Przedmiotem wynalazku jest czterobiegowa hydromechaniczna skrzynia biegów, zwlaszcza do autobusów dalekobieznych.Znane dotychczas czterobiegowe hydromechaniczne skrzynie biegów skladaja sie z przekladni hydrokinetycznej i z czesci mechanicznej zawierajacej szeregi planetarne, hamulce i sprzegla cierne.Za pomoca tych skrzyn biegów mozna realizowac cztery biegi do przodu ijeden bieg do tylu. Znane tego typu czterobiegowe skrzynie biegów róznia sie miedzy soba w zasadzie schematami kinematycznymi.Wynalazek dotyczy wyzej opisanego typu czterobiegowej hydromechanicznej skrzyni biegów o nowym rozwiazaniu konstrukcyjnym czesci mechanicznej.Istote rozwiazania wedlug wynalazku stanowi mechaniczna czesc skrzyni biegów i polega na tym, ze przez dodanie do trzybiegowej hydromechanicznej skrzyni biegów, wedlug wynalazku opatentowanego przez Urzad Patentowy PRL za nr 91 215, jednego sprzegla laczacego kosz satelitów pierwszego szeregu planetarnego z kolem centralnym drugiego szeregu planetarnego i z wirnikiem turbiny przekladni hydrokinetycznej, otrzymuje sie czterobiegowa skrzynie biegów.Tak skonstruowana skrzynia biegów odznacza sie prosta budowa i zwarta konstrukcja oraz wykazuje duza sprawnosc na wszystkich biegach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na zalaczonym rysunku, który przedstawia schemat kinematyczny czterobiegowej hydromechanicznej skrzyni biegów.Hydromechaniczna skrzynia biegów wedlug wynalazku sklada sie z przekladni hydrokinety¬ cznej z trzema wirnikami: pompy P, turbiny T i kierownicy K osadzonej na nieruchomej tulei za posrednictwem wolnego kola W, dwóch szeregów planetarnych I i II, których kola zebate ozna¬ czono cyframi 1-6, dwóch hamulców tarczowych lub tasmowych Hi i H2 oraz czterech sprzegiel Sj, ,S2, S3, Sb.Mechaniczna czesc hydromechanicznej skrzyni biegów daje mozliwosc uzyskania czterech biegów do przodu i jednego biegu do tylu. Dla ilosci zebów kól zebatych zi = 28, Z4=37 oraz za = Z6= 71 przelozenia czesci mechanicznej skrzyni na poszczególnych biegach wynosza: ii = 2,92; ia= 1,54; i3= 1; i4=0,72; it= 2,54. Calkowita rozpietosc przelozen hydromechanicznych skrzyni biegów z przekladnia hydrokinetyczna o wspólczynniku transformacji momentu 2,3-2,5 wynosi 9,35-10,4.9 121869 Bieg pierwszy realizuje sie przez wlaczenie sprzegla S2 i hamulca H2. Naped przenoszony jest przez przekladnie hydrokinetyczna na kolo zebate 4 i za posrednictwem satelity 5 na kosz satelitów 8 i na zwiazany z nim wal wyjsciowy 9.Zmiana biegu z pierwszego na drugi polega na wylaczeniu hamulca H2 i wlaczeniu hamulca Hi. Obracajace sie dotychczas swobodnie kolo zebate 1 zostaje unieruchomione, zas kolo zebate 6 (nieruchome na pierwszym biegu) wprowadzone w przymusowy ruch obrotowy w tym samym kierunku co kolo zebate 4, w zwiazku z czym przelozenie ukladu zmaleje z 2,92 do 1,54.Trzeci bieg otrzymuje sie wylaczajac hamulec Hi i wlaczajac sprzeglo S3. Czynnosc ta powo¬ duje, ze wszystkie elementy obu szeregów planetarnych I i II obracaja sie z jednakowa predkoscia katowa, w zwiazku z czym przelozenie mechanicznej czesci skrzyni biegów jest równe jednosci.Zmiana biegu z trzeciego na czwarty wymaga wylaczenia sprzegla S2 i wlaczenia hamulca Hi.Moment obrotowy silnika przekazywany jest przez przekladnie hydrokinetyczna na kosz satelitów pierwszego szeregu planetarnego I i za posrednictwem satelity 2 na kolo zebate 3 i wal wyjsciowy 9.Hydromechaniczna skrzynia biegów jest wyposazona w dodatkowe sprzeglo Sb blokujace przekladnie hydrokinetyczna. Wlaczenie tego sprzegla eliminuje straty mocy zachodzace w prze¬ kladni hydrokinetycznej. Sprzeglo to jest wlaczane dodatkowo na biegach drugim, trzecim i czwartym.Tylny bieg realizuje sie po wlaczeniu sprzegla Si i hamulca H2. Naped jest przekazywany z wirnika turbiny T przez sprzeglo Si na kolo zebate 1 i wobec nieruchomego kosza satelitów 7przez satelite 2 na kolo zebate 3 oraz zwiazany z nim wal wyjsciowy 9.Zastrzezenie patentowe Czterobiegowa hydromechaniczna skrzynia biegów, zwlaszcza do autobusów dalekobie¬ znych, skladajaca sie z przekladni hydrokinetycznej, dwóch szeregów planetarnych, dwóch hamul¬ ców tarczowych lub tasmowych i czterech sprzegiel ciernych, znamienna tym, ze kosz satelitów (7) pierwszego szeregu planetarnego (I) jest polaczony za posrednictwem sprzegla (S3) z centralnym kolem zebatym (4) o zewnetrznym uzebieniu drugiego szeregu planetarnego (II) i z wirnikiem turbiny (T) przekladni hydrokinetycznej.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 cgz.Cena 100 zl PL