Przedmiotem wynalazku jest zespól gwintujacy automatu tokarskiego do plastycznej obróbki gwin¬ tu w nakretkach.W znanych automatach tokarskich, na przyklad w automacie typu AM-10 zespól gwintujacy przy¬ stosowany jest do wykonywania nakretek metoda obróbki skrawaniem. Sklada sie on z obrotowego podajnika, prowadnic listwowych, szczek pryzma¬ tycznych i podajnika oraz gwintownika osadzonego we wrzecionie automatu. Prowadnice listwowe u- sytuowane sa prostopadle do szczek pryzmatycz¬ nych i podajnika, który posiada mozliwosc ruchu posuwisto-zwrotnego w osi wirujacego gwintowni¬ ka, pod wplywem sprezyny i dzwigni.Pólfabrykaty nakretek obrobione wczesniej me¬ toda skrawania lub wytlaczania wsypuje sie do obrotowego pojemnika, skad kierowane sa za po¬ moca prowadnic listwowych do szczek pryzma¬ tycznych podajnika, który przemieszcza nakretki w kierunku obracajacego sie gwintownika, dzieki czemu nastepuje proces skrawania gwintu. Obro¬ bione - nakretki przemieszczajac sie po czesci chwytowej gwintownika powoduja jego centro¬ wanie. Czesc chwytowa gwintownika jest tak zbu¬ dowana, aby wykonane nakretki mogly pod wply¬ wem sily odsrodkowej zsunac sie z narzedzia. O- pisany proces przebiega cyklicznie w miare za¬ silania podajnika pólfabrykatami nakretek.Obróbka skrawaniem gwintu nakretek przy po¬ mocy wyzej opisanego zespolu gwintujacego jest malo wydajna, uzyskany gwint posiada zniszczo¬ na strukture wlókien, przez co jest malo odpor¬ ny na scieranie, powoduje znaczny odpad ma¬ terialu w postaci wiórów i szybkie zuzywanie sie narzedzi, co w sumie stawia ten proces ob¬ róbki w rzedzie procesów niestabilnych i nie¬ ekonomicznych.Celem wynalazku jest osiagniecie znacznej po¬ prawy jakosci wyrobów, oszczednosci materialu, 10 wydluzenie zywotnosci narzedzi, obnizka praco¬ chlonnosci oraz poprawienie struktury i wytrzy¬ malosci wyrobów, mozliwych do uzyskania dzieki obróbce plastycznej.Istota wynalazku polega na tym, ze koncówka wrzeciona automatu wyposazona jest w tulejke z plaska sprezyna przeznaczona do zsuwania z na¬ rzedzia obrobionych nakretek, wewnatrz której znajduje sie wygniatak trUjgraniasty gwintu sprze¬ gniety rozlacznie z zabierakiem osadzonym w o- twórze wrzeciona. Podajnik nakretek wyposazony jest w wahliwa dzwignie z zaczepem i sprezyna, przy czym jeden koniec dzwigni kontaktuje sie w trakcie przesuwu podajnika z "krzywka zamo¬ cowana na korpusie automatu, a drugi zakonczo¬ ny zaczepem kontaktuje sie z wygniatakiem trój- graniastym, powodujac jego wycofanie sie po skon¬ czonej obróbce nakretki.Zespól gwintujacy wedlug wynalazku, za pomo¬ ca którego mozna prowadzic na automacie tokar¬ skim obróbke plastyczna gwintu w nakretkach 19 20 30 123 539123 539 3 4 daje szereg korzysci technicznych i ekonomicz¬ nych. Wykonana nakretka posiada bardzo korzy¬ stny uklad wlókien; w zwiazku z czym wzrasta wytrzymalosc wyrobu o okolo 20io/j, polepsza sie gladkosc powierzchni nosnych gwintu i podwyz¬ sza odpornosc na scieranie oraz wystepuje wy¬ soka stabilnosc parametrów geometrycznych i ste- reometrycznych. Ekonomicznosc obróbki wzrasta poprzez wyeliminowanie odpadów, zmniejszenie ilosci przestojów w zwiazku z wydluzeniem zy¬ wotnosci narzedzi, oszczednosc pracochlonnosci ob¬ róbki oraz oszczednosc materialów o okolo 70%.Przedmiotem wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju ; wzdluznym. f W obrotowym wrzecionie 1 automatu osadzona ? jest za pomoca rjakretki 2 tulejka 3 oraz zabierak i Ij^laczony z wirzecionem 1 przy pomocy tulei 5 £ *^'ftLgys*cienia osddczego 6. Tulejka 3 wyposazona jest "^Tr^laskasprezyne 7 przeznaczona do zsu¬ wania wykonanych nakretek z wygniataka 8 trój- graniastego osadzonego wewnatrz tulejki 3 i sprze¬ gnietego rozlacznie z zabierakiem 4. W otworze wrzeciona 1 osadzona jest ponadto tuleja 9, za¬ bezpieczona pierscieniem osadczym 10, sluzaca do dokladnego prowadzenia i centrowania narzedzia..Wspólosiowo z wrzecionem 1 umieszczony jest w korpusie automatu podajnik 11 nakretek ze szczekami 12 pryzmatycznymi posiadajacy mozli¬ wosc ruchu posuwisto-zwrotnego pod wplywem sprezyny 13 i dzwigni 14. Podajnik 11 wyposa¬ zony jest w dzwignie 15 zakonczona zaczepem 16 i sprezyne 17 agrafkowa. Na korpusie automatu zamocowany jest wspornik 18 z krzywka 19 kon¬ taktujaca sie z dzwignia 15. Prostopadle do osi podajnika 11 umieszczone sa prowadnice 20 listwo- we przeznaczone do zasilania podajnika 11 pól¬ fabrykatami nakretek.Przebieg procesu wygniatania gwintu w nakret¬ kach ma przebieg nastepujacy.Pólfabrykaty nakretek, w których wykonano u- przednio otwór zasypuje sie do obrotowego po¬ jemnika automatu, skad kierowane sa za pomoca prowadnic 20 listwowych do szczek 12 pryzma¬ tycznych. Za pomoca podajnika 11, który dziala pod wplywem sprezyny 13, pólfabrykaty nakretek naprowadzane sa na wygniatak 8 trójgraniasty bedacy w polozeniu rozlaczonym z zabierakiem 4 i nie posiadajacym ruchu obrotowego. Po ze¬ tknieciu sie pólfabrykatu nakretki z wygniata¬ kiem £ otrzymuje on ruch posuwisty, w wyni¬ ku czego jego czesc chwytowa wprowadzana jest do otworu zabieraka 4. iVrzeciono 1 z zabiera¬ kiem 4 posiada ruch obrotowy, który jest prze¬ kazywany wygniatakowi 8 z chwila zasprzegle- nia z zabierakiem 4. Pod wplywem sprezyny 13, która w dalszym ciagu przesuwa podajnik 11 5 wraz z pólfabrykatem nakretki, jest on wprowa¬ dzany na wirujacy wygniatak 8 i w tym momen¬ cie rozpoczyna sie proces wygniatania gwintu.Równoczesnie wzdluz obracajacego sie wygnia¬ taka 8 przesuwa sie wraz z podajnikiem 11 dzwig¬ nia 15. Po przejsciu nakretki przez czesc robo¬ cza i kalibrujaca wygniataka 8 czyli po wyko¬ naniu gwintu w pólfabrykacie, podajnik 11 prze¬ suwa wykonana nakretke na taka odleglosc, aby zaczep 16 dzwigni 15 Aiógl zostac docisniety za pomoca sprezyny 17 agrafkowej do czesci cylin¬ drycznej wygniataka 8. Z kolei nastepuje wyco¬ fanie podajnika 11 do polozenia pierwotnego pod wplywem dzwigni 14, wraz z podajnikiem wy¬ cofany zostaje wygniatak za pomoca zaczepu 16 dzwigni 15. Wygniatak zostaje wycofany na taka odleglosc, aby obrobiona nakretka mogla swobod¬ nie zsunac sie z niego za pomoca plaskiej spre¬ zyny 7 umieszczonej na tulejce 3. Wycofujaca sie wraz z podajnikiem 11 dzwignia 15 napotyka na swojej drodze krzywke 19, która powoduje zer¬ wanie kontaktu zaczepu 16 z wygniatakiem. Zsu¬ nieta , nakretka z wygniataka 8, wypada z wrze¬ ciona 1 przez wykonane do tego celu otwory.Cykl obróbczy kolejnych nakretek przebiega w sposób identyczny jak opisano wyzej.Zastrzezenie patentowe Zespól gwintujacy automatu tokarskiego do pla¬ stycznej obróbki gwintu w nakretkach zawiera¬ jacy prowadnice listwowe, szczeki pryzmatyczne wraz z podajnikiem napedzanym sprezyna i dzwig¬ nia, a usytuowanym wspólosiowo z narzedziem obróbczym zamocowanym we wrzecionie automa¬ tu, znamienny tym, ze koncówka wrzeciona (1) wyposazona jest w tulejke (3) z plaska sprezyna (7) do zsuwania obrobionych nakretek, wewnatrz której znajduje sie wygniatak (8) trójgraniasty gwintu sprzegniety rozlacznie z zabierakiem (4) osadzonym w otworze wrzeciona i(l), a podajnik (11) nakretek wyposazony jest w wahliwa dzwig¬ nie (15) z zaczepem (16) i sprezyna (17), przy czym jeden koniec dzwigni <15) kontaktuje sie w trak¬ cie przesuwu podajnika (11) z krzywka (19) zamo¬ cowana na korpusie automatu, a drugi zakonczo¬ ny zaczepem (16) kontaktuje sie z wygniatakiem (8) trójgraniastym, powodujac jego wycofywanie sie po zakonczonej obróbce nakretki. tio 15 20 25 30 35 40 45123 539 PL