Opis patentowy opublikowano: 15.12.1983 Int. Cl. F16L3/02 F16L 1/00 E01D 17/00 CZYTELNI- Ur?edu Patentowego Twórcywynalazku: Andrzej Pachlewski, Kazimierz Chocianowski, Stefan Dawid Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Podwyzszana podpora pomostu przegubowego lub rurociagu podnoszonych etapowo ku górze Wynalazek dotyczy konstrukcji podwyzszonej podpory pomostu przegubowego lub ruro¬ ciagu, który ma byc etapowo podnoszony do góry, zwlaszcza rurociagu rozprowadzajacego w sposób hydrauliczny odpady wzdluz korony nadbudowywanej etapowo zapory ziemnej osadnika lub rurociagu badz pomostu prowadzonego w glab zbiornika.Stan techniki. Dotychczas, przy etapowo podwyzszonej zaporze ziemnej osadnika, nalezalo kazdorazowo na czas prowadzenia robót kolejnego etapu nadbudowy, zdemontowac rurociag rozprowadzajacy odpady. Zakres robót przy stosowanych powszechnie rurociagach spawanych obejmowal ciecie gazowe rur, odwiezienie ich poza teren robót ziemnych prowadzonych na zaporze, skladowanie a nastepnie po podwyzszeniu zapory, ponowne rozwiezienie rur wzdluz trasy, ukosowanie, montaz na podporach i spawanie. Wykonanie wymienionych robót, przy stosowanych czestokroc duzych srednicach rur, wymagalo zastosowania taboru transportowego, elektrowni polowych, spawarek, zurawi samochodowych o duzym udzwigu oraz ukladanie dróg budowlanych dla umozliwienia pracy wymienionego sprzetu. Dodatkowa niedogodnoscia dotych¬ czasowego sposobu przekladania rurociagu na wyzszy poziom, byla dluga przerwa, rzedu kilku miesiecy, w pracy tego rurociagu.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest umozliwienie podnoszenia etapowego rurociagu na wyzszy poziom, z wyeliminowaniem potrzeby jego demontazu oraz skrócenie przerw w tloczeniu odpadów, na drodze opracowania odpowiedniej konstrukcji podpór. Sposób podnoszenia ruro¬ ciagu polegajacy na wykorzystaniu sprezystego odksztalcenia materialu rury jest znany z patentu PRL nr 99543. Rurociag prowadzacy odpady instaluje sie na podporach montowanych z powta¬ rzalnych prefabrykowanych zelbetowych elementów budowlanych zakladanych po cztery na kazdym poziomie podpory.Zgodnie z wynalazkiem, cztery slupy kazdej podpory utworzone sa przez zwiazane wzajemnie sztywnym lacznikiem pary elementów budowlanych w ksztalcie prostopadloscianu lub odcinka walca, sytuowanych lacznikami dwóch par elementów budowlanych tego samego poziomu pod¬ pory równolegle wzgledem siebie, z których kazda kolejna para laczników danego poziomu2 122 683 podpory jest usytuowana prostopadle do pary laczników poziomu sasiedniego, przy czym kazdy element budowlany ma prostopadle usytuowany wzgledem osi wzdluznej lacznika przelotowy otwór z jednej strony wyposazony w zbrojeniowe prety wystajace z otworu poza plaszczyzne elementu budowlanego. Otwory, obudowane metalowa oslona z przyspawana wystajaca na zewnatrz kotwa ze stali zbrojeniowej — sluza do uzyskania w czasie montazu odpowiedniego wzajemnego polaczenia elementów budowlanych lezacych na dwóch sasiednich poziomach.Montaz podpory rozpoczyna sie od ustawienia na wyrównanym i zageszczonym podlozu gruntowym zelbetowej plyty fundamentowej i polaczeniu jej z pierwsza warstwa elementów budowlanych przez wypelnienie zapraw7a cementowa otworów i w które to otwory wchodza zbrojeniowe prety wystajace w wierzchniej powierzchni plyty fundamentowej.Po zmontowaniu kolejnych opisanych czesci skladowych i wypelnieniu otworów montazo¬ wych cementowa zaprawa, powstaje sztywna, azurowa konstrukcja podpory, obejmujaca cztery skrajne slupy, utworzone w wierzcholkach kwadratu o boku równym dlugosci dwóch elementów budowlanych polaczonych stezeniem na kazdym poziomie w postaci lacznika.Rurociag osadza sie na podporze za posrednictwem glowicy, wykonanej w formie ramy stalowej tworzacej w planie ksztalt zblizony do litery H. Wymiary podluznych elementów ramy odpowiadaja wymiarom zelbetowych elementów budowlanych podpory, lacznie z usytuowaniem i wielkoscia otworów montazowych znajdujacych sie w powstalych w narozach podpory slupach.Element poprzeczny ramy laczy sie od góry z siodelkiem, stanowiacym lozysko slizgowe dla rurociagu.Podnoszenie rurociagu realizuje sie przy uzyciu znanych podnosników hydraulicznych, usta¬ wianych na podlozu gruntowym bezposrednio obok kilku kolejnych podpór. Dla zabezpieczenia podnosników przed grzeznieciem w gruncie nasypowym nalezy zastosowac odpowiednie, prze¬ nosne plyty fundamentowe o konstrukcji stalowej. Po uniesieniu z podpór przy pomocy podnosni¬ ków odcinka rurociagu wraz z glowicami, kazda z podpór zostaje nadbudowana przez dostawianie kolejnych co najmniej czterech elementów budowlanych. Po opuszczeniu rurociagu na podwyz¬ szone podpory, przez otwory w glowicy wypelnia sie zaprawa otwory elementów budowlanych wiazac je z nizej polozonymi elementami podpory.Sposób podnoszenia rurociagu wedlug wynalazku pozwala na wyeliminowanie ciecia i wywo¬ zenia rur na czas wykonywania robót ziemnych, przy wznoszeniu kolejnego etapu budowy zapory zbiornika odpadów, zwlaszcza zapory wykorzystujacej wspólprace osadów, wznoszona z zachowa¬ niem pierwotnej osi budowli. Podany sposób pozwala na uzyskanie oszczednosci kosztów podno¬ szenia rurociagu na poziom kolejnego etapu budowy oraz uzyskanie znacznego skrócenia czasu wylaczenia instalacji namywajacej z eksploatacji.Objasnienie figur rysunku. Wynalazek jest przedstawiony na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia fragment rurociagu wraz z podpora w widoku z boku, fig. 2 — przekrój poprzeczny rurociagu wraz z przekrojem górnej czesci podpory i glowicy podpory, fig. 3 — widok podpory z góry bez rurociagu i glowicy, fig. 4 — widok aksonometryczny prefabrykowanego elementu budowlanego w ksztalcie prostopadloscianu, fig. 5 — przekrój kilkuelementów podpory zpokaza¬ niem sposobu ich wzajemnego polaczenia, fig. 6 — fragment profilu podluznego rurociagu, wraz z podporanii i rozmieszczeniem podnosników hydraulicznych, fig. 7 — widok aksonometryfczny prefabrykowanego elementu budowlanego w ksztalcie odcinka walca.Przyklad realizacji wynalazku. Jak pokazano na rysunkach, rurociag 1 ustawiany jest na podporach 2 kazda zmontowana z prefabrykowanych elementów budowlanych 3,4, osadzonych na fundamentowej plycie 8. Rurociag 1 osadzony jest na podporze 2 za posrednictwem stalowej glowicy 18. Kazdy element budowlany 3, 4 ma wysokosc stanowiacajednoczesnie, najkorzystniej dla danego rurociagu, ustalona wysokosc kazdorazowej nadbudowy podpory 2. Kazde dwa elementy budowlane 3, 4 sa wzajemnie ze soba zwiazane sztywnym lacznikiem 17. W kazdym elemencie budowlanym 3, 4 w ksztalcie prostopadloscianu (patrz fig. 4) lub odcinka walca (patrz fig. 7) jest wykonany otwór 5 utworzony przez zabetonowana w nim metalowa oslone 16, wyposa¬ zona od jednej strony w zbrojeniowy pret * 6, uksztaltowany najkorzystniej w forme uchwytu przyspawanego do oslony 16 i wystajacego z otworu 5 poza plaszczyzne elementu budowlanego.Polaczenie wzajemne czesci skladowych podpory 2 po ich zmontowaniu, uzyskuje sie przez wypelnienie szybkowiazaca cementowa zaprawa 7 otworów 5, wraz z pretami 6 nizej lezacych122683 3 elementów budowlanych 39 4. Kazdorazowa nadbudowa podpory 2 wymaga ulozenia co najmniej czterech elementów budowlanych 3, 4 wzajemnie usytuowanymi równolegle ich lacznikami 17.Pierwsze elementy budowlane 3, 4 uklada sie na prefabrykowanej fundamentowej plycie 8, usta¬ wionej na wyrównanym i zageszczonym podlozu 9. Polaczenie plyty 8 z pierwszym elementem budowlanym 3, 4 podpory 2 jest analogiczne jak opisane wyzej laczenie sasiednich warstwach kolejnych poziomów podpory 2.Nadbudowe podpór 2 realizuje sie po podniesieniu odcinka rurociagu 1 wraz z glowicami 18 za pomoca podnosników hydraulicznych 10, których rozmieszczenie na aktualnym poziomie nasypu 15 pokazano na fig. 6.Konstrukcja stalowej glowicy 18 "podpory 2 obejmuje lozysko slizgowe 11 o krzywiznie odpowiadajacej zewnetrznej krzywiznie rury rurociagu 1, dwie belki 12 o wymiarach w planie i rozstawie odpowiadajacych wymiarom elementów budowlanych 3,4 oraz polaczenie lozyska 11 z tymi belkami 12 za pomoca zeber 13. Przesunieciu glowicy 18 po najwyzej polozonych elementach budowlanych 3, 4 podpory 2 zapobiegaja równiez prety 6 wchodzace w otwory o wymiarach i rozstawie odpowiadajacych otworom 5 w elementach budowlanych 3, 4.Podniesienie glowic 18 wraz z rurociagiem 1 umozliwiaja obejmy 14 zalozone z luzem na rure rurociagu w sposób pozwalajacy na przesuw rurociagu 1 po lozysku 11. Stabilizacje podpór 2 w nasypie 15 uzyskuje sie przez cztery slupy podpory 2 a powstalej przez nadbudowywanie elementów budowlanych 3,4 z ich lacznikiem 17. Na fig. 7 pokazano element budowlany 4w ksztalcie odcinka walca.Podpora wedlug wynalazku, omówiona powyzej w zastosowaniu do rurociagu nadaje sie równiez do wykorzystania w przypadku potrzeby poprowadzenia w glab zbiornika np. pomostu sluzacego do obslugi wiezy ujecia wody zwrotnej z osadnika. W przypadku budowy takiego pomostu, istnieje równiez koniecznosc jego sukcesywnego podnoszenia na wyzszy poziom w miare wzrostu pietrzenia szlamów w osadniku. Podnoszenie pomostu dla polozenia kolejnych elementów podpory odbywa sie z zastosowaniem podnosników zainstalowanych np. na plywajacych ponto¬ nach lub zabudowanych okresowo na nizszym poziomie elementów podpory. Podniesienie pomo¬ stu na okreslonym odcinku umozliwia zastosowanie znanych przegubów dla tego rodzaju konstrukcji. PL