Niniejszy wynalazek dotyczy rozrzadu silników spalinowych o ukladzie cylindrów w gwiazde z wirujacemu lub stalemi cylin¬ drami zapomoca pierscieniowego suwaka, zaopatrzonego w otwory ssawcze i wyloto¬ we. Cylindry i pierscieniowy suwak wyko¬ nywuja okresowo taki ruch wzgledny, ze otwory suwaka pokrywaja sie z odpowied- niemi otworami cylindra w chwilach, od¬ powiadajacych suwom wzglednie okresom.W okresie ssania i wylotu pokrywa sie wiec odpowiedni otwór suwaka z odpowia¬ dajacym danemu suwowi otworem cylin¬ dra, podczas gdy przy suwie sprezania i suwie roboczym otwór cylindra jest zaslo¬ niety przez suwak.W silnikach tego rodzaju pierscieniowe suwaki i cylindry musza byc mozliwie jak najdokladniej uszczelnione. Nie znalezio¬ no dotychczas calkowicie zadawalajacego rozwiazania tego zagadnienia, i niniejszy wynalazek dotyczy przedewszyistkiem u- doskonalonego uszczelnienia cylindrów i suwaka. Powyzszy cel zostaje, wedlug wy¬ nalazku, osiagniety w taki sposób, ze o- twory cylindrów zostaja zaopatrzone w sprezynujace tuleje uszczelniajace, doci¬ skane miarkowanem cisnieniem do pier¬ scienia rozrzadczego, oraz, ze miedzy po- szczególnemi cylindrami zostaja umie¬ szczone sprezynujace szczeki, sluzace do uszczelniania pierscieniowego suwaka. Na-stepiró Uttaskónalcftie uszczelnienia pole¬ ga na tem, ze stykajace sie z pierscienio¬ wym suwaki&tii powilrzchnie*tulej Uszczel¬ niajacych i szczek maja ksztalt kulisty.Wedlug jednego z przykladów wykona¬ nia wynalazku, nacisk powierzchniowy, istniejacy w slizgowych zlobkach uszczel¬ niajacych, zostaje miarkowany w taki spo¬ sób, ze szczeki znajduja sie pod dziala¬ niem nastawianego zespolu dzwigni.Na rysunku sa przedstawione przykla¬ dy wykonaftia Silnika spalinowego, uksztal¬ towanego wedlug wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia pionowy prztokfoj cylindra silAika z przewodem ssawczytn i c2esciami rozrzad- czemi, fig. 2 — widok zboku ukladu cylin¬ drów w zmniejszonej skali i polozenie ru¬ chomych szczek, zapewniajacych uszczel¬ nienie pierscieniowego suwaka, fig 3 — przekrój wzdluz liniji 3—3 na fig. 1, wska¬ zujacy ksztalt glowicy cylindra oraz u- szczelnienia suwaka; na fig. 4 i 4a sa przedstawione analogiczne przekroje in¬ nych przykladów wykonania uszczelnienia suwaka, na fig. 5 i 6 *— pionowy przekrój i plan ukladu zeberek chlodzacych, znaj¬ dujacych sie na pelnych czesciach suwa¬ ka, zas na fig. 7 i 8 — równiez pionowy przekrój i plan zeberek, pokrywajacych otwór wylotowy suwaka.Siteik spalinowy*, przedstawiony sehe- ifoatyc&nie jako przyklad wykonania, po¬ siada, jak zwykle, pewaa ilosc cylindrów 1 [fig. 1 i 2), rofctaies&czonych w gwiazde, obracajacych sie dookola nieruchomego Wahl g*tów»egd 2. Rozrzad stanowi pier¬ scieniowy suwak 3, który w danym przy- kteidfcie wykonania równiez sie obraca w tytn saftiy«i kierunku, co cylindry 1. Pier¬ scieniowy «a*wak jest na stale silnie pola¬ czony fc&pomoca oprych 4 z zamknieta b- slona kól zebatych 5. Napedzany wal 6 jest aa stale polaczony z cylindrami /, dteieki cz^ttm otrzymuje bezposredni na- §»ed. ; Miedzy iloscia obrotów suwaka 3 a ilo¬ scia obrotów cylindrów / istnieje staly sto¬ sunek, zalezny od ilosci cylindrów i okre¬ sów. Dzieki odpowiednio dobranemu sto¬ sunkowi powyzszych obrotów osiaga sie ten skutek, ze pelne czesci oraz otwory suwaka 3 (z których na fig. 1 przedstawio¬ ny jest tylko otwór ssawczy 7) pokrywaja sie zawsze podczas odpowiednich suwów i w odpowiednich chwilach z odpowied- niemi otworami cylindrów 1.W tym celu miedzy polaczona na stale z Suwakiem 3 oslona kól zebatych 5 a cy¬ lindrami 1 musi byc wlaczona odpowied¬ nia przekladnia zebata. Oslona 5 jest za¬ opatrzona w wewnetrzny wieniec zebaty 8, po którym toczy sie osadzone luzno kolo zebate 9. To ostatnie zazebia sie z kolem zebatem 10, którego wal 11 obraca sie w lozysku, umieszczonem w sciance 12, polaczonej na stale z napedzanym walem 6 i cylindrami 1. Na wale 11 jest osadzo¬ ne równiez wieksze kolo zebate 13, tocza¬ ce sie po kólku zebatem 14, osadzonem na nieruchomym wale 2. Przekladnia kól ze¬ batych 8, 9, 10, 13 i 14 musi byc dobrana odpowiednio do zalozonych powyzej wa¬ runków ruchu.W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania silnika spalinowego kazdy cylinder 1 posiada jeden tylko otwór 15, znajduja¬ cy sie w glowicy cylindra. Otwór ten jest wykonany w specjalnym pierscieniu zwe¬ zajacym 16 (fig. 1 i 3), zaopatrzonym jed¬ noczesnie w srodki do uszczelniania pier¬ scieniowego suwaka 3. W przykladach wy¬ konania, przedstawionych na fig. 1, 3, 4 i 4a, do uszczelnienia suwaka 3 sluzy spe¬ cjalny pierscien uszczelniajacy 17, umie¬ szczony luzno i przesuwnie w pierscieniu 16, przyczem, w mysl wynalazku, cisnie¬ nie, pod jakiem pierscien uszczelniajacy 17 styka sie z suwakiem 3, moze byc miar¬ kowane.W przykladzie wykonania wedlug fig. i i, 3 zostaje to osiagniete w taki sposób, ze pierscien uszczelniajacy 17 slizga sie w — 2oslonietej od strony cylindra pierscie¬ niowej prowadnicy 18, utworzonej w pier¬ scieniu 16, przyczem pierscien uszczelnia¬ jacy zostaje dociskany do powierzchni u- szczelniajacej suwaka zapomoea sprezyny 19, której sila nacisku moze byc miarko¬ wana zaleznie od potrzeby.Fig, 4 przedstawia odmiane tego ro¬ dzaju uszczelnienia, przyczem pierscien 17 w tym wypadku posiada na wewinetrznym obwodzie na obydwu koncach stozkowe po¬ wierzchnie 20. Na pierscien uszczelniaja- cy 17 dziala wówczas nacisk, którego wiel¬ kosc jest okreslona przez róznice miedzy rzutem x calkowitej grubosci pierscienia w kierunku wnetrza cylindra a rzutem y stozkowej czesci pierscienia uszczelniaja¬ cego, w kierunku do suwaka, przyczem wielkosc tego nacisku moze byc dostoso¬ wywana do kazdorazowych wymagan wa¬ runków pracy suwaka przez odpowiedni dobór pochylenia stozkowych powierzch¬ ni 20.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4a, oprócz umieszczonego wewnatrz pier¬ scienia 16 przesuwnego pierscienia u- szczeliniajacego 17, jest zastosowany dru¬ gi pierscien uszczelniajacy 17a, otaczaja¬ cy z zewnatrz pierscien 16 i równiez prze- suwajacy sie luzno wzdluz pierscienia 16 w kierunku jego osi i dociskany pod zmien¬ ilem cisnieniem do suwaka 3. W danym przykladzie wykonania nacisk jest wywie¬ rany zapomoea plaskiej sprezyny 19a, której jeden koniec jest przymocowany do ponizej opisanych szczek 21, drugi zas ko¬ niec wspiera sie na dolnej krawedzi pier¬ scienia uszczelniajacego 17a. Konstruk¬ cja ta zapewnia jeszcze lepsze uszczel¬ nienie.Miarkowany docisk pierscienia uszczel¬ niajacego 17 do suwaka 3 mozna równiez otrzymac w inny sposób, np. zapomoea spiralnych sprezyn.Jak wykazaly próby, przesuw pierscie¬ nia uszczelniajacego 17 wzdluz osi nie wystarcza do osiagniecia zupelnej szczel¬ nosci, gdyi jest niezbedne, aby pierscien ten mógl sie równiez obracac wzdhp swe* go obwodu wokolo pierscienia 16. W typa celu stykajace sie ze soba powierzchnie pierscienia 17 i suwaka 3 posiadaja we^ dlug wynalazku ksztalt kulisty (fig. 1), dzieki czemu pierscien 17 moze sie usta¬ wiac we Wszystkich wymaganych kierun¬ kach, a wiec tnietylko, dzieki opisanej wy¬ zej przesuwnosci, w kierunku osiowym, lecz równiez wzdluz swego obwodu, prze^ obrót dokola swej osi podluznej* Obrót pierscienia uszczelniajacego 17 wzdluz jego obwodu moze byc ulatwiony w taki sposób, ze na jego obwodzie we¬ wnetrznym zostaja umieszczone skosne lb* patki 17b. Lopatki te wprawiaja pierscien uszczelniajacy w ruch obrotowy podczas suwu ssacego i wylotowego, przyczem odr powiedhlo do tych suwów w kierunkach przeciwnych, co zmniejsza równiez zuzy¬ cie pierscienia i zwieksza jego trwalosc.Pierscieniowy suwak 3 powinien byc uszczelniony nietyllko przy cylindrach lecz równiez i miedzy niemi. Wedlug wyna¬ lazku sluza do tego celu szczeki 21 (fig. 1—3), ulozone w taki sposób, ze moga sie swobodnie posuwac, i otaczajace z ze¬ wnatrz swemi cylindrycznemi wystepami 22 pierscienie 16, które sluza dzieki temu za ich prowadnice. Zespól szczek 21 two¬ rzy zamknieta powierzchnie pierscieniowa, dociskana dzieki sile odsrodkowej do pierscieniowego suwaka 3. Okazalo sie jednak, ze gdy na szczeki 21 dziala tylko sila odsrodkowa, wówczas docisk jest nie- zawsze równomierny i nie odpowiada w kazdym wypadku kazdorazowym warun¬ kom pracy silnika. Z tego wzgledu jest wskazane, aby docisk szczek 21 mógl byc miarkowany.Na fig. 2 jest przedstawiony przyklad odpowiedniego wykonania, umozliwiajace¬ go powyzsze miarkowanie. Do kartelu 2,3 sa na sjtale przymocowane wsporniki 2^. - 3 -Kazda ze szczek 21 jest zaopatrzona w dwa lozyska 25, na których moga sie luzno obracac drazki 26. Swobodne konce tych drazków sa polaczone przegubowo z kon- caimi ramion dzwigni dwuramiennych 27, których punkt oporu i obrotu znajduje sie na koncach wsporników 24, drugie zas swobodne ramiona dzwigaja nastawne ciezary 28.Przez dobór dlugosci ramion dzwigni 27 i wielkosci wzglednie odleglosci ciezar¬ ków 28 od punktu obrotu dzwigni 27, moz¬ na z latwoscia miarkowac docisk szczek 21 w zaleznosci od kazdorazowych warun¬ ków pracy silnika.Powierzchnie szczek 21, stykajace sie z pierscieniowym suwakiem 3, maja rów¬ niez1 ksztalt kulisty.Mieszanka zostaje doprowadzana do ssawczego otworu 7 pierscieniowego suwa¬ ka przez wydrazony wal silnika. Mieszan¬ ka przechodzi poprzez wnetrze walu do zamknietego karteru walu korbowego i do¬ plywa do ssawczego otworu 7 przez znaj¬ dujace sie na obwodzie kola kanaly 29 (fig. 1) oraz rury ssawcze 30. Te ostatnie sa przymocowane do odpowiednio uksztal¬ towanych szprych 4 suwaka 3.Pierscieniowy suwak 3 jest chlodzony do pewnego stopnia juz dzieki swemu ob¬ racaniu sie, wskazane jest jednak umie¬ szczac na jego pelnych czesciach specjal¬ ne zeberka chlodzace. Przyklad wykona¬ nia dobrego chlodzenia jest przedstawio¬ ny na fig. 5 i 6. Na zewnetrznej po¬ wierzchni suwaka 3 sa wykonane, jako jedha z nim calosc, zeberka chlodzace 31 lub tez sa one osadzone na tej powierzch¬ ni, jako oddzielne czesci. Wetdlug wyna¬ lazku, zeberka te sa uksztaltowane w po¬ staci lopatek (fig. 6), a mianowicie w taki sposób, ze miedzy kazdemi dwoma zeber¬ kami tworza sie kanaly 32, prowadzace powietrze. Pierscieniowy isuwak 3 obraca sie w kierunku strzalki 33, dzieki czemu powietrzie zostaje wsysane po stronie ze¬ wnetrznej w kierunku strzalki 35, a po stronie wewnetrznej powietrze zostaje wytloczone w kierunku strzalki 34. Dzieki temu osiaga sie staly przeplyw powietrza, znacznie zwiekszajacy chlodzenie.Na fig. 7 i 8 jest przedstawiony przy¬ klad wykonania zamkniecia otworów wy¬ lotowych suwaka 3. Wedlug wynalazku, przy otworach wylotowych zostaja umie¬ szczone czesci zamykajace 36. Czesci te tworza czworokatne ramy, których otwo¬ ry 37 odpowiadaja wylotowym otworom suwaka. Wewnatrz ramy sa umieszczone lopatki 38, wygiete w kierunku odwrotnym do kierunku obrotu suwaka 3 (strzalka 33). Podczas obrotu suwaka wytwarza sie, dzieki ukladowi lopatek 38, dzialanie ssace, ulatwiajace usuwanie spalin, przy- czem jednoczesnie zostaje wywarty na lo¬ patki nacisk w kierunku ruchu obrotu su¬ waka, sprzyjajacy obrotowi tego ostatnie¬ go. Zeberica 38 moga byc, oczywiscie, u- mieszczone równiez bezposrednio w otwo¬ rze wylotowym suwaka 3.Jako przyklad wykonania wynalazku, opisano powyzej niskoprezny silnik spali¬ nowy. Jest jednak rzecza jasna, ze powyz¬ sze urzadzenia moga byc równiez zastoso¬ wane do wysokopreznych silników spali¬ nowych, jak silniki Diesel'a i tym podob¬ ne. Nie pociaga to za soba zmiany zasady wynalazku, wystarczy jedynie dostosowac konstrukcje suwaka do warunków pracy danego silnika. PL