Przedmiotem wynalazku jest generator oscylacyjny przestrajalny mala wartoscia pojemnosci, majacy zasto¬ sowanie w ukladach wykrywania zmian pojemnosci, ukladach mierników pojemnosci, ukladach sygnalizacji przemieszczen oraz miernikach-odleglosci.Znane dotychczas generatory oscylacyjne jak generator Hartleya oparte na ukladzie rezonansowym równo¬ leglym indukcyjno-pojemnosciowym, zdolne sa do zmiany czestotliwosci przy zmianach pojemnosci przestrajaja- cej rzedu kilkuset pF, co zwlaszcza w czujnikach pojemnosciowych w niektórych przypadkach jest wartoscia zbyt duza stanowiaca ich wade.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego generatora oscylacyjnego z równoleglym ukladem rezonan¬ sowym indukcyjno-pojemnosciowym, zdolnego do zmiany czestotliwosci przy niewielkich zmianach pojemnosci rzedu dziesiatych czesci pF.Istota wynalazku polega na tym, ze generator posiada dwa równolegle uklady rezonansowe indukcyjno-po- jemnosciowe. Zasadniczy równolegly uklad rezonansowy, wlaczony miedzy baze tranzystora a biegun ujemny zródla zasilania, zawiera drugi równolegly uklad podrezonansowy skladajacy sie z pojemnosci oraz indukcyjno- sci wlaczonej miedzy indukcyjnosc rezonansowego ukladu zasadniczego a biegun ujemny zasilania. Punkt pola¬ czenia z indukcyjnoscia ukladu zasadniczego stanowi wyjscie generatora polaczone jednoczesnie z emiterem tranzystora. Kolektor tranzystora polaczony jest przez opornik z biegunem dodatnim zródla zasilania, a przez pojemnosc z biegunem ujemnym zródla zasilania. Miedzy baze tranzystora a biegun ujemny zródla zasilania wlaczone sa równolegle opornik oraz pojemnosc przestrajajaca. Baza tranzystora polaczona jest z biegunem dodatnim zródla zasilania przez opornik oraz równolegle przez opornik polaczony szeregowo z wylacznikiem.Jlosc zwojów indukcyjnosci podrezonansowej korzystnie wynosi polowe ilosci zwojów indukcyjnosci ukladu zasadniczego.Zaleta generatora wedlug wynalazku jest jego bardzo wysoka czulosc pozwalajaca na przestrajanie przy niewielkiej zmianie pojemnosci co pozwala na szerokie zastosowanie generatora.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, który jest schematem ideowym generatora.2 122192 Generator oscylacyjny zawiera zasadniczy równolegly uklad rezonansowy zawierajacy indukcyjnosc L, oraz pojemnosc C1} wlaczony miedzy baze tranzystora T a biegun ujemny zródla zasilania, który zawiera równolegly uklad podrezonansowy skladajacy sie z pojemnosci C2 oraz indukcyjnosci L2 wlaczony miedzy indukcyjnosc L! a biegun ujemny zródla zasilania. Punkt polaczonych indukcyjnosci 1^ i L2 i pojemnosci C2 stanowi wyjscie W generatora oscylacyjnego, polaczony jednoczesnie z emiterem tranzystora T. Kolektor tranzy¬ stora T polaczony jest przez opornik Rx z biegunem dodatnim zródla zasilania oraz przez pojemnosc C3 dodatniego sprzezenia zwrotnego z biegunem ujemnym zródla zasilania. Miedzy baze tranzystora T a biegun ujemny zródla zasilania wlaczony jest opornik R2 ustalajacy punkt pracy tranzystora T oraz zmienna pojemnosc C4 zmieniajaca czestotliwosc generatora. Baza tranzystora T polaczona jest z biegunem dodatnim zródla zasila¬ nia poprzez opornik R3 ustalajacy punkt pracy tranzystora oraz równolegle z tym biegunem poprzez opornik ograniczajacy R4 polaczony z wylacznikiem P.Generator po wlaczeniu napiecia zasilania jeszcze nie pracuje. Wlaczenie i wylaczenie wylacznika P powo¬ duje sztuczne wzbudzenie generatora. W zakresie pojemnosci 0,1 do 0,5 pF przestraja swoja czestotliwosc w spo¬ sób proporcjonalny, natomiast po przekroczeniu pojemnosci 0,5 pF nastepuje zerwanie oscylacji. Zakres zmian pojemnosci C4 jest uzalezniony od stosunku ilosci zwojów indukcyjnosci 1^ i Lx. Dla pojemnosci C4 = 0,1 -0,5 pF stosunek ten korzystnie wynosi 1:2.Zastrzezenia patentowe 1. Geneator oscylacyjny przestrajalny mala wartoscia pojemnosci zawierajacy równolegle obwody rezonan¬ sowe indukcyjno-pojemnosciowe, znamienny tym, ze zasadniczy równolegly uklad rezonansowy skla¬ dajacy sie z pojemnosci (Cj) i indukcyjnosci (LL) wlaczony miedzy baze tranzystora (T) a biegun ujemny zródla zasilania, zawiera równolegly uklad podrezonansowy skladajacy sie z pojemnosci (C2) oraz indukcyjno¬ sci (L2) wlaczony miedzy indukcyjnosc (Li) a biegun ujemny zródla zasilania, przy czym punkt polaczonych obu indukcyjnosci (Li) (L2) oraz pojemnosci (C2) stanowiacy wyjscie (W) generatora jest polaczony jednocze¬ snie z emiterem tranzystora (T), zas kolektor tranzystora (T) polaczony jest przez opornik (Ri) z biegunem dodatnim zródla zasilania oraz poprzez pojemnosc (C3) z biegunem ujemnym zródla zasilania, natomiast mie¬ dzy baze tranzystora (T) a biegun ujemny zródla zasilania wlaczony jest opornik (R2) oraz pojemnosc przestra- jajaca (C4) generator, ponadto baza tranzystora (T) polaczona jest z biegunem dodatnim zródla zasilania przez opornik (R3) oraz równolegle z tym biegunem przez opornik (R4) polaczony szeregowo z wylacznikiem (P). 2. Generator oscylacyjny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosunek ilosci zwojów indukcyj¬ nosci ukladu zasadniczego (Lt) do indukcyjnosci ukladu podrezonansowego (L2) korzystnie wynosi 2:1. r i ! I k 1 1 1 1 i i 1*4 ¦ i ** ir 1 T 1 V k 2 » 0 9 ' 9 9 9 9 9 • » | *' \ c \ CS M i O H Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL