Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wyznaczania przebiegów czasowych dowolnych wielkosci, zwlaszcza do pomiaru i rejestracji parametrów ukladów napedowych urzadzen elektroenergetycznych w roz¬ dzielniach, liniach zasilajacych, odbiorach elektroenergetycznych i róznorodnych urzadzeniach stosowanych w przemysle.Z polskiego opisu patentu tymczasowego nr 88161 znany jest przyrzad do badania stopnia wykorzystania urzadzen elektroenergetycznych, wyposazony w przekladnik pradowy, czlon transformujaco-prostownikowy po¬ laczony poprzez wzmacniacz z czlonem przelaczajacym i w czlon reagujacy, wspólpracujacy z licznikiem czasu postoju. Przyrzad zawiera liczniki czasu pracy jalowej i czasu obciazenia. Czlonem reagujacym jest watomierz i przekaznik mocy, przy czym ich cewki pradowe polaczone sa posobnie z wtórnym uzwojeniem przekladnika pradowego i z cewkami pradowymi liczników energii czynnej i biernej. Cewki napieciowe watomierza i przeka¬ znika mocy zasilane sa z dzielnika napiecia, który zasila poprzez zestyk przekaznika licznik czasu postoju oraz poprzez zestyk przekaznika i czlon przelaczajacy— liczniki energii czynnej i biernej, liczniki czasu obciazenia i licznik czasu pracy jalowej. Watomierz wyposazony jest w uklad fotoelektryczny. Liczniki sa natomiast wypo¬ sazone w lampki sygnalizacyjne.W czasie postoju badanego urzadzenia wlaczony zostaje licznik czasu postoju, natomiast z chwila urucho¬ mienia badanego urzadzenia zestyk przekaznika mocy podaje sygnal do przelaczajacego czlonu, który powoduje wlaczenie pierwszego licznika energii czynnej, pierwszego licznika energii biernej i licznika czasu pracy jalowej.Z chwila obciazenia badanego urzadzenia wzrasta odchylenie watomierza co powoduje zalaczenie drugiego liczni¬ ka energii czynnej, drugiego licznika energii biernej i pierwszego licznika czasu obciazenia. Z chwila wzrostu obciazenia ponad ustalona wartosc nastepuje przelaczenie przyrzadu na trzeci zakres pomiarowy.Niedogodnoscia znanego rozwiazania jest niestabilna praca ukladu na granicy stref pomiarowych spowodo¬ wana dryftem wskazówek przelaczajacych. Dokladnosc pomiarowa wynosi kilka procent zaledwie.2 124 061 Z artykulu: G.Marat, M.Goracy: Statystyczny miernik wahan i odchylen napiecia, Gospodarka paliwami i energia nr 7/79, str. 26,27 znany jest uklad, który ma blok wejsciowy, blok klasyfikacji odchylenia wahania, czlon sterujaco-czasowy, czlon zliczania impulsów i indykacji oraz uklad napiec odniesienia. W bloku wejscio¬ wym znajduje sie przetwornik wartosci skutecznej napiecia oraz uklad porównywania napiec z napieciem wzor¬ cowym. Blok klasyfikacji zbudowany jest w oparciu o zespól komparatorów okienkowych, których napiecia wzorcowe sa tak dobrane, ze strefy zadzialania stykaja sie ze soba. Blok ten zawiera ponadto uklad rózniczkuja¬ cy polaczony z blokiem wejsciowym oraz wyjsciem z wejsciem jednego z komparatorów, który ma na wyjsciu bramke logiczna polaczona poprzez dwa klucze z zespolem bramek logicznych wchodzacych w sklad bloku zliczania impulsów, skladajacego sie ponadto z zespolu liczników, których wyjscia polaczone sa z blokiem indykacji. Z blokiem zliczania polaczony jest blok sterujaco czasowy, zawierajacy uklad zegarowy i licznik impulsów calkowitego czasu pomiaru oraz klucz, których wyjscia polaczone sa poprzez uklad bramek z tym blokiem.Sygnal wyjsciowy z bloku porównywania napiec podawany jest do bloku klasyfikacji odchylenia wahan.Na wejscia bramek w bloku zliczania impulsów podawane sa sygnaly wyjsciowe z komparatorów, zalezne od amplitudy zmian napiecia mierzonego, sygnal wyjsciowy z jednego z komparatorów, zalezny od predkosci zmian napiecia mierzonego oraz impulsy zegarowe z bloku sterujaco-czasowego. Impulsy te sa zliczane przez dany licznik, gdy na wszystkie wejscia bramki odpowiadajacej temu licznikowi podawane sa jednoczesnie sygnaly odpowiadajace jedynce logicznej. Liczniki licza sumaryczny czas trwania okreslonej zmiany napiecia o okreslonej amplitudzie. Impuls wyjsciowy z bloku sterujaco-czasowego, nadawany w momencie przepelnienia licznika czasu trwania pomiaru, decyduje o zatrzymaniu liczenia.Miernik umozliwia pomiar i indykacje rozkladu statystycznego odchylen napiecia w dobranych, np. jedno- sekundowych okresach próbkowania i zastepuje woltomierz piszacy, a wyniki uzyskane z jego pomiarów nadaja sie bezposrednio do oceny jakosci napiecia bez dodatkowych obliczen statystyczno-matematycznych. Przyrzad ten ma skomplikowana budowe, co obniza jego niezawodnosc, zwlaszcza w trudnych warunkach otoczenia.Nadaje sie on poza tym do badan tylko jednej wielkosci.Wynalazek dotyczy przyrzadu do wyznaczania przebiegów czasowych dowolnych wielkosci, który zawiera czlony calkowania, blok czasowo-ster ujacy oraz zestaw liczników, w tym liczników czasu. Istota wynalazku polega na tym, ze kazdy tor pomiarowy ma na wejsciu przetwornik wielkosci mierzonej na standardowy sygnal stalopradowy, polaczony z integratorem o wyjsciu impulsowym polaczonym z licznikiem impulsów. Wyjscie integratora toru pomiarowego przyjetego za podstawowy polaczone jest z wejsciem licznika odezwowego o tylu wyjsciach, ile jest stref pomiarowych. Wyjscia te polaczone sa za posrednictwem przelacznika zakresów i czlonu przelaczajacego ze strefowym licznikiem czasu oraz ze strefowymi licznikami impulsów. Czasowo-sterujacy blok polaczony jest z licznikiem odezwowym oraz z przelaczajacymi czlonami, do wejscia których przylaczone sa wyjscia integratorów pozostalych torów pomiarowych. Korzystne jest, gdy przyrzad jest wyposazony w suma¬ ryczny licznik czasu polaczony z blokiem czasowo-sterujacym.Przyrzad wedlug wynalazku pozwala na wyznaczanie histogramów dowolnych wielkosci fizycznych w dowolnej liczbie torów pomiarowych, np. mocy czynnej, biernej, napiecia, natezenia pradu, czasu, predkosci obrotowej, temperatury itp., poniewaz ma na wejsciu w kazdym torze przetworniki o wyjsciu pradowym oraz taki uklad pomiarowy i sterujacy, który umozliwia proste mierzenie wielkosci poprzez zliczanie impulsów oraz dobór dowolnej ilosci stref pomiarowych. W rezultacie uzyskano przyrzad o znacznie szerszym zakresie stosowa¬ nia niz znane urzadzenia. Przyrzad ten charakteryzuje sie ponadto wyzsza niz w znanych urzadzeniach doklad¬ noscia pomiarowa, która mozna ocenic na 2%.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym jest narysowany schemat blokowy przyrzadu.Przyrzad przedstawiony w przykladowym rozwiazaniu przeznaczony jest do wyznaczania przebiegów czasowych mocy czynnej i biernej. Ma on dwa tory pomiarowe. Na wejsciu pierwszego toru jest przetwornik PP czynnej mocy P na natezenie pradu stalego ip o standardowym zakresie pomiarowym 5 mA. Wyjscie przetworni¬ ka PP polaczone jest poprzez miliamperomierz A z wejsciem integratora Intp o wyjsciu impulsowym polaczonym z licznikiem LP impulsów i zarazem z wejsciem odezwowego licznika Lo, który ma cztery wyjscia 1,2,3,4 pola¬ czone z czterema przelaczajacymi czlonami W^W^^W^W. poprzez przelacznik PZ zakresów. Na wejsciu drugie¬ go toru jest przetwornik PQ biernej mocy Q na natezenie pradu \q. Wyjscie przetwornika PQ polaczone jest poprzez miliamperomierz A z wejsciem drugiego integratora lntQ o wyjsciu impulsowym polaczonym z liczni¬ kiem LQ impulsów oraz bezposrednio z wejsciami przelaczajacych czlonów W.|,W2,W3,W-. Wyjscia pierwszego przelaczajacego czlonku Wj polaczone sa z wejsciem strefowego licznika LTj czasu pierwszej strefy pomiarowej oraz z licznikiem LP. impulsów, których czestotliwosc fp proporcjonalna jest do wartosci czynnej P mocy oraz124 061 3 z licznikiem LQ1 impulsów, których czestotliwosc fQ proporcjonalna jest do wartosci biernej mocy Q. Wyjscia drugiego przelaczajacego czlonu W« polaczone sa z licznikiem LT«czasu drugiej strefy pomiarowej oraz z liczni¬ kami impulsów LP2 i LQ2- Wyjscia trzeciego przelaczajacego czlonu W~ polaczone sa z licznikiem LT~ czasu trzeciej strefy pomiarowej oraz z licznikami impulsów LPg i LQ3 tej strefy, a czwartego czlonu W. z licznika¬ mi LT.(LP4 i LQ4. Czasowo-sterujacy czlon S polaczony jest z odezwowym licznikiem Lo oraz z kazdym prze¬ laczajacym czlonem W. ..... W.. W ukladzie znajduje sie licznik LT sumarycznego czasu trwania pomiaru, pola¬ czony z czasowo-sterujacym czlonem S.Przyrzad dziala nastepujaco. Czynna moc P przetwarzana w przetworniku PP na natezenie pradu stalego ip mierzone miliamperomierzem A podlega przetworzeniu w integratorze lntp na impulsy prostokatne o czestotli¬ wosci fp. Impulsy te zliczane sa w liczniku LP, który wskazuje sumaryczna energie czynna. Sterujaco-czasowy czlon S w stalych odstepach czasu powoduje okresowe kasowanie odezwowego licznika Lo i liczenie czasu wlaczenia strefowych liczników czasu LT- LT. oraz kasowanie przelaczajacych czlonówW- W..Odezwowy licznik Lo, wspólpracujacy z czasowo-sterujacym czlonem S, powoduje zalaczanie odpowiednich stref pomiarowych. Bierna moc Q przetwarzana w przetworniku PQ ma natezenie pradu stalego iQ# mierzone miliamperomierzem A, podlega przetworzeniu w integratorze lntQ na impulsy prostokatne o czestotliwosci fQ.Impulsy te zliczane sa w liczniku LQ, który wskazuje sumaryczna energie bierna, a ponadto poprzez przelaczaja¬ ce czlony W- W^ kierowane sa synchronicznie z impulsami reprezentujacymi czynna mocP na dana strefe pomiarowa. Odezwowy licznik Lo zlicza impulsy o czestotliwosci fp i zaleznie od jej wartosci, stosowanie do stalej czasowej ustalonej w sterujaco-czasowym czlonie S, nastawia wybrana strefe pomiarowa, w której urucha¬ miany jest licznik czasu LT-. ..... LT4 oraz licznik LP- LP4 zliczajacy energie czynna i licznik LQ- LQ. zliczajacy energie bierna, wdanej strefie pomiarowej. Podczas trwania pomiarów calkowity czas zliczany jest w liczniku LT.Odczyty z wszystkich liczników pozwalaja na sporzadzenie nastepnie przebiegów czasowych zuzy¬ cia energii czynnej i biernej w danym okresie czasu przyjetym dowolnie.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do wyznaczania przebiegów czasowych dowolnych wielkosci zawierajacy czlony calkowania, blok czasowo-sterujacy oraz zestaw liczników, w tym liczników czasu, znamienny tym, ze kazdy tor pomiarowy ma na wejsciu przetwornik (PP,PQ) wielkosci mierzonej na standardowy sygnal stalopradowy, pola¬ czony z integratorem (lntp, IntQ o wyjsciu impulsowym, polaczonym z licznikiem impulsów (LP,LQ), przy czym wyjscie integratora (lntp) toru pomiarowego przyjetego za podstawowy polaczone jest z wejsciem odezwo¬ wego licznika (Lo) o tylu wyjsciach (1,2,3,4) ile jest stref pomiarowych, które to wyjscia sa polaczone za posred¬ nictwem przelacznika (PZ) zakresów i przelaczajacego czlonu (W- W-) ze strefowym licznikiem czasu (LT- LTJ oraz ze strefowymi licznikami impulsów (LP- LP-, LQ- LQj, natomiast czasowo-steru¬ jacy blok (S) polaczony jest z odezwowym licznikiem (Lo) oraz z przelaczajacymi czlonami (W.| WJ, do wejscia których przylaczone sa wyjscia integratorów (lntQ) pozostalych torów pomiarowych. 2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jest wyposazony w sumaryczny licznik czasu (LT) polaczony z czasowo-sterujacym czlonem (S).124 061 jSt top U7A 'h rr\ T7~\ fp PZ LT LP fipdl pa /.F^Hi Kdt LQ '. liL W.W2 W3 ¦*J wA LT LT \LTi LTt LP. "i LP, LPi LQ, LO.LO, LO* Pitcownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL