach, do których wkreca sie weze doprowadzajace smar, ale smarowanie moze sie odbywac wylacznie w czasie postojj urzadzenia, co jest istotna wada.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci przez doprowadzenie smaru do kazdego lozy¬ ska smarnego niezaleznym kanalem i to zarówno w czasie ruchu, jak i postoju kól, co umozliwia polaczenie urzadzenia smarujacego (np. pompy) na stale z urzadzeniem smarowanym i zdalne jego uruchomienie, podnoszac w ten sposób znacznie bezpieczenstwo obslugi, wykonujacej smarowanie.2 124 092 Cel ten zostal osiagniety w rozwiazaniu wedlug wynalazku przez doprowadzenie smaru do kanalu wywier¬ conego w tulei zamocowanej na stale do obudowy lozyska, w której to tulei znajduje sie ruchomy tlok wew¬ netrzny z przewierconym kanalem smarnym oraz na zewnatrz niej ruchomy tlok zewnetrzny. Tloki te pod wplywem cisnienia smaru dociskane sa do powierzchni czolowej osi, wykonujacej ruch obrotowy i przesuwajac sie w kierunku osi odslaniaja otwory, przez które smar przedostaje sie do kanalu wierconego w osi oraz do rurki smarnej umozliwiajac doprowadzenie smaru do dwóch punktów smarnych.Wynalazek w przykladowym rozwiazaniu pokazany jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia cztero li¬ nowe kola z ogólnym rozprowadzeniem kanalów smarnych, a fig. 2 element osi kól w przekroju podluznym z uwidocznieniem tloka zewnetrznego i wewnetrznego oraz kanalów smarnych.Urzadzenie do smarowania lozysk kól wielolinowych wedlug wynalazku (fig. 2) sklada sie z tulei 1 zamo¬ cowanej na stale do pokrywy 2 obudowy lozyska osi przy pomocy nakretki 3, tloka wewnetrznego 4, tloka zewnetrznego 5, plytki slizgowej 6 z rurka smarna 7, uszczelniona w kanale osi 8 gumowymi pierscieniami uszczelniajacymi 9 lub stalowymi 10. W tulei stalej 1 wywiercone sa kanaly smarne 11, do których dolacza sie elastyczne przewody z pompy smarowniczej. Tlok wewnetrzny 4 posiada mozliwosc przesuwania sie wewnatrz tulei 1. W tloku wewnetrznym 4 wywiercone sa równiez otwory 12 i kanal 13 pozwalajace na przeplyw smaru.Zadaniem tloka wewnetrznego 4 jest docisniecie pod wplywem cisnienia smaru swej powierzchni czolowej do plytki slizgowej 6 dla uszczelnienia przejscia z kanalu smarnego 13 do kanalu w rurce smarnej 7. Równiez tlok zewnetrzny 5 nalozony na tuleje 1 przesuwa sie pod wplywem cisnienia smaru i dociska powierzchnie czolowa do plytki slizgowej 6, uszczelniajac przejscie smaru z drugiego kanalu smarnego 11 do otworów 14 plytki slizgo¬ wej 6 i do kanalu osi 8. Przy pomocy urzadzenia wedlug fig. 2 mozna doprowadzic smar do dwu kanalów osi, a wiec do dwóch punktów smarnych.Praca urzadzenia wyglada nastepujaco: po podlaczeniu elastycznych przewodów pompy smarowniczej do kanalów 11 tulei 1 i wlaczeniu pompy zaczyna ona tloczyc smar, który naciskajac na stozkowe dno tloka wewnetrznego 4 przesuwa go w kierunku osi i dociska do plytki slizgowej 6 uszczelniajac przejscie z kanalu 13 do kanalu rurki smarnej 7.Tlok wewnetrzny 4 posiada otwory 12, których suma powierzchni przekrojów jest mniejsza od powierz¬ chni kanalu smarnego 11. Przewezenie przekroju przeplywu powoduje zwiekszenie cisnienia w komorze 16 przed denkiem tloka 4 i przesuniecie tloka 4 do plytki slizgowej 6.W identyczny sposób dziala tlok zewnetrzny 5, a mianowicie: cisnienie smaru dostarczonego kanalem smarnym 11 powoduje przesuniecie tloka zewnetrznego 5 i docisniecie go do plytki slizgowej 6. Tlok zew¬ netrzny przesuwajac sie odslania wloty kanalów smarnych 15 w tulei 1, którymi smar przedostaje sie przez otwory 14 plytki slizgowej 6 do kanalu osi 8, który oddzielony jest od kanalu rurki smarnej 7 uszczelnieniem z pierscieni uszczelniajacych 9 lub 10.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do smarowania lozysk kól wielolinowych, znamienne tym, ze sklada sie ze stalej tulei (1) zamocowanej na stale do pokrywy (2) obudowy lozyska osi przy pomocy nakretki (3), ruchomego tloka wewnetrznego (4) posiadajacego wywiercone otwory (12) i kanal smarny (13) oraz z ruchomego tloka zewnetrznego (5) posiadajacego kanaly smarne (15), z plytki slizgowej (6) z otworami (14), z rurki smarnej (7) i kanalu osiowego (8). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze rurka smarna (7) oddzielona jest od kanalu osiowego (8) sprezystymi pierscieniami gumowymi (9) lub stalowymi (10).124 092 fot124 092 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL