Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru gestosci gazu.Dotychczas pomiar gestosci gazu przeprowadzano na drodze oddzielnego pomiaru cisnienia i temperatury oraz wykonywania obliczen w oparciu o równanie stanu.Znane sa urzadzenia do pomiaru temperatury w których wykorzystuje sie zmiany objetosci gazu znajduja¬ cego sie w naczyniu pod stalym cisnieniem i odcietego od otoczenia zamknieciem rteciowym.Znane sa tez manometry u-rurkowe, w których róznica cisnien przetwarzana jest na sygnal elektryczny przez zwieranie drutu rezystancyjnego rozciagnietego w rurce, przez rtec stanowiaca ciecz manometryczna.Urzadzenie wedlug wynalazku stanowi zbiornik gazu kontrolnego polaczony z jednym koncem poziomej rurki kapilarnej, w której znajduje sie, jako zamkniecie zbiornika, kolumna rteci. Drugi koniec rurki kapilarnej jest otwarty. W kapilarze rozciagniete sa druty oporowe, które polaczone sa szeregowo z rezystancja dodatkowa dopasowujaca uklad do warunków pomiaru, zasilane ze zródla napiecia. Wartosc rezystancji dodatkowej propor¬ cjonalna jest do iloczynu masy gazu w zbiorniku i stosunku stalych gazowyeh1 gazów w zbiorniku i osrodku, którego gestosc jest okreslana.Dowolny gaz znajdujacy sie w zbiorniku odciety jest od otaczajacej przestrzeni kolumna rteci, która moze przemieszczac sie w poziomej rurce kapilarnej. Jezeli gaz ten osiaga temperature i cisnienie takie, jakie panuje w miejscu, gdzie wyznacza sie gestosc, to przyjmuje objetosc odwrotnie proporcjonalna do tej gestosci. Objetosc te okresla polozenie kolumny rteci w rurce kapilarnej, a co za tym idzie, rezystancja drutów rozciagnietych w rurce, zwartych rtecia, jest miara gestosci.Urzadzenie takie pozwala na wyznaczanie gestosci gazów w sposób ciagly i automatyczny (analogowy) bez koniecznosci oddzielnego pomiaru cisnienia i temperatury oraz wykonywania obliczen w oparciu o równanie stanu. Jest ono proste i tanie. Nie istnieje dotychczas zadne inne urzadzenie pozwalajace na ciagle przetwarzanie gestosci gazu na sygnal elektryczny.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku schematycznie przedstawiajacym urzadzenie do pomiaru gestosci gazu.1 122109 Urzadzenie zbudowane jest ze zbiornika 1 polaczonego zjednym koncem poziomej rurki kapilarnej 2, w której znajduje sie kolumna rteci 3. Drugi koniec rurki kapilarnej jest otwarty. W rurce kapilarnej rozciagniete sa druty oporowe 4, z którymi szeregowo polaczona jest rezystancja dodatkowa 5. Uklad zasilany jest zródlem napieciowym 6.Gaz znajdujacy sie w zbiorniku 1 utrzymywany jest w okreslonej temperaturze i pod okreslonym cisnie¬ niem odpowiadajacym warunkom, w jakich ma byc wyznaczona gestosc.Pod wplywem zmian objetosci gazu w zbiorniku 1 wywolanych zmianami temperatury i cisnienia gazu poddanego pomiarowi, dzialajacego na otwarty koniec rurki kapilarnej 2, kolumna rteci 3 przesuwa sie i Ustala swoje polozenie, w którym zwiera druty oporowe 4 w rurce kapilarnej 2.Czynna rezystancja drutów oporowych 4 wraz z polaczona szeregowo regulowana dopasowujaca rezystan¬ cja 5 jest odwrotnie proporcjonalna do mierzonej gestosci gazu. Wspólczynnikiem proporcjonalnosci jest wówczas iloczyn stosunku masy gazu zamknietego w zbiorniku 1 przetwornika do jego objetosci poczatkowej i stosunku stalych gazowych tego gazu i osrodka, którego gestosc jest okreslana.Przy zasilaniu ukladu sygnalem napieciowym o stalym poziomie ze zródla 6 natezenie pradu plynacego przez przetwornik wskazywane przez miernik 7 jest proporcjonalne do gestosci gazu. Jezeli zródlem zasilania 6 jest przetwornik, którego sygnalem wyjsciowym jest napiecie proporcjonalne do cisnienia dynamicznego w prze¬ plywajacym gazie, to natezenie pradu wskazywane przez miernik 7 jest proporcjonalne do kwadratu masowego natezenia przeplywu tego gazu.Urzadzenie do 'pomiaru gestosci gazu wedlug wynalazku moze byc zastosowane do zdalnego pomiaru, rejestracji danych pomiarowych, przy automatycznej regulacji procesów przeplywowych i chemicznych oraz w ukladach do elektronicznego przetwarzania danych pomiarowych. Okaze sie on szczególnie przydatny przy pomiarze natezenia przeplywu gazów za pomoca zwezki z zastosowaniem elektrycznego przetwornika róznicy cisnien umozliwiajac automatyczne uwzglednianie wplywu gestosci.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru gestosci gazu, znamienne tym, ze stanowi je zbiornik (1) polaczony z jednym koncem poziomej rurki kapilarnej (2), której drugi koniec jest otwarty, a wewnatrz rurki (2) znajduje sie kolumna rteci (3) oraz rozciagniete sa druty oporowe (4), polaczone szeregowo z rezystancja dodatkowa (5) dopasowujaca uklad do warunków pomiaru i zasilane ze zródla napiecia (6).Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL