Przedmiotem wynalazku jest statyw do pomiarów inzynierskich przydatny zwlaszcza do geodezyjnych pomiarów optycznych przy budowie statków.W dotychczasowych pomiarach geodezyjnych stosowane sa statywy wolnostojace, znane np. ze zgloszenia wynalazku P. 206060, w których glowica sluzaca do mocowania przyrzadu pomiaro¬ wego wsparta jest na trzech teleskopowych nogach o regulowanej wysokosci.Korzystanie z tego rodzaju statywów odbywa sie w ten sposób, ze po zamocowaniu przyrzadu pomiarowego w uchwycie, statyw ustawiony zostaje w wybranym miejscu, a przed pomiarami dokonuje sie jego poziomowania poprzez zmiane dlugosci nóg teleskopowych. Równiez zmiane wysokosci polozenia przyrzadu pomiarowego zamocowanego na statywie dokonuje sie poprzez wydluzenie badz skracanie nóg teleskopowych. Poziome przemieszczanie przyrzadu pomiarowego nastepuje poprzez przestawienie calego zestawu (przyrzad pomiarowy i statyw) na podlozu w inne miejsce. Zastosowanie dotychczas uzywanych statywów wymaga po dokonaniu pionowego lub poziomego przemieszczania przyrzadu pomiarowego kolejnego poziomowania, a mala sztywnosc i wytrzymalosc dotad stosowanych statywów wolnostojacych pogarszaja mozliwosci wykonania dokladnych pomiarów zwlaszcza w warunkach budowy statków na pochylniach.Statyw do pomiarów inzynierskich wedlug wynalazku umozliwia wyeliminowanie wymienio¬ nych niedogodnosci.Statyw wedlug wynalazku sklada sie ze spodarki wspartej na srubach nastawczych sluzacych do poziomowania. Spodarka polaczona jest w sposób sztywny z umieszczona w górnej czesci statywu plyta wsporcza za pomoca kolumn. Do plyty wsporczej zamocowany jest w sposób sztywny uchwyt przyrzadu pomiarowego. W spodarce i plycie wsporczej osadzona jest obrotowo swoim dolnym i górnym koncem sruba pociagowa pionowa z nakretka, na której zawieszony jest suport. Obrót sruby pociagowej powoduje przemieszczanie sie suportu. Kolumnypionowe laczace spodarke z plyta wsporcza tworza prowadzenie suportu. Do suportu zamocowana jest plyta bazowa pozioma, na której w prowadnicach osadzona jest plyta przesuwna przeciagana sruba pociagowa pozioma zamocowana obrotowo na plycie bazowej.Na srubie pionowej w poblizu jej konca zamocowane jest kolo zebate talerzowe a na walku wspartym obrotowo na konstrukcji nosnej statywu uruchamianym pokretlem zazebione z tym2 124 046 kolem kolo zebate atakujace. Na srubie nastawczej osadzone jest kolo zebate plaskie zazebione z kolem zebatym stozkowym osadzonym na walku wspartym obrotowo na spodarce uruchamianym pokretlem.Na bocznych czesciach suportu osadzone sa obrotowo na osiach rolki w ilosci przynajmniej po dwie na kazdej bocznej czesci suportu. Osie rolek zamocowanych na bocznych czesciach suportu przesuniete sa w stosunku do siebie o taka odleglosc która umozliwia przetaczanie sie rolek po przeciwnych stronach kolumn pionowych tworzacych prowadnice. Suport polaczony jest z sruba pociagowa pionowa nakretka, którajest podzielona przynajmniej na 2 segmenty sciagane do siebie zamocowana do nich sprezyna. W nakretce osadzona jest dzwignia, przy pomocy której segmenty nakretki rozchylane sa na zewnatrz powodujac rozlaczenie gwintów nakretki i sruby pociagowej pionowej.W górnej czesci statywu na plycie wsporczej osadzony jest obrotowo krazek, przez który przewiniety jest pas sprezysty jednym koncem zamocowany do spodarki, drugim zas koncem zamocowany do suportu. Rozciagliwosc pasa sprezystegojest tak dobrana, ze dlugoscjego podczas przesuwu suportu pomiedzy skrajnymi polozeniami daje naprezenie pasa sprezystego nieco mniej¬ sze od ciezaru elementów mocowanych do suportu.Statyw na kolumnie pionowej ma nacechowana skale pionowa jednostek dlugosci a na najblizszej jej bocznej czesci suportu noniusz pionowy.Na plycie bazowej suportu na prowadnicy nacechowana jest liniowa skala pozioma naprzeciw której na plycie przesuwnej nacechowanyjest noniusz poziomy.Statyw do pomiarów inzynierskich wedlug wynalazku umozliwia dwukierunkowe wielo¬ krotne przemieszczanie zamocowanego na nim przyrzadu pomiarowego przy zachowaniu jego poziomego ustawienia. Statyw taki przydatnyjest zwlaszcza przy pomiarach kontrolnychpodczas budowy statków.Statyw do pomiarów inzynierskich wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok statywu z boku, fig. 2 — widok statywu od przodu, fig. 3 — widok statywu z góry, fig. 4 — widok z góry elementów mocujacych suport na srubie pociagowej pionowej.Statyw wedlug wynalazku sklada sie ze spodarki 1 wspartej na trzech srubach nastawczych 2 sluzacych do poziomowania statywu. Do spodarki w jej dolnej czesci zamocowane sa obrotowo trzy kólka 3 pomocne przy przemieszczaniu statywu. Spodarka 1 polaczona jest w sposób sztywny dwiema kolumnami pionowymi 5 o okraglym przekroju poprzecznym ijedna kolumna pochyla 6 z plyta wsporcza 7. Spodarka 1 i plyta wsporcza 7 polaczone sa osadzona w nich obrotowo sruba pociagowa pionowa 9, na której zacisnieta jest za pomoca sprezyny 33 nakretka rozchylna 32 zamocowana na plytce 34 polaczonej z suportem 10. Nakretka rozchylna 32 zwalniana jest z zacisku na srubie pociagowej pionowej 9 po przesunieciu w bok osadzonej w niej dzwigni 11. Daje to mozliwosc szybkiego przesuwu suportu 10 niezaleznie od obrotu sruby pociagowej pionowej 9.Na zewnetrznych bocznych czesciach suportu 10 osadzone sa obrotowo na osiach rolki: para rolek ksztaltowych 12 na jednej czesci bocznej suportu 10 i para rolek plaskich 13 na przeciwnej bocznej czesci suportu 10. Zarys biezni rolek ksztaltowych 12jest dostosowany do przekroju poprzecznego kolumny pionowej 5.Osie obu rolek ksztaltowych 12, oraz osie obu rolek plaskich 13 przesuniete sa w plaszczyznie poziomej w stosunku do siebie o odcinek równy srednicy kolumn pionowych 5. W ten sposób przy przesuwie suportu 10 w góre i w dól przetaczajace sie po powierzchni kolumn rolki tworza dla , suportu 10 prowadzenie. Obrót sruby pociagowej pionowej 9 powoduje przemieszczanie sie suportu 10 w góre lub w dól.Suport 10 posiada plyte bazowa 18, na której w dwóch prowadnicach 23 zamocowana jest plyta przesuwna 20, a doiiicj w sposób sztywny dolaczona jest od góry tuleja mocujaca 19 z wkretem zaciskowym 21 sluzacym do utwierdzenia uchwytu przyrzadu pomiarowego.Plyta przesuwna 20 polaczona jest z plyta bazowa 18 sruba pociagowa pozioma 24osadzonaw lozyskach sruby 22 zamocowanych na plycie bazowej 18. Sruba pociagowa pozioma 24 napedzana jest zamocowanym na jej koncu pokretlem sruby pociagowej poziomej 25.Na srubie pociagowej pionowej wjej dolnej czesci osadzonejest kolo zebate talerzowe 31, a na walku uruchamianym pokretlem 29 wspartym obrotowo na spodarce 1 zazebione z tym kolem kolo zebate atakujace 30. Obrót pokretlem 29 powoduje przemieszczanie sie suportu 1# wzdluz piono-124046 3 wej osi statywu. Na górnym koncu sruby nastawczej 2 osadzone jest kolo zebate plaskie 4 zazebione z kolem zebatym stozkowym 28 osadzonym na walku wspartym obrotowo na spodarce 1 obraca¬ nym zamocowanym na nim pokretlem 29.Obrót pokretlem 29 powoduje zmiane efektywnej dlugosci sruby nastawczej 4 co wykorzystuje sie przy poziomowaniu statywu.W górnej czesci statywu na plycie wsporczej 7 osadzony jest obrotowo na osi krazek 8, przez który przesuniety jest pas sprezysty 14 wykonany z gumy, jednym koncem zamocowany do spodarki 1, drugim koncem zamocowany do suportu 10. Rozciagliwosc pasa sprezystego 14jest tak dobrana, ze dlugosc jego zmienia sie podczas przesuwu suportu 10 pomiedzy skrajnymi jego polozeniami. Napiecie pasa sprezystego 14 pozwala na zrównowazenie ciezaru suportu 10 z zamocowanym na nim przyrzadem pomiarowym co jest szczególnie przydatne przy szybkim przesuwaniu suportu 10 po zwolnieniu zacisku nakretki rozchylnej 32 na srubie pociagowej pionowej 9 dzwignia 11. Statyw na kolumnie pionowej 5 ma nacechowana skale pionowa 16 jednostek dlugosci, naprzeciw której w bocznej czesci suportu 10 nacechowany jest noniusz pionowy 17. Umozliwia to dokladny odczyt polozenia suportu 10.Na plycie bazowej 18 suportu 10, na prowadnicy 23 nacechowana jest liniowa skala pozioma 26, naprzeciw której na plycie przesuwnej 20 nacechowany jest noniusz poziomy 27. Umozliwia to dokladny odczyt polozenia plyty przesuwnej 20.Statyw do pomiarów inzynierskich wedlug wynalazku przydatnyjest szczególnie przy doklad¬ nych pomiarach geodezyjnych np. podczas budowy statków na pochylniach.Zastrzezenia patento we 1. Statyw do pomiarów inzynierskich skladajacy sie ze spodarki wspartej na srubach nasta- wczych, przy czym spodarka polaczonajest w sposób sztywny z plyta wsporcza za pomoca kolumn, znamienny tym, ze w spodarce (1) i plycie wsporczej (7) osadzona jest obrotowo swoimi koncami sruba pociagowa (9), na której za pomoca nakretki rozchylnej (32) zawieszony jest suport (10) prowadzony na kolumnach pionowych (5), przy czym na plycie bazowej (18) suportu (10) zamoco¬ wana jest w prowadnicach (23) plyta przesuwna (20) przeciagana sruba pociagowa pozioma (24) osadzona obrotowo na plycie bazowej (18) a do plyty przesuwnej (20) zamocowana jest w sposób sztywny tuleja mocujaca (19). 2. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na srubie pociagowej pionowej (9) osadzonejest kolo zebate talerzowe (31) zazebiajace sie z kolem zebatym atakujacym (30) polaczonym z pokretlenj (15). 3. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na srubie nastawczej (2) w poblizu jej konca osadzone jest kolo zebate plaskie (4) zazebiajace sie z kolem zebatym stozkowym (28) polaczonym z pokretlem sruby nastawczej (29). 4. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na kolumnie pionowej (5) nacechowana jest skala pionowa (16), a na bocznej czesci suportu (10) nacechowany jest noniusz pionowy (17). 5. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na prowadnicy (23) nacechowana jest skala pozioma (26), a na plycie przesuwnej (20) nacechowany jest noniusz (27). 6. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze nakretka rozchylna (32) sklada sie przynajmniej z dwóch segmentów sciaganych do siebie sprezyna (33) a rozchylanych dzwignia (11). 7. Statyw wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na plycie wsporczej (7) osadzony jest obrotowo krazek (8), przez który przeciagniety jest pas sprezysty (14) zamocowany jednym koncem do spodarki (1), a drugim koncem do suportu (10).124046 Ffy1124046 %4 PL