Przedmiotem wynalazku jest zawór suwakowy przeznaczony do stosowa¬ nia w ukladach hydraulicznych jako zawór róznicowy, przelewowy lub wibrator cisnienia.Stan techniki. Znane sa zawory przelewowe grzybkowe, kulkowe i suwakowe. Znane sa równiez zawory róznicowe dzialajace na zasadzie suwaka o róznych srednicach bez sprezyny lub z suwakiem o jednej srednicy i sprezyna. Zawory te spelniaja swe funkcje oddzielnie. Zawór przele¬ wowy nie pracuje jako zawór róznicowy, a zawór róznicowy przewaznie nie pracuje jako zawór przelewowy. Zawory róznicowe z suwakiem o jednej srednicy i sprezyna moga pracowac jako przelewowe, jednakze ich dokladnosc dzialania jest gorsza. Budowa ich jest skomplikowana i drogie wykonanie.Istota wynalazku. Istote wynalazku stanowia promieniowe otwory przeplywowe w czesci suwaka o mniejszej srednicy, laczace zewnetrzna powierzchnie walcowa z wydrazeniem wewne¬ trznym, a tym samym kanal przelotowy z kanalem przelewowym. Komory w korpusie po obu stronach suwaka polaczone sa kanalem, który przysloniety jest plytka posiadajaca ksztalt okragly z wystepami na obwodzie i otworem w srodku, dociskana do gniazda sprezyna srubowa. Otwory przeplywowe laczace kanal przelotowy z kanalem przelewowym w kolejnych wykonaniach znaj¬ duja sie w wytoczeniu, które laczy sie powierzchnia stozkowa z zewnetrzna powierzchnia walcowa suwaka albo posiadaja ksztalt podluznej szczeliny wzgledem osi suwaka albo stanowia rzedy malych otworów umieszczonych w podluznych wglebieniach wzdluz osi suwaka.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia zawór suwakowy w przekroju podluznym, fig. 2 zawór suwakowy w przekroju podluznym w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny przekroju fig. 1, fig. 3 suwak z promieniowymi otworami przeplywowymi, fig. 4 suwak z otworami przeplywowymi znajdujacymi sie w wytoczeniu, fig. 5 suwak z otworami przeplywowymi w ksztalcie podluznej szczeliny, fig. 6 suwak z otworami przeplywowymi w podluznym wglebieniu, fig. 7 plytke.Przyklady wykonania wynalazku. Zawór suwakowy sklada sie z korpusu 1, w którego otwór wzdluzny z jednej strony wkrecona jest przylaczka 2 posiadajaca otwór, który stanowi kanal przelewowy 13. Wewnatrz otworu wzdluznego umieszczony jest suwak 3 dociskany sprezyna 4 do oporowej powierzchni pierscieniowej 17, która zdrugiej strony opiera sie o dno korka 5 zamykaja-2 122 793 cego otwór w korpusie 1 z drugiej strony. Powierzchnia czolowa korka 5 stanowi oporowa powierzchnie pierscieniowa 18. Otwór wzdluzny, w którym umieszczony jest suwak 3 o dwóch srednicach laczy sie z otworem poprzecznym, który stanowi kanal przelotowy 11 poprzez wytocze¬ nie 12 zakonczone krawedzia 19. W otworze wzdluznym znajduja sie komory 8 i 9 polaczone kanalem 10, w którym umieszczona jest plytka 6 dociskana do gniazda 14 sprezyna srubowa 7.Suwak 3 posiada wewnatrz wydrazenia wewnetrzne 26 i 27 polaczone otworem 16. W czesci suwaka o mnieszej srednicy znajduja sie promieniowe otwory przeplywowe 15 laczace zewnetrzna powierzchnie walcowa z wydrazeniem wewnetrznym 26. W kolejnych wykonaniach otwory przep¬ lywowe 20 umieszczone sa w wytoczeniu 21 laczacym sie powierzchnia stozkowa 22 z zewnetrzna powierzchnia walcowa. Otwory przeplywowe 23 wykonane sa w ksztalcie szczeliny wzdluz osi suwaka 3. Otwory przeplywowe 25 umieszczone sa w podluznych wglebieniach 24 wzgledem osi suwaka 3. Na obydwu srednicach suwaka 3 znajduja sie rowki uszczelniajace 28 i 29. Otwory przeplywowe 15, 20, 23 i 25 posiadaja krawedz robocza 30. Plytka 6 posiada ksztalt okragly z wystepami 31 na obwodzie i otworem 32 w srodku.Dzialanie. Kanal przelotowy U polaczony jest z galezia ukladu hydraulicznego o wyzszym cisnieniu, a kanal przelewowy 13 z galezia o nizszym cisnieniu lub zbiornikiem oleju. Pod wplywem róznicy cisnien w kanalach 11 i 13 dzialajacej na powierzchnie pierscieniowa wynikajaca z róznicy srednic suwaka 3 powstaje sila dzialajaca na suwak w kierunku przeciwnym do sily nacisku sprezyny srubowej 4. W miare wzrostu róznicy cisnien wzrasta sila dzialajaca na suwak i w momencie kiedy sila pochodzaca od róznicy cisnien przekroczy wartosc sily napiecia wstepnego sprezyny srubowej 4 nastapi przemieszczanie sie suwaka 3 w kierunku przeciwnym oddzialywania sprezyny srubowej 4, az do chwili kiedy krawedz 19 wytoczenia 12 odsloni krawedz robocza 30 otworów przeplywowych 15, 20, 23 i 25. Wówczas nastapi otwarcie zaworu to znaczy polaczenie kanalu przelotowego liz kanalem przelewowym 13 poprzez otwory przeplywowe 15, 20, 23,25 i wydrazenie wewnetrzne 26 suwaka 3. W miare wzrostu natezenia przeplywu suwak 3 bedzie sie przemieszczal w dalszym ciagu do chwili kiedy natezenie przeplywu osiagnie wartosc nominalna.Przy tym przeplywie zawór posiada nominalna róznice cisnien pomiedzy cisnieniem w kanale przelotowym 11 i kanale przelewowym 13.Przy dalszym wzroscie przeplywu suwak 3 bedzie sie przemieszczal w dalszym ciagu az do chwili kiedy plaszczyzna czolowa czesci suwaka 3 o wiekszej srednicy oprze sie o oporowa powierzchnie pierscieniowa 18 korka 5. W tym zakresie przeplywów róznica cisnien pomiedzy cisnieniem w kanale przelotowym 11 i przeplywowym 13 zmienia sie nieznacznie. Dalsze zwieksze¬ nie przeplywu powoduje juz znaczny wzrost róznicy cisnien.Uksztaltowanie otworów pzeplywowych 15, 20, 23 i 25 ma wplyw na prace suwaka 3. Otwory przeplywowe 20, 23 i 25 daja w polaczeniu ze stabilizujacym dzialaniem plytki 6, statyczna prace suwaka 3. Otwory przeplywowe 15 daja prace wibracyjna suwaka 3 niezaleznie od tego czy w kanale 10 jest umieszczona plytka 6 czy nie. Powoduje to wibracje cisnienia w kanale przelotowym 11 i przelewowym 13 jezeli kanal przelewowy 13 nie jest polaczony ze zbiornikiem oleju. Wibracja cisnienia moze osiagac wartosci od zera w przypadku polaczenia kanalu przelewowego 13 ze zbiornikiem do cisnienia przewyzszajacego cisnienie statyczne doprowadzone do kanalu przeloto¬ wego 11 lub wartosci od cisnienia statycznego w kanale przelewowym 13 odpowiadajacego cisnieniu statycznemu w kanale przelotowym 11, do cisnienia przewyzszajacego cisnienie statyczne w kanale przelotowym 11. Wibracyjne dzialanie otworów przeplywowych 15 polega na tym, ze powoduja brak równowagi polozenia suwaka 3.Spowodowane to jest tym, ze w momencie pojawienia sie cisnienia w kanale przelotowym 11 wyzszego od cisnienia otwarcia zaworu nastepuje szybkie przemieszczanie sie suwaka w kierunku korka 5 i odsloniecie przez krawedz 19 otworów przeplywowych 15. Powoduje to spadek cisnienia w kanale przelotowym 11 i szybkie przemieszczenie sie suwaka w kierunku przylaczki 2 i przyslo¬ niecie przez krawedz 19 otworów przeplywowych 15. Powoduje to ponowny wzrost cisnienia; uderzenie hydrauliczne, które powoduje ponowne odrzucenie suwaka 3 w kierunku korka 5. Ruch suwaka w obu kierunkach bedzie odbywal sie ciagle i bedzie trwal do chwili zamkniecia doplywu oleju do kanalu przelotowego 11. Oporowe powierzchnie pierscieniowe 17 i 18 otwór 16 daja122793 3 tlumienie hydrauliczne uderzen suwaka 3 w przylaczke 2 i korek 5 zabezpieczajac tym samym suwak 3 przed zniszczeniem.Stosowanie wynalazku. Zawór suwakowy wedlug wynalazku przeznaczony jest do stosowania w ukladach hydraulicznych zwlaszcza wewnatrz ukladów do utrzymywania stalej róznicy cisnien pomiedzy dwoma galeziami hydraulicznymi niezaleznie od cisnienia zasilania jako zawór rózni¬ cowy, jak równiez do utrzymywania stalego cisnienia w ukladach hydraulicznych jako zawór przelewowy, a zwlaszcza tam gdzie zachodzi potrzeba stosunkowo dokladnego utrzymywania cisnienia czy róznicy cisnien. Moze byc równiez stosowany jako wibrator cisnienia w ukladach hydraulicznych wibracyjnych, a zwlaszcza tam gdzie wymagana jest duza wibracja cisnienia.Zastrzezenia patentowe 1. Zawór suwakowy z suwakiem walcowym o dwóch róznych srednicach umieszczonym w otworze korpusu odpowiednio o dwóch srednicach, dociskanym sprezyna srubowa do oporowej powierzchni pierscieniowej korpusu.znamienny tym, ze czesc suwaka o mniejszej srednicy posiada promieniowe otwory przeplywowe (15) laczace zewnetrzna powierzchnie walcowa z wydrazeniem wewnetrznym (26), a tym samym kanal przelotowy (11) z kanalem przelewowym (13), natomiast komory (8) i (9) w korpusie polaczone sa kanalem (10), który przysloniety jest plytka (6), posiada¬ jaca ksztalt okragly z wystepami (31) na obwodzie i otworem (32) w srodku, dociskana do gniazda (14) sprezyna srubowa.(7). 2. Zawór suwakowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otwory przeplywowe (20) laczace kanal przelotowy (11) z kanalem przelewowym (13) znajduja sie w wytoczeniu (21), które laczy sie powierzchnia stozkowa (22) z zewnatrzna powierzchnia walcowa suwaka (3). 3. Zawór suwakowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otwory przeplywowe (23) laczace kanal przelotowy (11) z kanalem przelewowym (13), posiadaja ksztalt podluznej szczeliny wzgle¬ dem osi suwaka (3). 4. Zawór suwaków y wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otwory przeplywowe (25) laczace kanal przelotowy (11) z kanalem przelewowym (13), stanowia rzedy malych otworów umieszczo¬ nych w podluznych wglebieniach (24) wzdluz osi suwaka (3).122793 Fig. 1 i! 30 18 Jt Fig. 7 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100zl PL