PL122891B1 - Method of manufacture of trichlorobenzenes - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia trójchlorobenzenów przez alkaliczne odchloro- wrodorowanie szesciochlorocykloheksanów.Alkaliczne odchlorowodorowanie szesciochloro- cykloheksanu prowadzi sie za pomoca wodnych roztworów tlenków lub wodorotlenków metali I lub II grupy ukladu okresowego w podwyzszonej temperaturze. W celu przyspieszenia tego procesu stosuje sie katalizator typu soli lub zasady amonio¬ wej o ogólnym wzorze RiR2R3R4N+X~, w którym Ri, R2, R3 i R4 sa jednakowe lub rózne i ozna¬ czaja grupe alkilowa, aralkilowa, cykloalkilowa lub polioksyalkilenowa, a X oznacza anion. Mozna tez stosowac mieszanine takich soli lub odpowia¬ dajace im aminy. Reakcja odchlorowodorowania zachodzi w podwyzszonej temperaturze 90—100°C w ciagu kilku godzin. Produkt wyodrebnia sie z mieszaniny poreakcyjnej badz przez oddzielenie fazy organicznej badz po uprzedniej destylacji z para wodna.Jako czynnik zasadowy stosuje sie wedlug do¬ tychczasowej znanej metody, tlenek wapnia lub wodorotlenek sodowy, albo potasowy, przy czym dzieki uzyciu katalizatora stosuje sie bliskie ste- chiometrycznym ilosci tych reagentów np. okolo 3 mole NaOH lub KOH na mol szesciochlorocyklo- heksanu.W przypadku odchlorowodorowania HCH za po¬ moca wodorotlenku solu lub potasu, nawet uzycie stechiometrycznej ilosci tych reagentów i przy 1S starannym i powolnym ich dozowaniu powoduje, ze reakcja jest gwaltowna, co utrudnia prowadze¬ nie procesu w duzej skali technicznej.Dalsza istotna niedogodnoscia alkalicznego od- chlorowodorowywania HCH za pomoca wodorotlen¬ ków metali alkalicznych, jest wysokie stezenie jonów wodorotlenkowych w mieszaninie reakcyj¬ nej, które uniemozliwia prowadzenie procesu w latwo dostepnej aparaturze emaliowanej, lecz wy¬ maga stosowania stali stopowych ze wzgledu na korodujace dzialanie HCH na stal weglowa.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania trójchlorobenzenów przez alkaliczne od¬ chlorowodorowanie szesciochlorocykloheksanu, któ¬ ry nie posiada wyzej wspomnianych niedogodnosci.Stwierdzono, ze cel ten uzyskuje sie, jezeli jako czynnik zasadowy stosuje sie weglan metalu I gru¬ py ukladu okresowego lub mieszanine takich we¬ glanów.Proces odchlorowodorowania nieaktywnych izo¬ merów HCH przebiega wedlug wynalazku bez za¬ klócen, przy zachowaniu takiego samego rezimu technologicznego, jak w znanych dotychczas spo¬ sobach, jedynie przy zapewnieniu warunków dla odprowadzenia z ukladu wydzielajacego sie dwu¬ tlenku wegla. Nieoczekiwanie okazalo sie, ze uzycie weglanu metalu alkalicznego jako czynnika od- chlorowodorujacego zwieksza o okolo 10% zawar- tosc w produkcie izomeru 1,2,4-trójchlorobenzenu 122 8913 122 891 4 w porównaniu z zawartoscia tego izomeru w pro¬ dukcie otrzymanym przy uzyciu NaOH. Jest to korzystne zjawisko, bowiem jak wiadomo izomer 1,2,4 stanowi dogodny surowiec do syntez chemicz¬ nych.Wyodrebnienie produktu z mieszaniny poreak¬ cyjnej dokonuje sie w znany sposób tj. przez od¬ dzielenie fazy organicznej od wodnej na drodze rozdzielenia tych faz po ewentualnej destylacji z para wodna.W celu unikniecia nadmiernego zrzutu scieków, a jednoczesnie w celu zwiekszenia ekonomiki pro¬ cesu, istnieje mozliwosc wedlug wynalazku zawra¬ cania do nastepnej szarzy procesu odchlorowodo- rowania fazy wodnej, jezeli usunie sie z niej sól lub sole mineralne powstajace w trakcie procesu odchlorowodorowania. Usuwanie soli nastepuje badz przez dekantacje lub saczenie. Roztwór wod¬ ny uzyskany po jednej z tych operacji uzupelnia sie szesciochlorocykloheksanem, stechiometryczna iloscia weglanu metalu oraz katalizatorem i calosd podgrzewa sie do temperatury 90—100°C.Sposób wedlug wynalazku jest objasniony w nizej podanych przykladach.Przyklad I. Do umieszczonych w reaktorze 137 g nieaktywnych izomerów HCH o zawartosci szesciochlorocykloheksanu 98%, dodano 91 g Na2C03, 250 ml wody i 2 g chlorku dwumetylo- dwustearyloamoniowego. Mieszanine ogrzewano w temperaturze 90—95°C w ciagu 3 godzin. Nastepnie z mieszaniny wydestylowano z para wodna 76 g produktu o zawartosci 98,5% trójchlorobenzenów, w tym 86% izomeru 1,2,4 —TCB.Przyklad II. Pozostalosc po oddestylowaniu produktu otrzymanego wedlug przykladu I, prze- sAczono w celu usuniecia soli, a nastepnie dodano 137 g HCH, 1 g chlorku dwumetylodwustearylo- amoniowego, 73 g Na2C03. Dalej postepowano, jak w przykladzie I. Otrzymano 77 g produktu o za- 5 wartosci 98% trójchlorobenzenów, w tym 85% izo¬ meru 1,2,4-TCB.' Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania trójchlorobenzenów przez odchlorowodorowanie szesciochlorocykloheksanów za pomoca zasady wobec katalizatora typu soli lub zasady amoniowej o ogólnym wzorze RiR2R3R4N+X~; w którym Ri, R2, R3 i R4 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupe alkilowa, aralkilowa, cykloalki- lowa lub polioksyalkilenowa, a X oznacza anion, badz mieszaniny takich soli lub odpowiadajacycii im amin, znamienny tym, ze jako zasade stosuje sie weglan metalu I grupy ukladu okresowego lub mieszanine takich weglanów. 2. Sposób wytwarzania trójchlorobenzenów przez odchlorowodorowanie szesciochlorocykloheksanu za pomoca zasady wobec katalizatora typu soli lub zasady amoniowej o ogólnym wzorze RiR2R3R4N+X~f w którym Ri, R2, R* i R4 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupe alkilowa, aralkilowa, cykloalkilo- wa lub polioksyalkilenowa, a X oznacza anion, badz mieszaniny takich soli lub odpowiadajacych im amin, oraz wydzielenie produktu, znamienny tym, ze odchlorowodorowanie dokonuje sie za po¬ moca weglanu metalu alkalicznego lub mieszaniny takich weglanów, a faze wodna po usunieciu z niej soli mineralnych zawraca sie do procesu po uzu¬ pelnieniu szesciochlorocykloheksanem, stechiomet¬ ryczna iloscia weglanu metalu, alkalicznego i ka¬ talizatora. 11 25 30 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 901 (90+15) 2.84 Cena 100 zl PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania trójchlorobenzenów przez odchlorowodorowanie szesciochlorocykloheksanów za pomoca zasady wobec katalizatora typu soli lub zasady amoniowej o ogólnym wzorze RiR2R3R4N+X~; w którym Ri, R2, R3 i R4 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupe alkilowa, aralkilowa, cykloalki- lowa lub polioksyalkilenowa, a X oznacza anion, badz mieszaniny takich soli lub odpowiadajacycii im amin, znamienny tym, ze jako zasade stosuje sie weglan metalu I grupy ukladu okresowego lub mieszanine takich weglanów. 2. Sposób wytwarzania trójchlorobenzenów przez odchlorowodorowanie szesciochlorocykloheksanu za pomoca zasady wobec katalizatora typu soli lub zasady amoniowej o ogólnym wzorze RiR2R3R4N+X~f w którym Ri, R2, R* i R4 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja grupe alkilowa, aralkilowa, cykloalkilo- wa lub polioksyalkilenowa, a X oznacza anion, badz mieszaniny takich soli lub odpowiadajacych im amin, oraz wydzielenie produktu, znamienny tym, ze odchlorowodorowanie dokonuje sie za po¬ moca weglanu metalu alkalicznego lub mieszaniny takich weglanów, a faze wodna po usunieciu z niej soli mineralnych zawraca sie do procesu po uzu¬ pelnieniu szesciochlorocykloheksanem, stechiomet¬ ryczna iloscia weglanu metalu, alkalicznego i ka¬ talizatora. 11 25 30 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 901 (90+15)
2. 2.84 Cena 100 zl PL