Opis patentowy opublikowano: 31.01.1984 C Z t : L t NIA U- frtu Patentowego Twórcywynalazku: Barbara Toporowska, Kazimierz Zmudzinski, Sylwester Kaminski, Czeslaw Maslowski Uprawniony zpatentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Sposób czyszczenia koncentratu miedzi w procesie wzbogacania flotacyjnego Wynalazek dotyczy sposobu czyszczenia koncentratu miedzi w procesie wzbogacania flotacyjnego.Jeden ze znanych i stosowanych schematów czyszczenia koncentratów flotacji miedzi, charak¬ teryzuje sie trzema stopniami czyszczenia oraz zamknietym obiegiem odpadów flotacji czyszcza¬ cych. W kazdym stopniu czyszczenia odbywa sie wzbogacanie flotacyjne koncentratu miedzi, z zachowaniem w tym przypadku kolejnosci przekazywania koncentratu wzbogaconego z pier¬ wszego stopnia do drugiego stopnia czyszczenia oraz z drugiego stopnia do trzeciego stopnia czyszczenia. Obieg zamkniety odpadów charakteryzuje sie tym, ze odpady z flotacji pierwszego stopnia czyszczenia kierowane sa do domielania i ponownego wzbogacania na zewnatrz ukladu, odpady flotacji drugiego stopnia czyszczenia kierowane sa do flotacji pierwszego stopnia czyszcze¬ nia a odpady flotacji drugiego stopnia czyszczenia wzbogaca sie ponownie we flotacji drugiego stopnia czyszczenia. Do czyszczenia koncentratów stosuje sie maszyny flotacyjne o zróznicowa¬ nych pojemnosciach komór, np. w pierwszym stopniu czyszczenia o pojemnosci 12 m3 a w drugim trzecim stopniu o pojemnosci 5m3.Nadawe do flotacji pierwszego stopnia czyszczenia stanowia nastepujace produkty: koncen¬ traty flotacji glównej, koncentrat flotacji w obiegu domielania, koncentrat drugi flotacji piasków oraz odpady flotacji drugiego stopnia czyszczenia.Nadawe do flotacji drugiego stopnia czyszczenia stanowia: koncentrat flotacji pierwszego stopnia czyszczenia, koncentrat flotacji wstepnej w obiegu mielenia, koncentrat pierwszy flotacji piasków, oraz odpady flotacji trzeciego stopnia czyszczenia.Nadawe do flotacji trzeciego stopnia czyszczenia stanowi koncentrat z flotacji drugiego stopnia czyszczenia. Opisany schemat czyszczenia koncentratu stosowany jest do wzbogacania rudy, zwlaszcza charakteryzujacej sie udzialem w ilosci okolo 10% lupków impregnowanych siarczkami miedzi.Nadawy do flotacji pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia czyszczenia skladaja sie z produk¬ tów, w których zawartosci miedzi sa bardzo zróznicowane, co uwidoczniono w tablicy 1.2 123 173 Tablica Zawartosc miedzi produktów flotacji Operacja Flotacja I stopnia czyszczenia Flotacja II stopnia czyszczenia Flotacja III stopnia czyszczenia Ml 1,19 M6 14,99 Skladowe nadaw % Cu M2 0,67 M7 11,49 M3 0,77 M8 5,81 M4 7,80 M9 3,78 M5 2,7 Nadawa %Cu 2,41 4,66 9,66 Koncent.%Cu 3,78 9,66 18,58 Odpady %Cu 0,53 2,71 5,81 gdzie: Ml i M2 koncentrat flotacji glównej M3 koncentrat drugi flotacji piasków M4 koncentrat flotacji w obiegu domielania M5 odpady flotacji II stopnia czyszczenia M6 koncentrat flotacji wstepnej w obiegu mielenia M7 koncentrat pierwszy flotacji piasków M8 odpady flotacji III stopnia czyszczenia M9 koncentrat flotacji I stopnia czyszczenia.Jest to niekorzystne ze wzgledu na zmniejszenie efektu wzbogacania uzyskanego w poprzednich operacjach. Koncentrat flotacji w obiegu domielania jest kilkakrotnie bogatszy od pozostalych skladowych nadawy do flotacji pierwszego stopnia czyszczenia, a koncentrat pierwszy flotacji piasków i koncentrat flotacji wstepnej w obiegu mielenia sa bogatsze w miedz od pozostalych skladowych.Ponadto w oparciu o laboratoryjne analizy flotacyjne produktów przemyslowych oraz w oparciu o badanie mineralogiczne stwierdzono, ze koncentraty czyszczone flotacyjnie zawieraja obok bogatego w miedz skladnika material o sredniej zawartosci miedzi, który posiada naturalna sklonnosc do wyflotowania. Wlasnosc ta wynika z charakteru rudy, która jest nosnikiem róznych mineralów miedzi w róznych formach. Wsród siarczków wolnych wystepuja znaczne ilosci bornitu, który flotuje gorzej od chalkozynu, natomiast w zrostach i impregnacjach lupkowych (które flotuja gorzej niz uwolnione mineraly miedzi) dominuje chalkozyn. Zjawisko to utrudnia proces czyszcze¬ nia koncentratu, poniewaz zwieksza obiegi materialu krazacego.Przeprowadzone badania nieoczekiwanie wykazaly, ze produkt krazacy pochodzi przede wszystkim z koncentratu flotacji wstepnej w obiegu mielenia oraz z koncentratu flotacji w obiegu domielania. Ponadto zauwazono bardzo duze podobienstwo, pod wzgledem zawartosci miedzi i skladu mineralogicznego, koncentratu flotacji wstepnej w obiegu mielenia i koncentratu konco¬ wego. Wsród koncentratów surowych czyszczonych flotacyjnie, zwrócil uwage koncentrat pier¬ wszy piasków, który flotuje bardzo dobrze i jest produktem bogatym w miedz.Uzyskany w opisanym powyzej procesie koncowy koncentrat miedziowy zawiera okolo 63% nieokruszcowanej skaly plonnej, co stwarza mozliwosc podwyzszenia jego jakosci poprzez pop¬ rawe selekcji rozdzialu w poszczególnych stopniach czyszczenia.Wychodzac z powyzszych obserwacji opracowano sposób czyszczenia koncentratu miedzi w procesie wzbogacania flotacyjnego, charakteryzujacego sie trzema stopniami czyszczenia oraz zamknietym obiegiem odpadów flotacji czyszczacych. W procesie tym nadawe do flotacji pier¬ wszego stopnia czyszczenia stanowia koncentraty flotacji glównej, koncentrat drugi flotacji123173 3 piasków oraz odpady flotacji drugiego stopnia czyszczenia, nadawe do flotacji drugiego stopnia czyszczenia stanowia koncentrat flotacji pierwszego stopnia czyszczenia i odpady flotacji trzeciego stopnia czyszczenia, natomiast nadawe do flotacji trzeciego stopnia czyszczenia stanowi koncen¬ trat z flotacji drugiego stopnia czyszczenia.W procesie tym, zgodnie z wynalazkiem, do flotacji drugiego stopnia czyszczenia, jako produkt doprowadzony z zewnatrz ukladu, kieruje sie tylko koncentrat flotacji w obiegu domiela- nia natomiast do flotacji trzeciego stopnia czyszczenia jako produkt doprowadzony z zewnatrz ukladu kieruje sie koncentrat pierwszy flotacji piasków oraz koncentrat flotacji wstepnej w obiegu mielenia.W drugim wariancie procesu zgodnie z wynalazkiem, do flotacji drugiego stopnia czyszczenia, jako produkt doprowadzony z zewnatrz ukladu kieruje sie tylko koncentrat flotacji w obiegu domielania natomiast do flotacji trzeciego stopnia czyszczenia, jako produkt doprowadzony z zewnatrz ukladu kieruje sie koncentrat pierwszy flotacji piasków oraz koncentrat flotacji wstepnej w obiegu mielenia, a ponadto we flotacji drugiego stopnia czyszczenia i flotacji trzeciego stopnia czyszczenia wydziela sie z dwóch ostatnich komór pólprodukty i kazdy z nich kieruje sie do flotacji tego samego stopnia z której zostal wydzielony.W obu wariantach procesu w przypadku uzyskania mozliwie stabilnego przebiegu flotacji w obiegu mielenia rozwiazania wedlug wynalazku przewiduje wariant technologii zgodnie z którym zamiast do flotacji trzeciego stopnia czyszczenia koncentratu flotacji wstepnej w obiegu mielenia kieruje sie wprost do koncentratu koncowego.Przedmiot wynalazku jest blizej opisany z powolaniem sie na towarzyszace rysunki na których fig. 1 przedstawia schemat czyszczenia koncentratów a fig. 2—schemat innej wersji czyszczenia tych samych koncentratów.Jak uwidoczniono na fig. 1 koncentraty Ml i M2 flotacji glównej, koncentrat drugi M3 flotacji piasków oraz odpady M5 flotacji drugiego stopnia czyszczenia kierowane sa z rozdzielacza R do czyszczenia znana metoda flotacji i stanowia nadawe do flotacji pierwszego stopnia czyszczenia w maszynie flotacyjnej MF1 zbudowanej z szesciu komór K1....K6.W maszynie tej powstaja odpady KIO, które kierowane sa ponownie do klasyfikacji na zewnatrz ukladu oraz koncentrat M9, stanowiacy czesc nadawy flotacji drugiego stopnia czyszcze¬ nia, realizowanej równiez w szesciokomorowej K1....K6 maszynie flotacyjnej MF2. Dalsza czesc nadawy stanowi koncentrat M6 flotacji wstepnej w obiegu mielenia oraz zgodnie z wynalazkiem koncentrat M7 pierwszej flotacji piasków.Produkty otrzymane na drodze flotacji trzeciego stopnia czyszczenia kierowane sa do nastepu¬ jacych wezlów technologicznych: odpady M8flotacji trzeciego stopnia czyszczenia zawracane sa do flotacji drugiego stopnia czyszczenia a koncowy koncentrat M12 kieruje sie do odwodnienia i osuszania. W przypadku uzyskiwania mozliwie stabilnego przebiegu flotacji w obiegu mielenia, koncentrat M6 flotacji wstepnej w obiegu mielenia stanowi od razu skladowa produktu finalnego M12.Na fig. 2 przedstawiono schemat czyszczenia koncentratów drugiej wersji, polegajacej równiez na zmianie skladowych nadaw do poszczególnych stopni czyszczenia flotacyjnego koncentratów, tak jak to opisano powyzej, a ponadto na wydzieleniu w drugim i trzecim stopniu czyszczenia pólproduktów.Pólprodukty PI w drugim stopniu czyszczenia oraz P2 w trzecim stopniu czyszczeniu kazdy w postaci koncentratu flotacyjnego wydzielonego z dwóch ostatnich komór danego stopnia K5 i K6 w II stopniu czyszczenia oraz analogicznie K3 i K4 w III stopniu czyszczenia sa poprzez wlasciwy rozdzielacz R kierowane do flotacji tego samego stopnia z której dany pólprodukt zostal wydzielony.W zwiazku z wydzieleniem pólproduktów PI i P2 koncentrat M13 flotacji drugiego stopnia czyszczenia oraz odpowiednio koncentrat M14 flotacji trzeciego stopnia czyszczenia, stanowia produkt uzyskiwany z mniejszej ilosci komór danego stopnia czyszczenia.Dla przejrzystosci opisu na rysunku dla odróznienia wszystkich produktów przekazywanych z zewnatrz do ukladu czyszczenia od produktów krazacych w ukladzie, ujeto ich symbole w prostokat.4 123 173 Efekty ekonomiczne opisanego rozwiazania, wystapia glównie dzieki zmniejszeniu ilosci koncentratu, przy tej samej ilosci wyprodukowanej miedzi. W zakladzie wzbogacania nastapi — zmniejszenie kosztów transportu koncentratu do huty, natomist w hucie glówny efekt wystapi w obnizce kosztów przeróbki hutniczej koncentratu w operacjach — przygotowania wsadu do pieca oraz produktów kamienia miedziowego w piecu szybowym. PL