Przedmiotem wynalazku jest pólautomatyczne zabierakowe sprzeglo przeciazeniowe sluzace do przenoszenia ograniczonego momentu obrotowego w ukladzie napedowym.Znane pólautomatyczne zabierakowe sprzegla przeciazeniowe posiadaja dwie tarcze sprze¬ gane oraz tarcze posrednia, która ma mozliwosc obracania sie wzgledem kazdej tarczy sprzeganej.Tarcza posrednia prowadzi elementy przenoszace moment obrotowy — kamienie. Rozlaczenie sprzegla nastepuje samoczynnie po przekroczeniu wartosci znamionowej momentu obrotowego, natomiast wlaczenie sprzegla wymaga zatrzymania elementów sprzeganych i obrócenia tarczy posredniej wzgledem tarcz sprzeganych.Opisane wyzej sprzegla nie moga byc rozlaczane przy wartosciach momentu obrotowego nizszych od wartosci znamionowej oraz wlaczane bez zatrzymania elementów sprzeganych.Celem rozwiazania wedlug wynalazkujest stworzenie mozliwosci rozlaczania sprzegla niezale¬ znie od wartosci momentu obrotowego oraz wlaczania go bez zatrzymywania jednego lub obu elementów sprzeganych.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w sprzegle wedlug wynalazku przesuwki majacej dwa kanalki i opierajacej sie, przy wlaczonym sprzegle, jednym koncem o tarcze oporowa urzadzenia napinajacego ze sprezynami napinajacymi. Kanalek naciety na zewnetrznej powierzchni przesuwki wspólpracuje z widelkami sterujacymi, które wlaczaja lub rozlaczaja sprzeglo, natomiast kanalek wykonany na wewnetrznej powierzchni tej przesuwki wspólpracuje z kulkami blokady osiowego przesuwu tarczy przesuwnej na wale.Sprezyny napinajace napinane sa za pomoca ukladu dzwigni, a wielkosc napiecia tych sprezyn regulowana jest nakretka regulacyjna.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju podluznym.Pólautomatyczne zabierakowe sprzeglo przeciazeniowe sklada sie z dwóch elementów sprze¬ ganych: tarczy przesuwnej 1 i tarczy nieprzesuwnej 2 oraz blokady osiowego przesuwu tarczy przesuwnej 1 na wale 3. Blokade te stanowi przesuwka 4, otwór 5 wykonany w wale 3, sprezyna 6 i kulki 7. Przesuwka 4 na zewnetrznej powierzchni ma naciety kanalek 8, w który wchodza widelki sterujace, a na wewnetrznej powierzchni — kanalek 9, który wspólpracuje z kulkami 7 blokady.2 124 040 Przesuwka 4, przy wlaczonym sprzegle, opiera sie jednym koncem o tarcze oporowa 10. Tarcza przesuwna 1 jest osadzona i zabezpieczona przed obrotem na wale 3. Ma ona gniazda 11, w których umieszczone sa przesuwnie kamienie 12. W tarcze przesuwna 1 wbudowane jest urzadzenie napinajace, którego sprezyny napinajace 13 napinane sa za pomoca ukladu dzwigni 14 i zapewniaja czesciowe wystawanie kamieni 12 z gniazd 11. Wielkosc napiecia tych sprezyn regulowana jest nakretka regulacyjna 15. Tarcza nieprzesuwna 2 umieszczona na wale 3 ma wglebienia 16, w które przy wlaczonym sprzegle wchodza kamienie 12. Ksztalty geometryczne kamieni 12 i odpowiadaja¬ cych im wglebien 16 zapewniaja powstanie sil odpychajacych te kamienie od wspólpracujacych z nimi czesci tarczy nieprzesuwnej 2.Wlaczenie sprzegla nastepuje w ruchu, przy niewielkiej róznicy predkosci elementów sprzega¬ nych, w wyniku przemieszczenia widelkami sterujacymi przesuwki 4 a wraz z nia tarczy przesuwnej 1 do polozenia, w którym wystajace czesci kamieni 12 wejda w odpowiednie wglebienia 16 w tarczy nieprzesuwnej 2, a blokada ustali osiowo tarcze przesuwna 1 na wale 3.Rozlaczenie sprzegla nastepuje automatycznie po przekroczeniu wartosci znamionowej momentu obrotowego. Na kamieniach 12 powstaje wówczas sila równowazaca dzialanie urzadze¬ nia napinajacego. Pod wplywem tej sily wystajace czesciowo z tarczy przesuwnej 1 kamienie 12 wsuna sie w glab gniazd 11, napinajac przez uklad dzwigni 14 sprezyny napinajace 13 i przesuna przesuwke 4. Rozprezajace sie sprezyny napinajace 13, za posrednictwem kamieni 12 odrzuca blokowana, ruchoma osiowo tarcze przesuwna 1 od tarczy nieprzesuwnej 2. Tarczete, nie majac ze soba kontaktu, nie przenosza momentu obrotowego. Rozlaczenie sprzegla moze równiez nastapic niezaleznie od wartosci momentu obrotowego poprzez reczne przemieszczenie widelkami steruja¬ cymi przesuwki 4.Zastrzezenia patentowe 1. Pólautomatyczne zabierakowe sprzeglo przeciazeniowe skladajace sie z tarczy przesuwnej i tarczy nieprzesuwnej osadzonych na wale, znamienne tym, ze ma cylindryczna przesuwke (4) z dwoma kanalkami (8) i (9) opierajaca sie, przy wlaczonym sprzegle, jednym koncem o tarcze oporowa (10) urzadzenia napinajacego ze sprezynami napinajacymi (13), przy czym kanalek (8) naciety jest na zewnetrznej powierzchni przesuwki (4) i wspólpracuje z widelkami sterujacymi, które wlaczaja lub rozlaczaja sprzeglo, natomiast kanalek (9) wykonany na wewnetrznej powierzchni tej przesuwki wspólpracuje z kulkami (7) blokady osiowego przesuwu tarczy przesuw¬ nej (1) na wale (3). 2. Pólautomatyczne zabierakowe sprzeglo przeciazeniowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sprezyny napinajace (13) sa napinane za pomoca ukladu dzwigni (14), przy czym wielkosc napiecia sprezyn napinajacych (13) jest regulowana nakretka regulacyjna (15).124040 PL