Przedmiotem wynalazku jest swietlik dachowy, stosowany zwlaszcza w halach przemyslo¬ wych.Znany ze stosowania w halach przemyslowych swietlik dachowy, zwany swietlikiem latarnio¬ wym, sklada sie ze scianek cokolowych, usytuowanych wzdluz dluzszych boków prostokatnego otworu w dachu, oraz z dwóch scianek szczytowych o wysokosciach równych wysokosci swietlika, usytuowanych wzdluz pozostalych boków otworu w dachu. Na sciankach cokolowych osadzone sa rzedem, prostopadle do podluznej osi symetrii otworu w dachu, stalowe lub zelbetowe, prostokatne ramki, przykryte od góry daszkiem. W bocznych pionowych plaszczyznach swietlika sa ustawione okna, w których czesc kwater jest przystosowana do otwierania z pozioma osia obrotu. Do kwater zamocowane sa w polowie ich wysokosci sworznie osadzone w gniazdach scian szczytowych.Odmiana swietlika latarniowego jest swietlik wklesly-pionowy, którego daszek stanowia dwie pochylone ku podluznej osi swietlika plyty dachowe.Tradycyjne rozwiazania swietlików dachowych charakteryzuje niezmiennosc ksztaltu co powoduje, ze od zmierzchu az do wschodu slonca swietliki sa bezuzyteczne i stanowia otwór w dachu, przez który uchodzi cieploz wnetrza budynku. Swietliki te uniemozliwiaja zmiane technolo¬ gii produkcji w budynku na technologie, dla której oswietlenie dzienne jest niepozadane, ograni¬ czaja swobode w ksztaltowaniu zabudowy zakladu przemyslowego ze wzgledu na wystepujaca wspólzaleznosc polozenia swietlików na dachu od rodzaju i sposobu produkcji w hali, jak równiez od usytuowania budynku wzgledem stron swiatla, utrudniaja spelnienie wymagan przepisów obrony przeciwlotniczej. Z tych to wzgledów, dazy sie do ograniczenia powierzchni przeszklenia. Z jednej strony bowiem wymagania oswietlenia, a niekiedy wzgledy architektoniczne przemawiaja za zwiekszeniem powierzchni przeszklenia. Z drugiej strony duze powierzchnie przeszklone ograni¬ czaja izolacje cieplna budynków, w wyniku czego w lecie hale sa czesto przegrzewane, podczas gdy w zimie ogrzewanie hal zwiazane jest ze zwiekszonymi stratami ciepla.Wynalazek dotyczy swietlika dachowego skladajacego sie z dwóch cokolowych scianek i dwóch scianek szczytowych okalajacych otwór w dachu i zawierajacego plyty dachowe oraz oszklone okna.Istota wynalazku polega na tym, ze swietlik wyposazony jest w rynne zamocowana koncami w szczytowych sciankach i usytuowana nad osia podluzna otworu w dachu, przy czym do rynny po1 121 547 ob.i jej stronach zamocowane sa przegubowo plyty dachowe. Skrajne podluzne krawedzie plyt polaczone sa przegubowo z oszklonymi dwuczesciowymi oknami skladanymi do wnetrza swietlika.Dolne krawedzie dolnych ram okiennych sa polaczone przegubowo z cokolowymi sciankami.Szczytowe scianki wyposazone sa w przymyki ustalajace polozenie dachowych plyt. Górne i dolne ramy dwuczesciowych okien polaczone sa ze soba przegubowo.Zasadnicze korzysci techniczno-uzytkowe wynikajace ze stosowania swietlika dachowego wedlug wynalazku polegaja na mozliwosci otwierania badz zamykania swietlika w dowolnym czasie uzytkowania, co oznacza, ze mozna korzystac ze swietlika np. do wschodu slonca gdy natezenie oswietlenia dziennego na zewnatrz budynku jest wystarczajace i zamykac swietlik o zmierzchu gdy oswietlenie dzienne zanika. Powoduje to zwiekszenie izolacyjnosci budynku, a w konsekwencji zmniejszenie zapotrzebowania na energie dla celów ogrzewania pomieszczen. Prze- stawialnosc ukladu przestrzennego swietlika o zmiennej geometrii umozliwia regulacje oswietlenia wnetrza budynku, uniezaleznia produkcje od rodzaju swietlika i sposobu oswietlenia wnetrza jak równiez umozliwia korzystanie z technologii produkcji, dla której oswietlenie dziennejest niepoza¬ dane. Ponadto swietliki te umozliwiaja swobodne sytuowanie budynków wzgledem stron swiata co wplywa na elastycznosc zabudowy calego zakladu przemyslowego i eliminuja odbicia swiatla od szklanych plaszczyzn.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia otwarty swietlik dachowy w przekroju poprzecznym, a fig. 2 zamkniety swietlik w przekroju poprzecznym.Przykladowy swietlik dachowy sklada sie z dwóch cokolowych scianek 1 usytuowanych wzdluz dluzszych boków prostokatnego otworu wykonanego w dachu oraz z dwóch szczytowych scianek 2 lezacych wzdluz pozostalych boków. W szczytowych sciankach 2 osadzone sa konce rynny 3, która usytuowana jest w podluznej osi symetrii otworu w dachu, na wysokosci równej polowie wysokosci otwartego swietlika. Do rynny 3 przymocowane sa przegubowo dachowe plyty 4, na przegubach 5. Dachowe plyty 4 wyposazone sa w odstajace ku dolowi ramiona dzwigni 6, usytuowane w poblizu przegubu 5. Do dzwigni 6 zamocowane sa ciegna 7. Dzwignia 6 zamoco¬ wana jest sztywno do dolnej powierzchni dachowej plyty 4. Krawedzie plyt 4 polaczone sa przegubowo z górnymi krawedziami górnych okiennych ram 8, których dolne krawedzie polaczone sa przegubowo z górnymi krawedziami dolnych okiennych ram 9. Z kolei dolne krawedzie dolnych okiennych ram 9 polaczone sa przegubowo z cokolowymi sciankami 1. Szczytowe scianki 2 wyposazone sa w dwa przymyki ustalajace skrajne polozenia dachowych plyt 4.Swietlik dachowy otwiera sie za pomoca ciegna 7, które powoduje obrót dzwigni 6, a wraz z tym obrót dachowej plyty 4. Skrajna krawedz dachowej plyty 4 przemieszcza sie ku górze do momentu oparcia sie dachowej plyty 4 o zewnetrzny przymyk. Okienne ramy 8 i 9 przyjmuja pozycje, w której plaszczyzny wypelniajacych je szyb sa ustawione wzgledem siebie pod katem nieco mniejszym od 180 stopni, skierowanym wierzcholkiem ku wnetrzu swietlika. Swietlik zjedna polówka otwarta spelnia funkcje swietlika pilastego. Otwarcie drugiej polówki swietlika odbywa sie analogicznie. Calkowicie otwarty swietlik spelnia role swietlika wkleslego. Polowicznie otwarty swietlik jest swietlikiem jednospadowym.Zastrzezenia patentowe 1. Swietlik dachowy, skladajacy sie z dwóch scianek cokolowych i z dwóch scianek szczyto¬ wych wkleslych, okalajacych otwór w dachu, oraz zawierajacy plyty dachowe i oszklone okna, znamienny tym, ze jest wyposazony w rynne (3) zamocowana koncami w szczytowych sciankach (2) i usytuowana nad osia podluzna otworu w dachu, przy czym do rynny (3), po obu jej stronach, sa zamocowane przegubowo plyty dachowe (4), których skrajne podluzne krawedzie sa polaczone przegubowo z oszklonymi, dwuczesciowymi oknami, a ponadto dolne krawedzie dolnych ram (9) okiennych sa polaczone przegubowo z cokolowymi sciankami (1), zas szczytowe scianki (2) sa wyposazone w przymyki ustalajace skrajne polozenia dachowych plyt (4) natomiast dolne i górne ramy (8 i 9) polaczone sa ze soba przegubowo. 2. Swietlik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rynna (3) usytuowana jest w polowie wysokosci otwartego swietlika.121 547 1 9 FI 6.1 FI6i.2 PL