PL123644B1 - Process for recovery of molybdenum in the from of molybic acid or its salts from wastes - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób odzysku molibdenu w postaci kwasu molibdenowego lub jego soli z odpadów zwlaszcza powstajacych przy produkcji materialów lampowych.Jedrnym z podstawowych surowców sluzacych do produkcji materialów lampowych opartych na bazie metalicznego molibdenu jest trójtlenek mo¬ libdenu, który redukowany jest wodorem do me¬ talicznego proszku molibdenowego-. Proszek mo¬ libdenowy jest materialem wyjsciowym do otrzy¬ mywania sztab, drutów, pretów, elektrod itp.% W trakcie opisanych operacji technologicznych powstaja róznorodne odpady zawierajace cenny (molibden w ipostaci metalicznej lub jego zwiaz¬ ków. Odpady te w wiekszosci nie sa wykorzys¬ tywane i stanowia uciazliwy niejednokrotnie ma¬ terial na terenie zakladów produkcyjnych.Jednym z niezagospodarowanych odpadów jest stopiony azotyn sodowy zawierajacy molibdenian sodu w ilosci 10—30%. Powstaje on w trakcie ob¬ róbki technologicznej drutów, pretów, sztab lub innych wyrobów z metalicznego molibdenu w pro¬ cesie tak zwanego „zaostrzania", polegajacego na rozpuszczaniu metalicznego molibdenu w sto¬ pionym azotynie sodowym.Innymi odpadami powstajacymi w trakcie pro¬ dukcji materialów lampowych sa szlamy spod szlifierek, odpady z eiektropolerowania, spieki molilbdenowo-krzemionkowe, odpady z czyszczenia i piaskowania lódek, odpady ze wstepnego i kon- 10 15 20 25 33 cówego spiekania sztab oraz odpady metalicznego molibdenu w postaci wyrobów takich jak druty, prety, sztaby, folie. Odpady powyzsze zawieraja znaczne ilosci molibdenu wahajace sie w grani¬ cach od 10 do 30%, a odpady z gotowych wyro¬ bów i niektóre inne zawieraja prawie czysty molibden.W literaturze monograficznej i patentowej opi¬ sano rózne metody otrzymywania trójtlenku mo¬ libdenu, kwasu molibdenowego lub jego soli, na¬ tomiast brak jest opracowan opisujacych metody odzysku molibdenu z odpadów powstajacych przy produkcji materialów lampowych produkowanych na bazie metalicznego molibdenu.Ze wspomnianych, znanych metod otrzymywa¬ nia trójtlenku molibdenu nalezy wymienic podany sposób w opisie patentowym PlRL nr 37 H22 do¬ tyczacy otrzymywania trójtlenku molibdenu z mo- libdenitu, polegajacy na prazeniu rudy molibde¬ nowej z piaskiem w'temperaturze 600—700O|C, przy dozowanym doplywie powietrza.Opis patentowy PRL nr 40 039 podajacy meto¬ de otrzymywania tlenku molibdenu z rudy molib- denitowej zawierajacej znaczne ilosci krzemion¬ ki polega równiez na prazeniu rudy odpowiednio rozdrobnionej.Otrzymywanie molibdenianu amonowego o wy¬ sokim stopniu czystosci przedstawione w opisie patentowym PRL nr 54 639, polega na adsorpcji zanieczyszczen w swiezo wytraconej zawiesinie 123 644123 644 15 produktów hydrolizy soli cyny. Odzysk molibde¬ nu z niektórych odpadów na przyklad ze zuzy¬ tego katalizatora molibdenowo-kobaltowego po hydrorafinacji olejów opisany zostal w patencie PRL nr 65 929 i polega na chlorowaniu zuzytego 5 katalizatora strumieniem gazowego chloru i par chlorku siarki w podwyzszonej temperaturze. Pro¬ wadzi to do powstania tlenochlorku molibdenu, który jako lotny odisubLimowuje.(Znany jest równiez odzysk molibdenu z odpa¬ dowych roztworów powstajacych przy produkcji trójtlenku molibdenu, oraz trawienia drutów mo¬ libdenowych, co opisano w patencie PRL nr 80 856. Metoda polega na utrzymywaniu scis¬ lego przedzialu ~ pH roztworów odpadowych w trakcie 'wytracania molibdeniamu amonu - lub kwasu molibdenowego.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na wykorzystaniu^ odpadowego stopu azotynu sodo- 20 wego zawierajacego molibdenian sodowy jako srodowiska reakcji dla innych odpadów, zwlasz¬ cza powstajacych w trakcie produkcji materia¬ lów lampowych na bazie metalicznego molibdenu.Wedlug wynalazku, wymieniony stop azotynu 25 sodowego miesza sie z innymi odipadami powsta¬ jacymi w trakcie produkcji i obróbki materialów lampowych zawierajacych molibden metaliczny lub molibden i Jego zwiazki, korzystnie w proce¬ sie mielenia w mlynach lub mieszania w mieszal- 30 nikach przy czym w przypadku stosowania od¬ padów zawierajacych wode, jak na przyklad szla¬ my ispod szlifierek i odpady z elektropoierowania, po uprzednim wysuszeniu.W trakcie operacji mieszania lub mielenia uzai- 35 pelnia sie sklad mieszaniny odpadów krysta¬ licznym azotynem sodowym w taki sposób, aby proporcja azotynu sodowego do metalicznego mo¬ libdenu w mieszaninie wynosila minimum 3:1 czesci wagowych. Tak przygotowana mieszanine 40 przenosi sie do reaktora z materialu zaroodpor¬ nego, w którym miejscowo zainicjowuje sie reak¬ cje azotynu sodowego z metalicznym molibdenem poprzez dodanie inicjatora reakcji skladajacego sie, korzystnie z odpadowego proszku molibdeno- 45 wego zmieszanego z azotynem sodowym w pro¬ porcji 1:2, w którym zanurza sie rozzarzony od¬ padowy drut lub pret molibdenowy. Zapoczatko¬ wana reakcja przebiega w dalszym ciagu w spo¬ sób samorzutny i natychmiastowy. 53 Dalsze postepowanie w sposobie wedlug wyna¬ lazku polega na rozdrobnieniu uzyskanej miesza¬ niny poreakcyjnej i lugowaniu jej goraca woda, przesaczeniu jej od zanieczyszczen mechanicznych i czesci nierozpuszczalnych,; a.nastepnie zadaniu otrzymanego przesaczu roztworem" rozpuszczalnej soli metalu ziem alkalicznych, korzystnie wapnia lulb baru w ilosci potrzebnej do calkowitego stra¬ cania odpowiedniego molibdenu. Uzyskany osad odsacza sie, przemywa woda, po czym przerabia 80 znanymi metodami na kwas molibdenowy lub je¬ go sole. W przypadku, gdy przeróbke otrzymane¬ go molibdenianu metalu ziem alkalicznych prowa¬ dzi sie do kwasu rriolibdcnowego, wówczas lugi poreakcyjne zawraca sle do reakcji wytracania w 35 nastepnej porcja molibdenianu metalu ziem alka¬ licznych.Sposób wedlug wynalazku jest prosty w wyko¬ naniu, a realizacja jego moze odbywac sie przy uzyciu typowej i dostepnej aparatury produkcyj¬ nej.. Opisana metoda pozwala na odzysk cennego metalu o szerokim zastosowaniu z róznych od¬ padów produkcyjnych w jednym cyklu technolo¬ gicznym.Przyklad. Do mlyna kulowego o pojemnosci 10 dcm3 wsypano- odpady produkcyjne powstaja¬ ce przy produkcji materialów lampowych na ba¬ zie molibdenu w nastepujacych proporcjach: od¬ padowy azotyn sodu — 5 czesci wagowych, wy¬ suszony odpad z elektropoierowania — 3 czesci wagowe, odpad z czyszczenia i piaskowania ló¬ dek — 1 czesc wagowa, spiek molibdenowo-krze- mionkowy — 1 czesc wagowa. Do mieszaniny tej dodano 5 czesci wagowych krystalicznego azo¬ tynu sodowego. Calosc suszono przez okres 1 go¬ dziny. Z uzyskanej mieszaniny odwazono 1 kg i przeniesiono do tygla zarood|pornego o pojem¬ nosci 1 dcm3. Na powierzchnie wsadu . dodano inicjator reakcji w ilosci 50 g skladajacy sie ze zmieszanego odpadu z czyszczenia lódek z krysta¬ licznym azotynem sodowym w proporcji wago¬ wej 1 :2. Rozzarzony pret molibdenowy zanurzo¬ no w inicjatorze, który w natychmiastowy sposób zaczal reagowac z azotynem sodowym, a wydzie¬ lajace sie cieplo reakcji spowodowalo zapalenie inicjatora. Wydzielajace sie znaczne ilosci ciepla spowodowaly topienie mieszaniny odpadów oraz reakcje w calej masie zawartosci tygla. Uzyskany stop po ostudzeniu rozpuszczono w goracej wo¬ dzie w ilosci 5 dcm3, a nastepnie calosc pnzefil- trowano. Czesci stale odrzucono jako bezuzytecz¬ ny odpad, a klarowny roztwór przeniesiono do reaktora szklanego o pojemnosci 15 dcm3*. Przy uruchomionym mieszadle wkraplano do reaktora 10% roztwór chlorku wapnia do czasu calkowite¬ go stracenia osadu molibdendaniu wapnia. Po wy¬ laczeniu mieszadla i opadnieciu osadu lugi pore¬ akcyjne zdekantowano i ponownie 2-krotnie prze¬ myto ciepla woda destylowana przez dekantacje a nastepnie odfiltrowano przemywajac osad go¬ raca woda do uzyskania zaniku jonów barowych.Otrzymany osad wysuszono w temp. IK^C i zwa¬ zono. Uzyskano 565 g produktu.Zastrzezenia patentowe iij Sposób odzysku molibdenu, w postaci kwasu molibdenowego lub jego soli z odpadów, zwlaszcza pwstajacych przy produkcji materialów lampo¬ wych, znamienny tym, ze azotyn sodowy w posta¬ ci odpadu zawierajacego domieszki moliibtienianu sodu, miesza sie z innymi,, w razie potrzeby uprzednio wysuszonymi, odpadami zawierajacymi metaliczny molibden lub jego polaczenia, zwlasz¬ cza powstajacymi przy produkcja materialów lam¬ powych i naistepnie do mieszaniny dodaje sie krystaliczny azotyn sodowy w takiej ilosci, aby stosunek wagowy azotynu sodowego do metalicz¬ nego molibdenu wynsil minimuim 3:1 czesci wa¬ gowych, po czym mieszanine stapia sie w reakto¬ rze z materialu zaroodpornego, stosujac inicjator reakcji, a nastepnie uzyskany stop luguje sie go-123 644 raca woda, saczy, przesacz zadaje sie roztworem rozpuszczalnej soli metalu ziem alkalicznych, a otrzymany molibdenian odfiltrowujc sie i suszy lu'b przerabia na kwas molibdenowy, lub inne je¬ go sole znanymi metodami, przy czyim w przy- 5 padku otrzymywania kwasu, przesacz zawraca sie do -ponownej reakcji wytracania odpowiedniego molibdenianu metalu ziem alkalicznych. 6 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako inicjator reakcji stosuje sie korzystnie, mie¬ szanine odpowiedniego proszku molibdenowego, z azotynem sodowym, zmieszanym w proporcjach 1 :2. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako rozpuszczalne sole metali ziem alkalicznych stosuje sie, korzystnie sole wapnia lub baru. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe iij Sposób odzysku molibdenu, w postaci kwasu molibdenowego lub jego soli z odpadów, zwlaszcza pwstajacych przy produkcji materialów lampo¬ wych, znamienny tym, ze azotyn sodowy w posta¬ ci odpadu zawierajacego domieszki moliibtienianu sodu, miesza sie z innymi,, w razie potrzeby uprzednio wysuszonymi, odpadami zawierajacymi metaliczny molibden lub jego polaczenia, zwlasz¬ cza powstajacymi przy produkcja materialów lam¬ powych i naistepnie do mieszaniny dodaje sie krystaliczny azotyn sodowy w takiej ilosci, aby stosunek wagowy azotynu sodowego do metalicz¬ nego molibdenu wynsil minimuim 3:1 czesci wa¬ gowych, po czym mieszanine stapia sie w reakto¬ rze z materialu zaroodpornego, stosujac inicjator reakcji, a nastepnie uzyskany stop luguje sie go-123 644 raca woda, saczy, przesacz zadaje sie roztworem rozpuszczalnej soli metalu ziem alkalicznych, a otrzymany molibdenian odfiltrowujc sie i suszy lu'b przerabia na kwas molibdenowy, lub inne je¬ go sole znanymi metodami, przy czyim w przy- 5 padku otrzymywania kwasu, przesacz zawraca sie do -ponownej reakcji wytracania odpowiedniego molibdenianu metalu ziem alkalicznych. 6 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako inicjator reakcji stosuje sie korzystnie, mie¬ szanine odpowiedniego proszku molibdenowego, z azotynem sodowym, zmieszanym w proporcjach 1 :

2.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako rozpuszczalne sole metali ziem alkalicznych stosuje sie, korzystnie sole wapnia lub baru. PL