Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ste¬ rowania zwrotnego ukladu hamiuilcowego pojazdów mechanicznych, w którym czynnik cisnieniowy ze zbiornika cisnieniowego po zredukowaniu jego cis¬ nienia podawany jest do zaworów ukladu hamul¬ cowego.Znane sa uklady hamulcowe zawierajace regula¬ tor cisnienia czynnika wyplywajacego ze zbiornika cisnieniowego przez zawór zabezpieczajacy do za¬ worów sterujacych.Silowniki lub membrany zaworów, zwlaszcza re*- gulatorów cisnienia zaworów zabezpieczajacych sa (uruchamiane recznie przez wywieranie nacisku sprezyny regulowanej recznie w ustalonym zakre¬ sie tolerancji.Niedogodnosc tych znanych urzadzen do stero¬ wania polega na tyim, ze wymagaja one duzej prze¬ strzeni zabudowy, zwiazanej z objetoscia wbudo¬ wanych sprezyn oraz podporzadkowania kazdemu zabudowanemu zaworowi jednego ukladu steruja¬ cego.Uklad ten wymaga dokladnego utrzymywania za¬ lozonych bardzo wysokich tolerancji wykonania dla uzaleznionych od siebie funkcjami zaworów, co ma istotny wplyw na ich koszt wykonania.Zwykle regulatory cisnienia nastawia sie przed doprowadzeniem czynnika cisnieniowego do tego ukladu.Celem wynalazku jest zmniejszenie wielkosci konstrukcyjnej zaworów w stosunku do zaworów 10 15 20 25 30 znanych ze stanu techniki poprzez wyeliminowanie przestrzeni potrzebnej do zabudowy sprezyn do¬ ciskowych w zaworze, uniezaleznienie od siebie przy nastawianiu nastepujacych po sobie czynnosci.Urzadzenie do sterowania zwrotnego ukladu ha¬ mulcowego pojazdów mechanicznych, zawiera wza¬ jemnie polaczone ze soba regulator cisnienia, zbior¬ nik sprezonego powietrza, zawór zabezpieczajacy cisnienie czynnika, zawory redukcyjne oraz zawo¬ ry sterujace. Charakteryzuje sie w rozwiazaniu wedlug wynalazku tyim, ze uklad hamulcowy sta¬ nowiacy regulator cisnienia czynnika w zbiorniku, zawierajacy zawór zabezpieczajacy, polaczony jest za posrednictwem zaworu redukcyjnego z czescia sterujaca regulatorem cisnienia czynnika i/lufo za¬ worami zabezpieczajacymi.Regulator w komorze cisnieniowej czynnika ste¬ rujacego miedzy wejsciem cisnieniowego czynnika sterujacego i górna strona tloka roboczego posiada zamontowana sprezyne. Czesc sterujaca regulato¬ rem cisnienia lub zaworami zabezpieczajacymi ma uszczelnienie tloka sterujacego usytuowane bezpo¬ srednio za wejsciem cisnieniowego czynnika steru¬ jacego tlokiem roboczym, który korzystnie posia¬ da mniejsza srednice, niz tlok sterowniczy.W regulatorze cisnienia i/lub zaworach zabezpie¬ czajacych powyzej tloka sterujacego jest usytuo¬ wany, obustronnie obciazany cisnieniem czynnika podwójny tlok, który korzystnie posiada taka sa¬ ma srednice jak tlok sterujacy. 121 850t Czesc sterujaca regulatorem cisnienia i/lub za¬ worami _zabezpieczajacymi ma usytuowane uszczeil- [ * jpenie ttyo^a^lferowniczego bezposrednio za wej- j sciem cisnienia; czynnika sterowniczego, zas bezpo- j srednio za tlokiem sterowniczym posiada zaimonto- ! •wana idodaJtkbwo sprezyne.W tir£|dze$iji wedlug wynalazku czesc steruja¬ ca regulatorem cisnienia czynnika posiada uszczel¬ niony tlok sterowniczy, a bezposrednio vza tlokienv sterowniczym posiada zamontowana dodatkowa sprezyne.Urzadzenie ma zabudowany zawór zabezpiecza¬ jacy cisnienie czynnika, który jest usytuowany za zbiornikiem czynnika cisnieniowego, przy czym czynnik cisnieniowy jest rozdzielany i wyfcorzysty- wany do sterowania regulatora i innych zaworów w ukladzie. Zredukowane cisnienie czynnika wy¬ korzystywane do sterowania musi posiadac wiel¬ kosc w przyblizeniu ponizej zakresu cisnienia ro¬ boczego czynnika wprowadzanego do kazdego za- woru- W przypadku dwu- albo wielodbwodowych ukla¬ dów sa stosowane w zaworach dodatkowo podwój¬ ne tloki, na które w kazdym obwodzie oddzialy- wuje po jednej stronie zmniejszone cisnienie czyn¬ nika, stad po wyeliminowaniu jednego obwodu, kazdorazowo tloki przejmuja sterowanie zaworu przykladowo z nieuszkodzonego obwodu, przy czym podczas nienagannej funkcji obydwóch obwodów, podwójjny tlok jest poczatkowo w .spoczynku.Przy zastosowaniu wieloobwodowego ukladu, za¬ wory sa sterowane pozostalymi obwodami o zmniej¬ szonym cisnieniu czynnika z obydwóch glównych obwodów. Obydwa glówne obwody uzupelniaja sie wzajemnie kazdorazowo zredukowanym cisnieniem czynnika. W zaleznosci od wielkosci zmniejszonego cisnienia czynnika uzyte tloki do sterowania po¬ siadaja odpowiednio wieksze srednice, niz pozosta¬ le tloki, allbo membrany, usytuowane w czynnym zaworze; Zredukowany nacisk do sterowania tlokiem zo¬ staje osiagniety poprzez dodatkowo zamontowane sprezyny. Dodatkowa sprezyna moze miec regulo¬ wana sile nacisku dla korygowania ewentualnych odchylek.•Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym na fig. 1 uwidoczniono urzadzenie sterowane regu¬ latorem cisnienia czytnnika w ukladzie normalnego cisnienia, fig. 2 — urzadzenie sterowane regulato¬ rem cisnienia czynnika w ukladzie wysokiego cis¬ nienia, fig. 3 — wlaczanie i sterowanie jednej czesci igDcladu hamulcowego, fig. 4 — sprezyne tloka ro¬ boczego.W ukladzie hamulcowym regulator cisnienia czyn¬ nika zawiera sprezyne dociskowa wywierajaca re¬ gulowany nacisk na tlok roboczy 2, albo sprezy¬ na moze byc zastapiona przez tlok sterowniczy 3, zawierajacy uszczelnienie 3A.Zbiornik 5 sprezonego powietrza poprzez rozga¬ lezienie i zawór redukcyjny 4 polaczony jest z tlo¬ kiem sterowniczyim 3.Uirzadzenie wedlug wynalazku laczy sie z wyj¬ sciem E czynnika z kompresora, który zasila urza¬ dzenie w czynnik cisnieniowy stanowiacy sprezone 850 i powietrze. Sprezone powietrze wprowadzane jest do zbiornika 5 polaczonego z tlokiem sterowniczym 3, zas zawór redukcyjny 4 jedynie ogranicza cis¬ nienie czynnika. 5 Jezeli ograniczone cisnienie czynnika wprowadza¬ ne do zaworu redukcyjnego 4 jest wystarczajace, zamyka sie zawór przez wywierany nacisk na tlok sterowniczy 3, który utrzymywany jest w niezmiennym polozeniu. 10 Na tlok roboczy 2 wywierany jest nacisk, który jest potrzebny do dzialania regulatora cisnienia . czynnika. Wzrost cisnienia czynnika w zbiorniku 5 do wielkosci maksymalnej cisnienia wywoluje w regulatorze 1 cisnienia nacisk na tlok roboczy Z 15 otwierajacy wylot powietrza na zewnatrz. Z kom¬ presora sprezone powietrze dostarczane jest przez regulator cisnienia 1 do zbiornika 5, w którym cisnienie czynnika spada. W czasie jego odbioru jednak wielkosc tego cisnienia ciagle jest jeszcze 20 wieksza niz zredukowana przez zawór redukcyjny 4 wielkosc cisnienia-czynnika, stad wahania cis¬ nienia czynnika w zbiorniku 5 nie maja wplywu na dzialanie tloka sterowniczego 3.Jezeli w zbiorniku 5 jest osiagniete minimalne 25 cisnienie, to regulator 1 cisnienia wlacza doprowa¬ dzanie czynnika.Przedstawiona w przykladzie wykonania (fig. 1) zasada dzialania regulatora 1 cisnienia jest wyko¬ rzystywana w rozwiazaniu konstrukcyjnym wszy- 30 stkich zaworów w ukladzie. Cisnienie czynnika w zbiorniku 5 redukowane jest zaworem redukcyj¬ nym 4 (fig. 2). W ukladzie tym zawór redukcyjny 4 spelnia podwójna role sterowania cisnieniem czynnika w ukladzie, stad zbedny jest dodatkowy 35 zawór redukcyjny, w przeciwienstwie do przykla¬ du wykonania uwidocznionego na fig. 1.Przedstawiony na fig. 3 regulator 1 cisnienia wspólpracuje z czteroobwodowym zaworem 7 za¬ bezpieczajacym. Sprezone powietrze jest dopro- 40 wadzone przez regulator l cisnienia. Sprezone po¬ wietrze wprowadzane jest przez cztery zawory 8/1, 8/n, 8/ni, 8/TV zabezpieczajace cztery obwo¬ dy ukladu sprezonego powietrza I, n, ni, IV w urzadzeniu wedlug wynalazku, w którym obwody 45 I i II stanowia glówne jego obiegi, natomiast ob¬ wody III i IV — pomocnicze jego obiegi.Zawór 8/1 zabezpieczajacy przedstawiony sche¬ matycznie, jest na fig. 3, na której uwidoczniony jest tlok roboczy 9, a zamiast dodatkowej sprezy- 5o ny 11 tlok sterowniczy 10 z uszczelnieniem 10A.Sprezone powietrze z glównych obiegów I i II, przez rozgalezienie przechodzi do zaworów reduk¬ cyjnych 4, a nastepnie nad powierzchnie tloka ste¬ rowniczego 3, jak równiez nad powierzchnie po- 55 dwójnego tloka 6 regulatora 1 cisnienia. Zreduko¬ wane cisnienie powietrza w glównym obiegu I wprowadzone jest do zaworu bezpieczenstwa 8/II glównego obiegu II i odwrotnie. 60 Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do sterowania zwrotnege ukladu hamulcowego pojazdów mechanicznych, zawiera wzajemnie polaczone ze soba regulator cisnienia, M zbiornik sprezonego powietrza, zawór zabezpiecza-121 850 jacy cisnienie czynnika, zawory redukcyjne oraz zawory sterujace, znamienne tym, ze uklad ha¬ mulcowy stanowiacy regulator (1) cisnienia, czyn¬ nika w zbiorniku (5) zawierajacy zawór (7) za¬ bezpieczajacy polaczony jest za posrednictwem za¬ woru redukcyjnego (4) z czescia sterujaca regula¬ torem (1) cisnienia czynnika i/lub zaworami (8/1, 8/II, 8/III, 8/IV) zabezpieczajacymi. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze regulator (1) w komorze cisnieniowej czynnika sterujacego miedzy wejsciem (12) cisnieniowego czynnika sterujacego i górna strona tloka robo¬ czego (2) posiada zamontowana sprezyne (11). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesc sterujaca regulatorem (1) cisnienia i/lub zaworami (8/1, 8/II, 8/III, 8/IV) zabezpieczajacymi ma uszczelnienie (3A, 10A) tloka stereujacego (3, 10) usytuowane bezposrednio za wejsciem (12) cis- 10 15 nieniowego czynnika sterujacego tlokiem robo¬ czym (2, 9), który korzystnie posiada mniejsza srednice niz tlok sterowniczy (3, 10). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze w regulatorze (1) cisnienia i/lub zaworach (8/1, 8/n, 8/IH, 8/IV) zabezpieczajacych powyzej tloka sterujacego (3, 10) jest usytuowany, obu¬ stronnie obciazany cisnieniem czynnika podwój¬ ny tlok (6), który korzystnie posiada taka sama srednice jak tlok sterujacy (3, 10). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesc sterujaca regulatorem (1) cisnienia i/lub zaworami (8/1, 8/II, 8/III, 8/IV) zabezpieczajacymi, ma usytuowane uszczelnienie (3A, 10A) tloka ste¬ rowniczego (3, 10) bezposrednio za wejsciem (12) cisnienia czynnika sterowniczego, zas bezposred¬ nio za tlokiem sterowniczym (3, 10) posiada za¬ montowana dodatkowo sprezyne (11).Fig. 1121 850 Fig. 4 Fig, 2 ^~3 v y PZGraf. Koszalin A-2201 90 A-4 Cena 100 zl PL