Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ twarzania informacji z plyt wizyjnych, ulatwiaja¬ ce selektywna zmiane polozenia igly urzadzenia odtwarzajacego z jednego zwoju na inny zwój spi¬ ralnej sciezki polozonej na powierzchni plyty, na której zarejestrowany jest zakodowany sygnal.Nalezy zauwazyc, ze jakkolwiek wynalazek jest tu szczególowo opisany w odniesieniu do plyty z rowkiem spiralnym, to zasady rozwiazania we¬ dlug wynalaizku mozna zastosowac do dowolnej plyty wlaczajac w to plyte plaska, majaca na po¬ wierzchni spiralna sciezke zawierajaca informacje.Znane sa z opisu patentowego Stanów Zjed¬ noczonych nr 3 842 194, udzielonego 15. 10. 1974 r.Jon K. Clemens'owi, "urzadzenia do odtwarzania informacji z plyt wizyjnych, dzialajace w oparciu o zmienna pojemnosc. W opisanym urzadzeniu sciezka informacyjna ma zmienny ksztalt geome¬ tryczny dna spiralnego rowka w plycie, której po¬ wierzchnia zawiera material przewodzacy prad elektryczny jest pokryta cienka warstwa materialu dialektycznego. Zmiany pojemnosci miedzy prze¬ wodzaca elektroda na igle poruszajacej sie wzdluz sciezki a materialem przewodzacym plyty zacho¬ dza, gdy plyta obraca sie na podpierajacym ja talerzu obrotowym, przy tym zmiany pojemnosci s3 poddawane detekcji w celu odczytania zapisa¬ nych informacji.Podczas odtwarzania zapisu plyt typu opisanego wyzej; powstaja niekiedy warunki, gdy obecnosc 10 15 25 30 jakiegos rodzaju defektu w rowku na plycie po¬ woduje przeskok igly urzadzenia do odtwarzania w kierunku poprzecznym rowków, zamiast posuwa¬ nia sie wzdluz kolejnych zwojów rowka jednostaj¬ nym ruchem postepowym w kierunku do jednego z konców rowka. Na przyklad, gdy napotyka defekt, igla zostaje odchylona tak, ze powtórnie przecho¬ dzi przez jeden lub wiecej zwojów, przez które juz przechodzila. W pewnych przypadkach odchy¬ lenie igly na zewnatrz zostaje powtórzone dla zna¬ cznej liczby kolejnych spotkan z wada. Takie wa¬ runki okresla sie tu jako warunki „zamknietego rowka", powodujace powtarzajace sie odtwarzanie tych samych zapisanych informacji, z drazniacymi efektami w wyswietlanym obrazie (i w dzwieku towarzyszacym).Dla zredukowania efektów przeskoków rowków, pozadane jest wykrywac i korygowac zaklócenia w jednostajnym ruchu postepowym igly wzdluz spiralnego rowka podczas odtwarzania. W opi¬ sie patentowym Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki nr 3 963 860, udzielonym 15. 06. 1976 T.W.Burrus'owi, przedstawiono uklady do wykrywania i korygowania defektu zwanego „rowkiem zam¬ knietym" przeznaczone do zastosowania w urza¬ dzeniach do odtwarzania zapisu z plyt wizyjnych.Znane jest z opisu pateniowego Sianów Zjed¬ noczonych Ameryki nr 4 018 984, udzielonego 19. 04. 1977 E.O. Keizer'owi, urzadzenie do zapisu infor¬ macji na plytach wizyjnych, w których skladowe 123 496123 496 3 4 synchronizacji sygnalu odwzorowujacego obraz w kolejnych zwojach spirali sa polozone przesta¬ wnie w~ sposób spiralny. Rozwiazanie wedlug tego patentu jest udoskonaleniem rozwiazania Burrus'a, w którym wykorzystuje sie przeslawne polozenia sygnalów synchronizacji na plycie wizyjnej dla automatycznego wykrywania zjawiska powstawania rowka zamknietego podczas odtwarzania. Uklad we¬ dlug Burrusa zawiera element reagujacy na zakló¬ cenia w fazowaniu odczytanych impulsów synchro¬ nizacji, które towarzysza powtarzajacemu sie przej¬ sciu przez jeden lub wiecej zwojów.Pozadane jest, aby skladowe synchronizacji syg¬ nalu obrazu zarejestrowane na plycie wizyjnej byly umieszczone na jednej linii promieniowa w stosunku do zapisu tak, aby zredukowac za¬ klócenia obrazu, gdy igla przemieszcza sie po¬ przecznie w kierunku promieniowym wzgledem za¬ pisu np. w celu wywolania róznych efektów spec¬ jalnych takich jak, zatrzymanie pola obrazu, szybki ruch do przodu, do tylu itp.W pewnych szczególnych zastosowaniach ukla¬ du do odtwarzania zapisu z plyt wizyjnych typu przedstawionego w opisie patentowym Clemensa moze byc korzystne zapewnienie zatrzymania wy¬ swietlanego obrazu. To znaczy wytwarzania pow¬ tarzajacych sie sygnalów wyjsciowych tego samego zasadniczo wyswietlanego obrazu na towarzysza¬ cym monitorze telewizyjnym. Takie zatrzymanie- obrazu moze byc pozadane dla umozliwienia widzo¬ wi obserwacji poszczególnego obrazu przez stosun¬ kowo dlugi okres czasu. Zdolnosc zatrzymywania poszczególnego wyswietlanego obrazu jest szczegól¬ nej wagi takze w ukladach przechowywania danych, gdzie moze byc pozadane przechowywanie obrazów materialu typu "podrecznika.Inna wlasciwoscia, która powinno sie odznaczac urzadzenie odtwarzajace zapis z plyt wizyjnych, jest zdolnosc wykonywania szybkiego przemiesz¬ czenia do przodu lub do tylu wyswietlanego obra¬ zu. Funkcja szybkiego przemieszczania do przodu jest szczególnie uzyteczna dla przeszukiwania in¬ formacji zapisanych na plycie wizyjnej. Funkcja przemieszczania wstecznego moze byc takze wy¬ korzystywana do pomocy przy wyszukiwaniu in¬ formacji, która jest wykorzystywana jako pomoc szkoleniowa dla zapewnienia powtórnego zareje¬ strowania sekwencji obrazów instruktazowych za¬ pisanych na plycie.Ponadto, przy odtwarzaniu zapisu z plyt wspo¬ mnianego wyzej typu, zdarzaja sie przypadki, gdy obecnosc pewnego rodzaju wad w rowku plyty powoduje, ze igla urzadzenia odtwarzajacego prze¬ skakuje w kierunku poprzecznym przez rowki, za¬ miast przejsc po kolejnych zwojach rowka spiral¬ nego jednostajnym ruchem postepowym w kie¬ runku jednego z jego konców. Na przyklad, gdy napotka defekt, igla zostaje odchylona tak, ze powtórnie przechodzi przez jeden lub wiecej zwo¬ jów, przez które juz" przechodzila. W pewnych przypadkach odchylenie igly na zewnatrz zostaje powtózone dla pewnej ilosci kolejnych spotkan z defektem. Takie warunki okresla sie tu jako warunki „zamknietego rowka" ocwoduia-e powie¬ rzajace sie odtwarzanie tych snmych' '-isisar-y-.h informacji, z drazniacymi efektami w wyswiet¬ lanym obrazie (i w towarzyszacym dzwieku).Dla zapewnienia mozliwosci uzyskania efektów specjalnych (np. zatrzymania, szybkiego ruchu do przodu, wstecznego itp.) i dla korygowania wa¬ runków zamknietego rowka, jest'pozadane zastoso¬ wanie pobudzanego wybiórczo urzadzenia do 'zmie-. niania polozenia igly przetwornika z jednego zwo¬ ju spiralnej sciezki plyty do innego.W opisie patentowym ' Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 963 961 udzielonym w dniu 15.06. 1976 H.N. Crooks'owi, oraz w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 993 863, udzie¬ lonym w dniu 23. 11.1976 Leedom'owi i innym, opisane sa uklady zapewniajace mozliwosc przes¬ kakiwania rowków. W obu tych ukladach wybiór¬ czo pobudzane piezoelektryczne elementy bimor- ficzne powoduja poprzeczny przesuw konca ramie¬ nia igly, na którym znajduje sie igla. Podczas ' gdy inne formy pobudzania^ takie jak pobudzanie elektromagnetyczne, moga byc zastosowane do za¬ stapienia pobudzania piezoelektrycznego, przesuw poprzeczny konca ramienia z igla jest realizowany poprzez zastosowanie rozwiazan opartych na wy¬ mienionych powyzej patentach Crooks'a i Leedom*a.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ twarzania informacji z plyt wizyjnych, na których informacja jest zarejestrowana uprzednio w po¬ staci sciezki spiralnej, zawierajace przetwornik— igle do odczytywania zarejestrowanej na plycie wizyjnej informacji i przeksztalcania tej infor¬ macji .w sygnal elektryczny analogowy odwzoro¬ wujacy te informacje, blok przetwarzania sygnalu, wytwarzajacy calkowity sygnal zawierajacy skla¬ dowe niezbedne do odtwarzania obrazu i dzwieku' towarzyszacego, tor przetwarzania skladowej ob¬ razu, zawierajacy polaczone szeregowo filtr nosnej obrazu, demodulator czestotliwosci skladowej ob¬ razu, blok przetwarzania skladowej obrazu, ge¬ nerator calkowitego sygnalu wizyjnego, które¬ go to toru przetwarzania skladowej obrazu wejs¬ cie jest polaczone z wyjsciem bloku przetwarza¬ nia sygnalu, a wyjscie — do jednego z wejsc na¬ dajnika, .wytwarzajacego sygnal wyjscia nadajacy sie do odbioru przez odbiornik telewizji koloro¬ wej, tor przetwarzania skladowej dzwieku towa¬ rzyszacego, którego wejscie jest polaczone z wejs¬ ciem toru przetwarzania skladowej obrazu, a wyj¬ scie — z drugim wejsciem nadajnika, zawierajacy filtr pasmowy nosnej dzwieku towarzyszacego, wlaczony na wejsciu toru i polaczony z nim sze¬ regowo demodulator" czestotliwosci skladowej dzwieku towarzyszacego, w którym to urzadzeniu .przetwornik—igla do odczytywania zarejestrowa¬ nej na plycie inforniacji jest zamocowany na ka¬ retce wprawianej w ruch postepowy w kierunku do przodu skorelowany z ruchem w kierunku pro¬ mieniowym" przetwornika—igly, która to' karetka ma otwór w sciance dolnej oraz ramie podluzne, na którego koncu oddalonym od punktu, zamoco¬ wania usytuowany jest przetwornik—igla, mecha¬ nizm korygujacy polozenie przetwornika—igly w zaleznosci od zaklócen w procesie przemiesz¬ czania sie przetwornika—igly wzgledem sciezki in¬ formacyjnej na plycie wizyjnej, polaczony ze zród¬ lo 15 20 -25 30 35 40 45 50 53123 5 lem sygnalu sterujacego zaleznego od wartosci i kierunku uchybu rzeczywistego ruchu przetwor¬ nika—igly wzgladem sciezki informacyjnej od ru¬ chu uprzednio ustalonego, które to zródlo sygnalu sterujacego jest polaczone z torem przetwarzania sygnalu calkowitego zawierajacego skladowe ob¬ razu i dzwieku towarzyszacego.Zgodnie z wynalazkiem zródlo sygnalu steru¬ jacego ma wejscie dolaczone do wyjscia toru prze¬ twarzania skladowej dzwieku towarzyszacego i za¬ wiera wlaczony na wejsciu filtr pasmowy sygnalu pilotujacego zarejestrowanego wzdluz sciezki in¬ formacyjnej na plycie wizyjnej oraz polaczone sze¬ regowo dolaczone do wyjscia filtru pasmowego uklad synchronizacji fazowej oraz generator syg¬ nalu korekcji polozenia przetwornika—igly wzgle¬ dem sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej, któ- .rego wyjscie jest polaczone z obwodem sterujacym mechanizm korekcji polozenia przetwornika—igly wzgledem sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej; .zawierajacy pare magnesów trwalych usytuowa¬ nych z pewnym odstepem na ramieniu podluz¬ nym dla igly przetwornika sztywno zamocowa¬ nych na tym ramieniu oraz pare elektromagne¬ sów, przeznaczonych do wytwarzania regulowa¬ nego pola magnetycznego o okreslonej bieguno¬ wosci w obszarach, w których usytuowane sa mag¬ nesy trwale, przy czym uzwojenia sa wlaczone na wyjsciu generatora sygnalu korekcji polozenia przetwornika—igly wzgledem sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej.Uklad synchronizacji fazowej zawiera zalaczony .na wejsciu detektor fazy, którego wyjscie stanowi wyjscie ukladu synchronizacji fazowej, w którego obwodzie sprzezenia_zwrotnego wlaczone sa sze¬ regowo filtr, obwód napieciowy oraz sterowany .napieciowo generator sygnalu odniesienia, którego .wyjscie jest dolaczone do wejscia sterujacego de- . tektora fazy.- Generator sygnalu korekcja polozenia przetwor¬ nika—igly wzgledem sciezki informacyjnej na ply¬ cie' wizyjnej zawiera wlaczony na wejsciu dola¬ czony do wyjscia ukladu synchronizacji fazowej filtr sygnalu uchybu oraz polaczone szeregowo dolaczone do wyjscia filtru sygnalu uchybu de¬ tektor progowy, przerzutnik monostabilny, gene¬ rator impulsowy, którego wyjscie jest polaczone . z uzwojeniami elektromagnesów.Jeden z magnesów trwalych jest usytuowany w poblizu konca ramienia podluznego, na którym zamocowana jest igla przetwornika, miedzy bie¬ gunami pierwszej pary elektromagnesów a drugi magnes trwaly usytuowany w pewnym odstepie od pierwszego magnesu trwalego jest przesuniety w kierunku punktu mocowania ramienia i umiesz¬ czony miedzy biegunami drugiej pary elektromag¬ nesów, przy czym usytuowanie biegunów pierw¬ szej pary elektromagnesów i ich biegunowosc sa takie, ze ich pobudzenie powoduje przemieszcze¬ nie igly w kierunku promieniowym wzgledem sciez¬ ka informacyjnej na plycie wizyjnej, a usytuowa¬ nie biegunów drugiej pary elektromagnesów i ich :¦ biegunowosc sa takie, ze ich pobudzenie powo¬ duje obrócenie ramienia wzgledem jego osi po¬ dluznej. ; 496 6 Uzwojenia elektromagnesów sa dolaczone do wyjscia generatora sygnalu sterujacego poprzez potencjometr, zapewniajacy mozliwosc proporcjo¬ nalnego podzialu pradu wzbudzajacego elektroma¬ gnesy miedzy tymi uzwojeniami. 5 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w postaci schematu blokowego uklad do zapisywania sygnalu, zawierajacego informacje o obrazie lacznie ze skladowymi synchronizacji * i sygnalu zawierajacego informacje o dzwieku to¬ warzyszacym oraz sygnalu pilotujacego na plycie wizyjnej wzdluz spiralnej sciezki wedlug wynalaz¬ ku, fig. 2 — schemat blokowy ukladu wlasciwego do zastosowania dla spelnienia pewnych funkcji * ukladu zapisujacego z fig. 1, fig. 3 — w postaci schematu blokowego urzadzenie do odtwarzania, zawierajacego uklad wykrywania i korygowania przeskoku przez rowki wedlug wynalazku i na¬ dajacy sie do odtwarzania zapisu z plyty wizyj¬ nej, majacej odcisniety na sobie sygnal pilotujacy, fig. 4 i 5 — schemat blokowy ukladów nadaja¬ cych sie do zastosowania i przeznaczonych do rea¬ lizacji pewnych funkcji urzadzenia odtwarzajacego z fig. 3, fig. 6 — karetke nadajaca sie do zasto¬ sowania z urzadzeniem odtwarzajacym z fig. 3 i przystosowana do umieszczenia pewnych elemen¬ tów przeznaczonych do wykrywania i korekcji przeskoku poprzecznego przez rowki, fig. 7 i 8 — wkladke ramienia igly umieszczona w sposób 30 umozliwiajacy jej wyjecie, w obudowie karetki z fig. 6, odpowiednio w przekroju poprzecznym i przekroju wzdluznym, fig. 9—11 — schematycz¬ nie wspóldzialanie elementów wkladki i karetki, fig. 12 — widmo czestotliwosciowe sygnalu wizyj- 35 nego zakodowanego wedlug wymogów systemu z tlumiona podnósna chrominancji, fig. 13 — wid¬ mo czestotliwosciowe sygnalu calkowitego wizyj¬ nego lacznie ze skladowa dzwieku towarzyszacego oraz sygnalem pilotujacym, fig. 14 — schematycz¬ ny obraz plyty wizyjnej z informacja z sygnalem pilotujacym oraz fig. 15 i 16 — wspóldzialanie pewnych elementów wkladki i karetki z fig. 6—11.W urzadzeniu zapisujacym z fig. 1 zródlo 30 sygnalu obrazu dostarcza sygnal wizyjny majacy 45 skladowa luminancji, zakodowana skladowa chro¬ minancji odwzorowujace kolejnosc analizowania obrazów kolorowych, które maja byc zapisane oraz skladowe synchronizacji, do modulatora 32 czestotliwosci nosnej obrazu. Sygnal wizyjny dla przykladu jest zakodowany wedlug wymogów sy¬ stemu z wytlumiona podnósna chrominancji. Fig. 12 odwzorowuje widmo czestotliwosciowe sygnalu wi¬ zyjnego z tlumiona podnósna. Zmodulowana pod¬ nósna chrominancji jest odwzorowana linia kresko¬ wa na fig. 12, jest zlokalizowana w obszarze srod¬ kowym pasma zajetego, przez sygnal luminancji.Modulator 32 czestotliwosci nosnej obrazu wy¬ twarza na swych zaciskach wyjsciowych zmodu¬ lowany czestotliwosciowo sygnal obrazu, którego w chwilowa czestotliwosc zmienia sie w ustalonym zakresie dewiacji w pasmie wielkich czestotliwosci (np. 4,3 MHz do 6,3 MHz) zgodnie z amplituda doprowadzanego sygnalu wizyjnego.Uklad z figury l zawiera ponadto zródlo 34 M sygnalu dzwieku towarzyszacego, które dostarcza7 123 496 8 sygnal malej czestotliwosci odwzorowujacy dzwiek towarzyszacy zapisywanemu obrazowi kolorowe¬ mu do filtru dolnoprzepustowego 36 majacego cze¬ stotliwosc graniczna 20 kHz.Urzadzenie zapisujace 38 zawiera talerz obro¬ towy do wprawiania w ruch obrotowy plyty wzor¬ cowej, na której zapisywane sa sygnaly wzdluz spiralnej sciezki. Urzadzenie zapisujace 38 zawie¬ ra ponadto uklad napedowy do obracania talerza obrotowego z predkoscia skorelowana ze sklado¬ wymi synchronizacji sygnalu obrazu, tak, ze skla¬ dowe synchronizacji sa rozmieszczone w jednej linii promieniowo na plycie wzorcowej. Innymi slowy, na jeden obrót talerza przypada calkowita liczba skladowych synchronizacji. Wspólzaleznosc miedzy predkoscia obrotowa talerza i skladowymi synchronizacji jest przedstawiona schematycznie uoprzez polaczenie miedzy urzadzeniem zapisuja¬ cym 38 a generatorem 40 sygnalu odniesienia.Generator 40 sygnalu odniesienia wytwarza syg¬ nal o czestotliwosci równej czestotliwosci podnos- nej chrominancji wlasciwej dla systemu NTSC (to znaczy 3,58 MHz), Jest wykorzystywany przy wytwarzaniu sygnalu telewizyjnego, a mianowicie do wytwarzania skladowych synchronizacji. Sygnal wyjsciowy generatora 40 jest takze doprowadzony do generatora 42 sygnalu pilotujacego. Generator 42 sygnalu pilotujacego wytwarza na wyjsciu syg¬ nal pilotujacy majacy taka czestotliwosc (211,18 kHz przy odtwarzaniu plyty), aby na obrót talerza przy¬ padala ustalona, nie calkowita liczba okresów syg¬ nalu pilotujacego (2862,92. gdy pole obrazu przy¬ pada na jeden obr6t plyty wzorcowej).Inne wzgledy, które wplynely na taki szcze¬ gólny wybór czestotliwosci sygnalu pilotujacego sa nastepujace: wybrana czestotliwosc sygnalu pi¬ lotujacego powinna byc wieksza od uzytecznego pasma czestotliwosciowego zajetego przez sygnal akustyczny (np. 20 kHz) tak, by nie zachodzila interferencja z sygnalem dzwieku, ale jednak nie tak duze, aby spowodowac znaczne zwiekszenie szerokosci pasma czestotliwosciowego zajmowanego przez zmodulowana nosna dzwieku towarzyszacego, wybrana czestotliwosc sygnalu pilotujacego poy/in¬ na byc latwo wyprowadzana z podnosnej chro¬ minancji odpowiadajacej wymogom systemu NTSC (np. przez dzielenie przez 169), wybrana czestot¬ liwosc sygnalu pilotujacego powinna byc taka, aby liczba okresów sygnalu pilotujacego przypadaja¬ cych na kazdy zwój spiralnej sciezpki róznila sie od calkowitej liczby okresów sygnalu pilotujacego o mala czesc cyklu, co najmniej kilka razy mniej¬ sza niz polowa cyklu, dla ulatwienia niedwuznacz¬ nego wykrywania przeskoków rowków, których liczba wynosi wiecej niz jeden- Dla przykladu wybór róznicy 0,08 okresu umoz- - liwia niedwuznaczne wykrywanie przeskoków row¬ ków az do 6 zwojów w obu kierunkach. Fig. 14 przedstawia schematycznie plyte "wizyjna 64 ma¬ jaca sygnal pilotujacy zapisany wzdluz spiralnej sciezki informacyjnej. Strzalka na fig. 14 wska¬ zuje kierunek obrotu plyty wizyjnej w stosunku do igly, urzadzenia odtwarzajacego.Blok sumujacy 44 sumuje sygnal pilotujacy z sygnalem dzwieku towarzyszacego na wyjsciu filtru dolnoprzepustowego 36 tak, ze amplituda sygnalu pilotujacego jest równa jednej dziesiatej szczytowej amplitudy sygnalu dzwieku towarzy¬ szacego. Fig. 13 pokazuje widmo czestotliwosciowe sygnalu na wyjsciu bloku sumujacego 44.Modulator 46 czestotliwosci nosnej dzwieku to¬ warzyszacego wytwarza na swym zacisku wyjscio¬ wym zmodulowany sygnal nosny dzwieku towa¬ rzyszacego, którego chwilowa czestotliwosc zmie¬ nia sie w ustalonym zakresie wyznaczonym przez dewiacje czestotliwosci w pasmie malych czestot¬ liwosci (np. 716 kHz±55 kHz) zgodnie z amplituda sygnalu na wyjsciu sumatora 44.Uklad kombinacyjny 48 laczy sygnaly uzyski¬ wane na zaciskach wyjsciowych modulatora 32 nosnej obrazu i modulatora 46 nosnego dzwieku towarzyszacego, wytwarzajac sygnal calkowity re¬ jestrowany przez urzadzenie zapisujace 38. Urza¬ dzenie zapisujace 38 jest wykorzystywane przy wytwarzaniu plyty wzorcowej, która jest uzywana do produkcji kopii 64. Blok 50 na fig. 1 odwzo¬ rowuje te procesy wytwarzania.Figura 2 przedstawia w sposób schematyczny przykladowy generator 42 sygnalu pilotujacego, który wytwarza sygnal pilotujacy poprzez zlicza¬ nie sygnalów z generatora 40 sygnalów odniesie¬ nia wykorzystywanych do synchronizowania ob¬ rotów talei^a w urzadzeniu zapisujacym 38. Ogra¬ nicznik 5i przeksztalca sinusoidalny sygnal odnie¬ sienia (tr znaczy podnosna chrominancji w sy¬ stemie NISC) w sygnal prostokatny nadajacy sie do zastosowania jako sygnal wejsciowy cyfrowego licznika »4 realizujacego dzielenie przez N. Syg¬ nal wyjsciowy z licznika z czestotliwoscia powta¬ rzania równa 1/169 czestotliwosci sygnalu odnie¬ sienia, jest przeksztalcany w sygnal prostokatny przez przerzutnik monostabilny 56, a skladowa pod¬ stawowa jest wydzielana przez filtr 58 w celu do¬ starczenia wymaganego sinusoidalnego sygnalu pi¬ lotujacego o czestotliwosci równej 1/169 czestot¬ liwosci generatora 40 sygnalu odniesienia.Jak pokazano na fig. 3, urzadzenie 60 odtwa¬ rzajace zapis z plyt wizyjnych ma obrotowy ta¬ lerz 62 przeznaczony do wprawiania w ruch obro¬ towy plyty wizyjnej 64 majacej spiralna sciezka informacyjna zawierajaca informacje sygnalowe dotyczace obrazu lacznie ze skladowymi synchro¬ nizacji i sygnalem pilotujacym. Czestotliwosci skla¬ dowych synchronizacji i sygnalu pilotujacego sa takie, ze na kazdy zwój spiralnej sciezki przypada calkowita liczba okresów skladowych synchroniza¬ cji i niecalkowita liczba okresów sygnalów pilo¬ tujacych. Urzadzenie odtwarzajace 60 zawiera po¬ nadto karetke 66 (fig. (?) wprawiana w ruch po¬ stepowy synchronicznie z promieniowym przemiesz¬ czeniem igly urzadzenia odtwarzajacego. Karetka 66 ma komore, w której umieszcza sie w sposób umozliwiajacy wyjmowanie wkladki 68 (fig. 7 i 8), która miesci w sobie zespól przetwornika sygnalu.Uklad 70 przetwarzajacy reagujacy na sygnal wyjsciowy przetwornika sygnalowego wytwarza na swym zacisku wyjsciowym ciag impulsów odwzo¬ rowujacych zapisane na plycie informacje. Sygnal wyjsciowy z ukladu 70 przetwarzajacego jest do¬ prowadzony do pary filtrów pasmowo-przepusto- li 15 XI li 30 35 4i 45123 496 10 wych 72 i 74. Filtr pasmowo-przepustowy. 72 dla nosnej obrazu ma stosunkowo^ szerokie pasmo przepustowe obejmujace zakres dewiacji zmodulo¬ wanej nosnej wielkiej czestotliwocsi (np. 4,3 do 6;3 MHz), jak równiez obszary sasiadujace ze wste¬ gami bocznymi i przepuszcza selektywnie sklado¬ wa nosna obrazu zapisanego sygnalu z wylacze¬ niem skladowej ^ nosnej dzwieku towarzyszacego.Filtr pasmowo-przepustowy 74 nosnej fonii ma stosunkowo waskie pasmo przepustowe obejmujace zakres dewiacji zmodulowanej nosnej fonii malej czestotliwosci (np .716 kHz ± 55 kHz), jak rów¬ niez obszary sasiadujace ze wstegami bocznymi i przepuszcza selektywnie skjadowa nosna fonii zapisanego sygnalu z wylaczeniem skladowej nos¬ nej obrazu.Sygnaly wyjsciowe odpowiednich filtrów pasmo¬ wych 72 i 74 przechodza do odpowiednich demo¬ dulatorów 76 i 78. Demodulator 76 obrazu xwy- twarza na swym zacisku wyjsciowym sygnaly in¬ formacyjne odwzorowujace zapisana informacje o obrazie lacznie ze skladowymi synchronizacji (np. fig. 12), a demodulator 78 fonii wytwarza na swym zacisku wyjsciowym sygnaly informacyjne odwzo¬ rowujace zapisana informacje o sygnale akustycz- . nym oraz sygnal pilotujacy (np. fig. 13).Uklad 80 przetwarzajacy sygnaly- obrazu pola¬ czony z demodulatorem obrazu dokonuje rozdzie¬ lenia informacji o chrominancji od informacji o lu- minancji obrazu. Generator 82 calkowitego sygna¬ lu wizyjnego ponownie odtwarza informacje o chro¬ minancji i luminancji zgodnie z wymogami, na przyklad systemu NTSC. Nadajnik 84 przetwarza informacje dzwiekowe, luminacji i chrominancji w celu uksztaltowania sygnalu nadajacego sie do wykorzystania w odbiorniku 86 telewizji kolorowej, gdzie moze zachodzic wyswietlanie obrazów kolo¬ rowych odpowiadajacych zapisanym informacjom.Przykladowo; gdy pozadane jest dostarczanie syg¬ nalu do zacisków antenowych odbiornika telewi¬ zji kolorowej, wówczas przewiduje sie zastosowa¬ nie ukladu realizujacego lacznie oddzielnych skla¬ dowych w celu uksztaltowania nowego sygnalu calkowitego, który to sygnal calkowity moduluje nosna wielkiej czestotliwosci.-Filtr pasmowo-przepustowy. 88 dla sygnalu pi¬ lotujacego majacy stosunkowo waskie pasmo prze¬ pustowe (np. 21,18 kHz ± 1,5 kHz) przepuszcza odtworzony sygnal pilotujacy z wylaczeniem in¬ nych zarejestrowanych informacji. Zamknieta petla fazowa' 90 reagujaca na odchylenia fazy odtwo¬ rzonego sygnalu pilotujacego spowodowane zakló¬ ceniami w jednostajnym ruchu postepowym igly urzadzenia odtwarzajacego wzdluz spiralnej sciezki przez nagle przesuniecie poprzeczne igly, wytwa¬ rza sygnal uchybu majacy amplitude i bieguno¬ wosc odwzorowujace wartosc i kierunek zaklóce¬ nia w jednostajnym ruchu postepowym. Uklad 92 sterujacy zespolem korekcji polozenia igly wzgle¬ dem sciezki reagujacy na wytworzony sygnal Uchy¬ bu ustalonej biegunowosci i amplitudzie przekra¬ czajacej ustalona wartosc progowa, wytwarza znormalizowany impuls korekcyjny. Odpowiedni mechanizm (np. fig. 9—ii), reagujacy na sygnal korekcyjny, powoduje promieniowe przesuniecie igly urzadzenia odtwarzajacego w sposób eliminu¬ jacy zaburzenie prawidlowego ruchu postepowego igly urzadzenia odtwarzajacego.Na figurze 4 przedstawiono w sposób schema- 9 tyczny elementy petli synchronizacji fazowej 90, która jest stosowana do wykrywania naglych nie¬ ciaglosci fazowych w odtworzonym sygnale pilo¬ tujacym, gdy igla przeskakuje do sasiedniego row- . ka. Faza sygnalu wejsciowego jest porównywana z faza sygnalu generatora 94 .sygnalów odniesie¬ nia przez detektor 96 dajacy, sygnal uchybu, któ¬ rego usredniona skladowa jest proporcjonalna do róznicy faz miedzy sygnalem wejsciowym i odnie¬ sienia. Sygnal' uchybu jest filtrowany przez filtr 98 i wykorzystywany jako sygnal sterujacy do regu- 18 lacji czestotliwosci generatora 94 sygnalów odnie¬ sienia przez uklad sterowania napieciowego 100 w celu uzyskania wzglednej zaleznosci fazowej miedzy dwoma sygnalami doprowadzonymi do de¬ tektora fazowego 96 odpowiadajacej stanowi no- 20 rninalnej równowagi Generator 94 sygnalu odnie¬ sienia sledzi w ten sposób czestotliwosc i faze wejsciowego sygnalu pilotujacego w warunkach, gdy; stala czasowa jest okreslona przez filtr 98 wlaczony w petli. Gdy igla przeskakuje do innego 25 rowka, nastepuje gwaltowna zmiana ,fazy sygnalu wejsciowego tak samo, jak r wyjsciowego sygnalu uchybu z detektora fazy. Zmiana w sygnale uchy¬ bu odwzorowuje wartosc nieciaglosci fazowej w za¬ kresie zblizajacym sie do 160°, a kierunek tych 30 zmian odpowiada kierunkowi zmiany fazy sygnalu wejsciowego. W ten sposób sygnal uchybu moze byc uzyty do wskazywania kierunku przeskoku igly i liczby przeskoczonych rowków, az do granicy równej prawie polowie liczby rowków* potrzebnej 35 do tego, aby sygnal pilotujacy zyskal lub stracil jeden calkowity okres, mierzac wzdluz promienia plyty.W przykladowym przypadku 2826,92 okresów syg- * nalu pilotujacego- na jeden obrót, skok fazowy ..- .40 bidzie wynosil okolo 28 stopni dla kazdego prze¬ skoczonego rowka. Bedzie wystepowalo wyprze¬ dzenie fazy przy przeskoku do tylu i opóznienie przy przeskoku do przodu. Pd przeskoku wartosc sygnalu uchybu powraca do wartosci odpowia- i dajacej stanowi równowagi z szybkoscia okreslona przez filtr i wzmocnienie petli i jesli nie zajda dalsze przeskoki, generator 94 sygnalów odniesie¬ nia w dalszym ciagu bedzie sledzil nowo' ustalona faze wejsciowego sygnalu pilotujacego, ustalona w przedziale^ czasu okreslonym przez filtr 98 petli.M Funkcje detektora 98 fazy, ukladu sterowania na¬ pieciowego 100 i generatora 94 sygnalów odniesie¬ nia moga byc polaczone w dogodny sposób przez cyfrowy uklad scalony CD 4046 AE (Petla syn- # chronizacji fazowej malej mocy o budowie typu *. COS/MOS).* Na figurze 5 pokazano w sposób schematyczny elementy zastosowane do realizacji ograniczonej korekcji przeskoków rowków przez pobudzanie ukladu detekcji przeskoku rowków w zaleznosci m od odbioru sygnalów uchybu z ukladu 90. •Poka¬ zany uklad korekcji powoduje przesuniecie igly do przodu o ustalona znamionowa liczbe rowków po wykryciu przeskoku wstecznego przynajmniej jednego rowka. Ta ograniczona korekcja wystar- \ m cza do wyeliminowania bardzo niepozadanego przy- \padku wystejpowania takiej wady plyty, która po¬ woduje, ze igla skacze wstecz o jeden rowek i po¬ wtórnie odtwarza ten sam rowek, gdy znów na-» potyka na wade po- jednym obrocie plyty. Dla specjalisty w tej dziedzinie techniki . bedzie oczywistym, ze poniewaz wartosc i kierunek przeskoku moga byc okreslone z sygnalem uchybu ukladu synchronizacji fazowej, polozenie \ igly moze byc zmienione tak, by igla kontynuowa¬ la ruch w tymze samym rowku, z którego zostala : przemieszczona. * Filtr 102 sygnalu uchybu na fig. 5 jest dobry wraz z filtrem petli synchronizacji fazowej 98 tak, by najbardziej skutecznie stlumic skladowe szu¬ mowe i zaklócajace w sygnale uchybu i zwick- szyc do maksimum napiecia szczytowe wynikle- ze skoku fazowego w porównaniu z wartosciami szczytowymi [ skladowych zaklócajacych i szumo- "wych. Skokowa zmiana fazy odpowiadajaca przes¬ kokowi wstecznemu igly o co najmniej jeden ro- 2 wek jest nastepnie wykrywana przez detektor pro¬ gowy 104, którego sygnal wyjsciowy jest wyko¬ rzystywany do wyzwalania przerzutnika monosta- bilnego 106. Multiwibrator 106 sluzy do dwóch celów: ustala okres riieczynnosci (np. 10 milise- 2J kund), podczas którego uklad nie reaguje na syg¬ naly_uchybu wytwarzane przez petle synchroniza¬ cji fazowej i który pozwala kontynuowac prze¬ mieszczanie sie igly w nowym rowku i" ponowne ustabilizowanie sie petli synchronizacji fazowej ^ oraz wytwarza znormalizowany sygnal dla genera- . tora impulsowego 108. Generator impulsowy 108, gdy zostaje wyzwolony przez przerzutnik 106 do¬ starcza znormalizowany impuls korekcji (np. o am- \ plitudzie 0;3 wolta i czasie trwania 1,0 milisekun- 35 dy) do elektromagnesów 110—116 ukladu detekcji przeskoku, które wywoluja przesuniecie igly do przodu o okolo trzy rowki, jak opisano wyzej. Jak bedzie to opisane dalej, elektromagnesy 110—116 sa usytuowane w poblizu ramienia igly. ^ Zastosowano -nominalny przesuw do przodu o#3 rowki i stwierdzono, ze koryguje on przeskoki do tylu z bardzo malo odczuwalna subiektywnie przerwa w programie odtwarzany z plyty wizyj¬ nej. Prad z generatora impulsowego 108 jest roz- 45 dzielany proporcjonalnie miedzy przednie i tylne elektromagnesy 126—132 w celu zapewnienia naj¬ bardziej zgodnego dzialania w zakresie realizacji przeskoków rowków i kompensacji róznic mag¬ nesów 120 i 122.Urzadzenie do skokowego przemieszczania igly wzgledem sciezki informacyjnej zostanie teraz opi¬ sane w rozwiazaniu do fig. 6—11. Na fig. 6 przed¬ stawiono karetke 66 majaca komore 118, w której umieszcza sie w sposób umozliwiajacy jej wyjecie wkladke 68 zaznaczona linia przerywana na fig. 6, * a takze ukazana na fig. 7 i 8, mieszczaca zespól igly urzadzenia odtwarzajacego. Fig. 9 —11 schema¬ tycznie pokazuja dzialanie urzadzenia przeznaczo- ' ne do skokowego przemieszczania * igly wzgledem sciezki informacyjnej.Urzadzenie przemieszczajace igle zawiera, pare trwalych magnesów 120 i 122 zamocowanych sztyw¬ no do ramienia 124 igly (fig. 7, 8 i 9 —11) i zestaw elektromagnesów 126, 128; 130 i 132 zamontowa- 496 (12 * nych w karetce 66 (fig. 6 i 9—11) wspóldzialaja- ~~ cych. z magnesami trwalymi przymocowanymi do ramienia igly. Elektromagnesy 126 i 128 sa , po¬ budzane odpowiednio -przez uzwojenia 110 i 112 } i maja bieguny 134 i 136. Elektromagnesy 130 i 132 sa pobudzane odpowiednio przez uzwojenia 114 i 116 i maja bieguny 138 i 140.Karetka 66 zawiera urzadzenie .142 do naciagu ramienia nadajace ruch postepowy ramienia igly j w sposób kompensujacy okresowe zmiany pred¬ kosci wzglednej igla — plyta podczas odtwarzania.Okresowe zmiany predkosci wzglednej igla — plyta wynikaja z kilku przyczyn, np. z niewspólsrodko- wosci talerza, niedokladnosci montazowych, wy¬ paczenia plyty itp. — aby wymienic kilka.Zespól 144 do podnoszenia/opuszczania ramienia igly jest zamocowany na karetce 66 i sluzy do la¬ godnego opuszczania igly urzadzenia odtwarzaja¬ cego na plyte wizyjna w celu odtwarzania.Para klocków 146 i 148 przewidzianych w ka¬ retce do wspóldzialania z elementem pionowym 150 zamocowanym na przednim koncu ramienia igly 124 (fig. 7—9) sluzy do bocznego ustalania po¬ lozenia igly ze wzgledu na luz podczas umiesz¬ czania igly na plycie, a takze sluzy jako elemen¬ tarna urzadzenie eliminowania rowka zamknietego.Uklad bierny wykorzystujacy polaczenie kloc¬ ki/element pionowy nie jest normalnie uzywany do eliminowania zjawiska zamknietych rowków ' zderzajacych sie podczas pracy urzadzenia odtwa¬ rzajacego.Karetka 66 pokazana na fig. 6 zaopatrzona jest w otwór 152, przez który moze wystawac igla urzadzenia odtwarzajacego w czasie odtwarzania co ma na celu zapewnienie kontaktu igly z plyta, gdy ramie 124 jest opuszczone przez zespól 144 podnoszenie/opuszczanie ramienia igly.Mechanizm 154 zapewnia wspóldzialanie karetki z zespolem do naciagania ramienia, gdy pokrywa 156 karetki zostaje zamknieta podczas pozostawa¬ nia wkladki 68 w komorze 118 karetki.Wymienna wkladka 68, pokazana na fig. 7 i 8 zawiera zasadniczo obudowe 158, element sprze¬ gajacy 160. mocujacy ramie 124 igly do plyty tyl- rfej 162, element 164 zawieszenia wspóldzialajacy z elastycznym mocowaniem plyty tylnej w obu¬ dowie wkladki,, sprezyne 166 do selektywnego utrzymywania ramienia igly zamknietego w obu¬ dowie wkladki, obsade 168 igly mocujaca igle 170 urzadzenia odtwarzajacego do ramienia igly, spre¬ zyne plytkowa 172 laczaca ^elektrycznie elektrode igly urzadzenia odtwarzajacego do koncówki 174 w obudowie wkladki.Gdy wkladka 68 jest w komorze 118 karetki i przykrywka 156 jest zamknieta, koncówka 174 w obudowie wkladki ma kontakt z koncówka 176 w karetce tak, iz elektroda igly jest elektrycznie polaczona z reszta obwodów urzadzenia odtwarza¬ jacego, a zespól 142 naciagu ramienia jest sprze¬ zony z plyta tylna 162 wkladki tak, iz przekazuje okresowy ruch zespolu naciagu ramienia do igly 170. Z fig. 6 widac, ze gdy wkladka 68 jest w, ko¬ morze 118 karetki, bieguny 134* i 136 sa usytuowa¬ ne w sasiedztwie magnesu 120, a bieguny 138 i 140 znajduja sie w sasiedztwie magnesu 122. Elektro¬ magnesy 130, 132 .maja takie wymiary, ze wpaso¬ wane sa w zaglebienia w obudowie 158 wkladki.13 Dzialanie zespolu do skokowego przemieszczania igly wzgledem sciezki jest opisane ponizej w powia¬ zaniu z fig. 9—iU. Biegunowosc biegunów 134—140 jest taka, jak pokazana na fig. 10—11, gdy od¬ powiednie elektromagnesy sa pobudzone w odpo¬ wiedzi na sterujacy sygnal uchybu.Polaczenie magnesów jest takie, ze pobudzenie elektromagnesów 130 i 132 powoduje obrócenie ramienia igly wokól jego osi podluznej w kierun¬ ku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, patrzac od konca z igla, jak mozna zobaczyc z fig. 11, a odsuniecie ostrza igly od osi obrotu daje w wy¬ niku ruch w kierunku promieniowym ostrza igly w poprzek rowków na plycie.Podczas, gdy zespól do skokowego przemieszcza¬ nia igly wzgledem sciezki wykorzystujacy jedyny uklad magnesów, moze dzialac w sposób zadowa¬ lajacy, stwierdzono, ze dodanie drugiego ukladu magnesów polepsza wlasnosci zespolu do skoko¬ wego przemieszczania igly wzgledem sciezki, gdy sa wymagane przeskakiwania wielu zwojów (np. przez 8^20 zwojów rowka).W dodatku stwierdzono, ze ruch igly miedzy zwojami mozna uzyskac przez umieszczenie ukladu magnesów obracajacych ramie w innych miejs¬ cach wzdluz ramienia, wlaczajac w to przestrzen sasiadujaca z koncówka z zamocowana igla.Zorientowanie magnesu 120 jest takie, ze przy pobudzeniu elektromagnesów 126 i 128 wytwarza sie sile, która powstrzymuje przesuw boczny ra¬ mienia 124 igly bez zaklócenia ruchu skrecaja¬ cego. Na przyklad, boczne przemieszczenie ramie¬ nia igly na zewnatrz natrafia na opór, gdy wy¬ woluje sie ruch promieniowy ostrza igly w kie¬ runku do wewnatrz. Wynikajace z tego zreduko¬ wanie ruchu poprzecznego ramienia igly oraz zre¬ dukowanie bedacych wynikiem tego drgan ramie¬ nia zapewnia bardziej niezawodne dzialanie zes¬ polu do skokowego przemieszczania igly. Ponadto, ograniczenie boczne zapewnia ze wynikiem ruchu skrecajacego ramienia i igly jest obrót igly wokól osi ramienia igly, a nie obrót ramienia igly wo¬ kól igly.Z figur 15 i 16 widac, ze calkowita sila po¬ przeczna magnesu 120 jest stosunkowo niezalezna od polozenia magnesu w jego zakresie roboczym.Na fig. 16 linie 180 i J82 przedstawiaja odpowied¬ nio sily poprzeczne wywolane przez bieguny 134 i 136. Linia 184 na fig. 16 przedstawia calkowita sile poprzeczna magnesu 120.Pobudzenia elektromagnesów sa tak dostosowa¬ ne, aby zredukowac do minimum ruch ramienia igly w. bok, gdy ramie igly jest obracane wokól osi podluznej w celu wywolania ruchu ostrza igly z jednego zwoju rowka do innego. To dostosowa¬ nie jest uzyskane np. przez proporcjonalny podzial pradu pobudzajacego przechodzacego przez przed¬ nie i tylne uzwojenie za pomoca rezystora 178 na fig. 5 Pozadane jest uzycie stosunkowo silnego ukladu magnesów, aby przymocowany do ramienia igly magnes mógl byc stosunkowo maly, przez co re¬ dukuje sie mase dodana do zespolu ramienia igly.Nalezy zauwazyc, ze polozenie magnesu 120 na szczycie elementu pionowego 150 umozliwia wy- 496 14 twarzanie ail bocznych przez elektromagnesy za¬ warte w karetce, gdy ramie 124 igly jest opusz¬ czone przy odtwarzaniu w celu dokonania sprzeg¬ niecia igly z plyta. 5 W odniesieniu do ukladu magnesów nalezy zau¬ wazyc, ze uklad magnesów, skreca ramie igly wo¬ kól jego osi podluznej, co jest skutecznym sposo¬ bem dopasowania, aby punkt przylozenia sily po¬ krywal sie z ostrzem igly, tak aby uprzednio usta^ 10 lone przemieszczenie igly wynikalo z przylozenia zadanej sily; rozmieszczenie magnesów jest takie, aby zminimalizowac ruch spowodowany niewspól- srodkowoscia plyty, wypaczeniem plyty i wply¬ wem na charakterystyki dynamiczne zespolu ra¬ mienia igly; poniewaz ramie, igly jest wewnatrz klatki ramienia, gdy ramie igly jest opuszczone prz y odtwarzaniu, elektromagnesy moga byc umieszczone wewnatrz karetki, Nalezy zauwazyc, ze chociaz niniejszy opis odr- M nosi sie do plyty z rowkami, ma on równiez za*- stosowanie do plyt plaskich. Rózne wady na ply^ tach plaskich moga spowodowac, ze igla urzadze*- nia odtwarzajacego przechodzi ponownie te sama sciezke wielokrotnie. Uklad tu opisany moze byc 25 korzystnie zastosowany do eliminowania takiej) warunków przy odtwarzaniu plyty plaskiej.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do odtwarzania informacji z plyt so wizyjnych, na których informacja jest zarejestro¬ wana uprzednio w postaci sciezki spiralnej, zawie¬ rajace przetwornik—igle do odczytywania zareje¬ strowanej na plycie wizyjnej informacji i prze¬ ksztalcania tej informacji w sygnal elektryczny ana- « logowy odwzorowujacy te informacje, blok prze^ twarzania sygnalu, wytwarzajacy calkowity sygnal zawierajacy skladowe niezbedne do odtwarzania obrazu i dzwieku towarzyszacego, tor przetwarza¬ nia skladowej obrazu, zawierajacy polaczone sze- 4« regowo filtr nocnej obrazu, demodulator czestot¬ liwosci skladowej obrazu, blok przetwarzania skla¬ dowej obrazu, generator calkowitego sygnalu wi¬ zyjnego, którego to toru przetwarzania skladowej obrazu wejscie jest polaczone z wyjsciem bloku przetwarzania sygnalu, a wyjscie — do jednego z wejsc nadajnika, wytwarzajacego sygnal wyjscia nadajacy sie do odbioru przez odbiornik telewi¬ zji kolorowej, tor przetwarzania skladowej dzwie¬ ku towarzyszacego, którego wejscie jest polaczone z wejsciem toru przetwarzania skladowej obrazu, a wyjscie — z drugim wejsciem nadajnika, za¬ wierajacy filtr pasmowy nosnej dzwieku towa¬ rzyszacego, wlaczony na wejsciu toru i polaczony z nim szeregowo demodulator czestotliwosci skla¬ dowej dzwieku towarzyszacego, w którym to urza- 95 dzeniu przetwornik—igla do odczytywania zareje¬ strowanej na plycie informacji jest zamocowany na karetce wprawianej w ruch postepowy w kie¬ runku do przodu skorelowany z ruchem w kie¬ runku promieniowym przetwornika—igly, która to oo karetka ma otwór w sciance dolnej oraz ramie podluzne, na którego koncu oddalonym od punktu zamocowania usytuowany jest przetwornik—igla, mechanizm korygujacy polozenia przetwornika— igly w zaleznosci od zaklócen w procesie prze- 05 mieszczania sie przetwornika—igly wzgledem sciez-15 123 496 ae ki informacyjnej na plycie wizyjnej, polaczony ze zródlem sygnalu sterujacego zaleznego od wartosci i kierunku uchybu rzeczywistego ruchu przetwor¬ nika—igly wzgledem informacyjnej sciezki od ru¬ chu uprzednio ustalonego, które to zródlo syg¬ nalu sterujacego jest polaczone z torem przetwor¬ nika sygnalu calkowitego zawierajacego skladowe obrazu i dzwieku towarzyszacego, znamienne tym, ze zródlo sygnalu sterujacego ma wejscie dola¬ czone do wyjscia (A) toru przetwarzania sklado¬ wej dzwieku towarzyszacego i zawiera wlaczony na wejsciu filtr pasmowy (88) sygnalu pilotujacego zarejestrowanego wzdluz sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej (64) oraz polaczone szeregowo do¬ laczone do wyjscia filtru pasmowego (88) uklad (90) synchronizacji fazowej oraz generator (92) syg¬ nalu korekcji polozenia przetwornika—igly wzgle¬ dem sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej, któ¬ rego wyjscie jest polaczone z obwodem steruja¬ cym mechanizm korekcji polozenia przetwornika— igly wzgledem sciezki informacyjnej na plycie wi¬ zyjnej, zawierajacy pare magnesów trwalych (120, 122) usytuowanych z pewnym odstepem na ramie¬ niu podluznym (124) dla igly przetwornika sztyw¬ no zamocowanych na tym ramieniu oraz pare elektromagnesów (126, 128; 130, 132) przeznaczo¬ nych do wytwarzania regulowanego pola magne¬ tycznego o okreslonej biegunowosci w obszarach, w których usytuowane sa magnesy trwale (120, 122), przy czym uzwojenia (110, 112; 114, 116) sa •wlaczone na wyjsciu generatora (92) sygnalu ko¬ rekcji polozenia przetwornika—igly wzgledem sciez¬ ki informacyjnej na plycie wizyjnej. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze uklad synchronizacji fazowej (90) zawiera za¬ laczony na wejsciu detektor fazy (96), którego wyjscie stanowi wyjscie ukladu (90) synchronizacji fazowej, w którego obwodzie sprzezenia zwrotnego wlaczone sa szeregowo filtr (98), obwód napiecio¬ wy (100) oraz sterowany napieciowo generator (94) 10 15 20 25 35 40 sygnalu odniesienia, którego wyjscie jest dolaczone do wejscia sterujacego detektora fazy (96). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze generator (92) sygnalu korekcji polozenia przet¬ wornika—igly wzgledem sciezki informacyjnej na plycie wizyjnej zawiera wlaczony na wejsciu do¬ laczony do wyjscia ukladu (90) synchronizacji fa¬ zowej filtr (102) sygnalu uchybu oraz polaczone szeregowo dolaczone do wyjscia filtru (102) syg¬ nalu uchybu detektor progowy (104), przerzutnik (106) monostabilny, generator impulsowy (108), któ¬ rego wyjscie jest polaczone z uzwojeniami (110, 112; 114, 116) elektromagnesów (126, 128; 130, 132). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jeden z magnesów trwalych (120) jest usytuo¬ wany w poblizu konca ramienia podluznego (124), na którym zamocowana jest igla (170) przetworni¬ ka (68), miedzy biegunami (136, 134) pierwszej pary elektromagnesów (126, 128), a drugi magnes trwaly (122) usytuowany w pewnym odstepie od pierw¬ szego magnesu trwalego (120) jest przesuniety w kierunku punktu mocowania ramienia (124) i umieszczony miedzy biegunami (138, 140) drugiej pary elektromagnesów (130, 132), przy czym usy¬ tuowanie biegunów (134, 136) pierwszej pary ele¬ ktromagnesów i ich biegunowosc sa takie, ze ich pobudzenie powoduje przemieszczenie igly (170) w kierunku promieniowym Wzgledem sciezki in¬ formacyjnej na plycie wizyjnej, a usytuowanie biegunów (138, 140) drugiej pary elektromagnesów i ich biegunowosc sa takie, ze ich pobudzenie po¬ woduje obrócenie ramienia (124) wzgledem jego osi podluznej. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 3, znamien¬ ne tym, ze uzwojenia (110, 112; 114, 116) elektro¬ magnesów (126, 128; 130, 132) sa dolaczone do wyjs¬ cia generatora sygnalu sterujacego (92) poprzez potencjometr (178), zapewniajacy mozliwosc pro¬ porcjonalnego podzialu pradu wzbudzajacego elek¬ tromagnesy (126, 128; 130, 132) miedzy tymi uz¬ wojeniami. 30 ,34 36 44 32 42 -J 40 _j_ 46 LP 46 52 1 54 42 56 58 F/g. 2.123 496 68 70 112. 144 116,^140 • I rtJ56 Flg.6 66123 496 170 168 Fig.7. 158 68 lililll!lilJII|il!ll.lJJIJJ[l|J!lllllJJl^!ll!.iJ.I.!J:^ 124 166 122 L_J60!i- Lr i Fig. 8 f \ \ ! I . I • 164 -162 Fig.9. 126 i136 \zi ^ 110. S, 126 124HK170 128 112 130 l 122 }J 132 / iillBfB|-"s a 136 "124 Fig.II % Mc* 4 •jUuul [M.HZ 2MH2 3MH2 Czestotliwosc Fig.12. 21.18 KH1 ?0KHZ CzestótUwosc Fig.13.^VI34 N 136 180 184 182 F/^./S.Polozenie PZG O/Piotrków 1167 01.85 120 egz.Cena 100 *l PL PL PL