Przedmiotem wynalazku jest uklad filtru waskopasmowego o programowanej czestotli¬ wosci i szerokosci pasma przepuszczania, przydatny do syntezy i odbioru sygnalów radiokomunikacyjnych.Stan techniki. Znane w literaturze uklady filtrów wielogaleziowych opisane sa w ksiazce G.C. Tames, S.K. Mitra „Teoriaprojektowania filtrów" WNT Warszawa 1978 i dzialaja na zasadzie transformacji charakterys¬ tyki czestotliwosciowej filtru dolnoprzepustowego. Zawieraja one analogiczny zespól kluczy manipulacyjnych, pojemnosci, rezystancje szeregowe i uklad sterowania. Filtry te wspomagane sa wejsciowymi i wyjsciowymi filtrami dolnopasmowymi lub waskopasmowymi, których rola polega na eliminacji wyzszych harmonicznych powstajacych w efekcie kluczowania pojemnosci. Tego typu filtr, opisany w artykule R.C.V. Macario, T. Yusuf „High QN - path filter using diode bridges" Electronic Engineering, January 1969, zawiera na wyjsciu waskopas¬ mowy obwód LC dobierany jest na stale w zaleznosci od czestotliwosci srodkowej pracy filtru co mozna uznac za niekorzystne rozwiazanie.W pracy H.C. Patongia, M.L. Bloustein „A digitally controlled tunable n-path filter", IEEE Transaction on Circuits And Systems Vol.Cas. - 25 Nr 3 March 1978, przedstawiono uklad, zawierajacy na wejsciu i wyjsciu komutowane filtry eliptyczne, umozliwiajacy prace w szerokim zakresie zmian czestotliwosci jednakze bez wplywu na dobroc. W opisanym filtrze szerokosc pasma przepuszczania pozostaje stala w calym obszarze pracy a wiec dobroc jest proporcjonalna do czestotliwosci srodkowej co ogranicza zakres jego stosowania. Zaprojekto¬ wany uklad filtru, wedlug wynalazku, istotnie poszerza zakres programowania filtrów wielogaleziowych opisa¬ nych w przytoczonej literaturze.Istota wynalazku. Istota ukladu, wedlug wynalazku, polega na tym, ze ma on po pierwszym wejsciu wlaczona rezystancje kontrolowana napieciem a po drugim wejsciu dzielnik czestotliwosci dzielonej przez N, przy czym miedzy oba te wymienione elementy elektroniczne wlaczony jest przetwornik cyfrowo-analogowy, natomiast dzielnik czestotliwosci przez N oraz przetwornik cyfrowo-analogowy jest polaczony bezposrednio z wejsciem sygnalów programujacych.Dotychczas opracowane i stosowane filtry wielogaleziowe jakkolwiek umozliwiaja prace w szerokim zak¬ resie czestotliwosci ale bez wplywu na dobroc filtru, która zmienia sie wraz ze zmiana czestotliwosci srodkowej.2 122 019 Uklad, wedlug wynalazku, umozliwia programowana cyfrowo prace filtru w szerokim zakresie zmian czestotli¬ wosci srodkowej przy zachowaniu stalej dobroci., Objasnienie rysunku. Wynalazek zostal blizej wyjasniony na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy ukladu.Przyklad wykonania wynalazku. W sklad ukladu, wedlug wynalazku, wchodzi rezystancja kontrolo¬ wana napieciem RKN, przetwornik anajogowo-cyfrowy C/A, dzielnik czestotliwosci przez N, który oznaczono :N uklad sterowania kluczami US, klucz manipulacyjny K, pojemnosc C.Galaz, skladajaca sie z pojemnosci C oraz klucza K, moze byc w razie potrzeby powielana, co na rysunku zaznaczono linia przerywana.Oprócz powyzszego zaznaczono na schemacie wejscie analogowego sygnalu Swel, wejscie cyfrowego sygna¬ lu Swe2, wejscie sygnalów programujacych SP oraz wyjscie sygnalu analogowego Swy.Zasada dzialania ukladu polega na sekwencyjnym kluczowaniu pojemnosci, w wyniku czego transmitancja filtru dolnoprzepustowego pojedynczej galezi RC zostaje przetransformowana w zakres czestotliwosci, okreslo¬ nych czestotliwoscia sterowania kluczy, a uklad rozpatrywany od strony zacisków wejscie/wyjscie przedstawia soba filtr waskopasmowy. Szerokosc pasma przenoszenia takiego filtru okreslona moze byc zrównania na dob¬ roc Q wedlug wyrazenia Q = nf0 NRC gdzie f0 = S^ t?Jes* czestotliwoscia srodkowa, N liczba galezi, R wartos- M.N cia rezystancji szeregowej a C wartoscia pojemnosci jednakowych we wszystkich galeziach.Z powyzszego wzoru wynika, ze dobroc zmienia sie proporcjonalnie do zmian czestotliwosci srodkowej.W opisywanym ukladzie czestotliwosc srodkowa okreslanajest z dzielnika czestotliwosci przez M. Wartosc rezys¬ tancji szeregowej zmieniana jest nastawa podzialu w ten sposób, ze dobroc ukladu opisuje wyrazenie: q = n [|wl • MRM = l) C = n • fswi • RM = i) -C M Poniewaz skladniki tego równania sa stale to i dobroc filtru pozostaje stala w calym zakresie zmian czestotliwosci srodkowej. Wartosc rezystancji szeregowej, proporcjonalna do nastawy dzielnika, uzyskana jest przez zamiane wartosci nastawy na sygnal analogowy w przetworniku C/A i sterowanie tym sygnalem rezystancji kontrolowanej napieciem.Zastrzezenie patentowe Uklad filtru waskopasmowego o programowanej czestotliwosci srodkowej i szerokosci pasma przepuszcza¬ nia, zawierajacy analogowy zespól kluczy manipulacyjnych, pojemnosci, rezystancje szeregowa i uklad sterowa¬ nia, znamienny tym, ze posiada na pierwszym wejsciu (Swel) do ukladu wlaczona rezystancje kontrolo¬ wana napieciem (RKN) a na drugim wejsciu (Swe2) dzielnik czestotliwosci dzielonej przez N(:N), przy czym miedzy oba te wymienione elementy elektroniczne wlaczony jest przetwornik cyfrowo-analogowy (C/A), nato¬ miast dzielnik czestotliwosci przez N(:N)oraz przetwornik cyfrowo-analogowy (C/A)jest polaczony bezposred¬ nio z wejsciem sygnalów programujacych (SP).122019 $we1 0— rkn\ ± c± c± —=p Swe 2 PL