Przedmiotem wynalazku jest kaskadowy uklad napedowy z przelaczanymi prze¬ ksztaltnikami, stosowany zwlaszcza do sterowania elektrycznych ukladów napedowych.Stan techniki. Znany jest z patentu tymczaso¬ wego nr 103 518 uklad szeregowo-równoleglego la¬ czenia przeksztaltników sterowanych w którym stojan silnika polaczony jest z trójfazowa siecia zasilajaca, zas wirnik jest polaczony z wejsciem zmiennoprajdowym trójfazowego przeksztaltnika niesterowanego, którego jedno wyjscie staloprado- we jest polaczone poprzez dlawik wygladzajacy z wyjsciem stalopradowym pierwszego przeksztaltni¬ ka sterowanego, zas drugie wyjscie stalopradowe jest polaczone z wytjsciem stalopradowym drugiego przeksztaltnika sterowanego. Wejscia zmiennopra¬ dowe pierwszego i drugiego przeksztaltnika ste¬ rowanego sa polaczone poprzez transformator trój¬ fazowy z trójfazowa siecia zasilajaca. Natomiafet drugie wyjscie stalcprajdowe pierwszego przeksztal¬ tnika sterowanego jest polaczone poprzez pierwszy element prostowniczy z drugim wyjsciem stalopra¬ dowym drugiego przeksztaltnika sterowanego, tak ze pierwszy przeksztaltnik sterowany oraz drugi przeksztaltnik sterowany i element prostowniczy sa polaczone w kierunku przewodzenia, ponadto drugie wyjscie stalopradowe drugiego przeksztalt¬ nika sterowanego jest polaczone z jednym zaci- sfcdem pierwszego lajczndka, zas drugi zacisk tego lacznika jest polaczony poprzez drugi element pro- 10 15 20 stowniczy z drugim wyjsciem stalopradowym (pierwszego przeksztaltnika sterowanego tak, ze przy zalaczonym pierwszym laczniku drugi prosto*- wnik sterowany i drugi element prostowniczy sa polaczone w kierunku przewodzenia. Natomiast drugie wyjscie stalopradowe pierwszego prosto¬ wnika sterowanego jest polaczone z jednym zacis^ kiem drugiego lacznika, zas drugi zacisk tego lacznika poprzeiz trzeci element prostowniczy jest polaczony z pierwszym wyjsciem stalopradowym drugiego prostownika sterowanego tak, ze przy zalaczonym drugim laczniku pierwszy prostownik sterowany jest polaczony z trzecim elementem pro^ stowniczym w kierunku przewodzenia.Wada tego uklajdu jest niemozliwosc zasilania wejsc zmiennoiprajdowych przeksztaltników stero¬ wanych z uzwojen wtórnych, których napiecia sa przesuniete w fazie ze wzgledu na wzaj«mna ko¬ mutacje obu przeksztaltników co warunkuje po¬ laczenie tych uzwojen tylko w gwiazde lub w trójkat.Istota wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem uklad ma dlawik dtarauzwojeniewy, którego jedno uzwo^ jenie wlaczone jest w obwód laczacy katode pierw¬ szego elementu prostowniczego poprzez tapyrndk i drugi element prostowmozy oraz dlawik wygla¬ dzajacy z wejsciem stalojpraidowym prostownika tak, ze prostownik oraz drugi element prostowni¬ czy i drugi przekszrialfaLik sterowalny wlaczone sa w kierunku przewodzenia, zas drugie uzwojenie 121 385121385 wlaczone jest w obwód laczacy anode pierwszego elementu prostowniczego poprzez lacznik i trzeci element prostowniczy z wejsciem stalopradowym prostownika tak, ze prostownik oraz trzeci ele¬ ment prostowniczy i pierwszy przeksztaltnik ste¬ rowany wlaczone sa w kierunku przewodzenia.Wariant ukladu ma dlawik dwuuzwojeniowy, któ¬ rego jedno uzwojenie wlaczone jest w oibw6d la¬ czacy katode pierwszego elementu prostowniczego poprzez lacznik i drugi element prostowniczy oraz dlawik wygladzajacy z wyjsciem stalopradowym pposiownika oraz poprzez przewód zerowy drugie¬ go vpoiftcz6n©go--4«^.e,wiazde wtórnego uzwojenia transformatora ^.ld/ugim przeksztaltnikiem 'stero¬ wanym tak, ze prostownik oraz drugi element pro- Jstfrftmiczy i drugi /przeksztaltnik sterowany wla- *eaoiie'sa • w kierunku * przewodzenia; zas drugie uzwojenie wlaczOEfe jest w dbwód laczacy anode pierwszego elementu prostowniczego poprzez lacz¬ nik i trzeci element prostowniczy z wejsciem sta¬ lopradowym prostownika oraz poprzez przewód zerowy pierwszego polaczonego w gwiazde uzwo¬ jenia wtórnego transformatora z pierwszym prze¬ ksztaltnikiem sterowanym tak, ze prostownik oraz trzeci element prostowniczy i pierwszy przeksztalt¬ nik sterowany wlaczone sa w kierunku przewo¬ dzenia.Uklad wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu dlawika dwuuzwojeniowego, którego sprzezenie magnetyczne wyrównuje chwilowa róznice napiec pomiedzy przeksztaltnikami, umozliwia prace rów¬ nolegla przeksztaltników sterowanych zasilanych napieciem przesunietym w fazie w wyniku róznego polaczenia uzwojen wtórnych transformatora, przez co zmniejszono zawartosc wyzszych harmonicz¬ nych generowanych do sieci pradu przemiennego przez przeksztaltniki sterowane, zarówno przy pra¬ cy szeregowej jak i równoleglej przeksztaltników.Wariant ukladu przez zastosowanie przeksztalt¬ ników jednokierunkowych trójpulsowych pracu¬ jacych równolegle, których oddzialywanie na siec zasilajaca jest takie, jak dla ukladu mostkowego szesciopulsowego, zwieksza obciazalnosc pradowa przeksztaltników, przy zmniejszonej ilosci elemen¬ tów sterowanych.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynadazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku na którym fig. 1 przedstawia schemat kaskado¬ wego ukladu napedowego z przelaczanymi dwu¬ kierunkowymi przeksztaltnikami, zas fig. 2 — schemat wariantu kaiskaidowego ukladu napedowe¬ go z przelaczanymi przeskztaltnikaimi jednokierun¬ kowymi.Przyklady wykonania. Jak uwidoczniono na fig. 1 z trójfazowa siecia zasilajaca napiecia przemiennego jest polaczony stojan indukcyjnego silnika pierscieniowego M, oraz uzwojenie pierwot¬ ne transformajtora Tr polaczone w trójkat. Wirnik silnika M jetst polaczony z wejsciem b zmienno¬ pradowym prostownika 1, którego wyjscie a stalo- /pradowe poprzez dlawik wygladzajacy DL oraz element prostowniczy 7 i lacznik 10 oraz uzwoje¬ nie 11 dlawika dwuuzwojeniowego jest polaczo¬ ne z katoda elementu prostowniczego 6, która jest polaczona z wejsciem a stalopradowym przeksztalt¬ nika sterowanego 3, którego wyjscie stalopradowe c jest polaczone z wejsciem stalopradowym c pro¬ stownika 1, zais wejscie zmiennopradowe jest po¬ laczone z uzwojeniem wtórnym 5 transformatora 5 Tr polaczonym w trójkat.Ponadto wejscie stalopradowe c prostownika 1 jest polaczone poprzez element prostowniczy 8 wlaczony zaporowo oraz lacznik 10 i uzwojenie 12 dlawika dwuuzwojendoweigo z anoda eleimenftiu pro- 10 stowniczego 6 polaczona z wyjsciem staloprado¬ wym c przeksztaltnika sterowanego 2, którego wej¬ scie stalopradowe a jeist polaczone poprzez dlawik DL z wyjsciem stalopradowym a prostownika 1, zas wejscie zmiennopradowe b tego przeksztaltni- l5 ka 2 jest polaczone z uzwojeniem wtórnym 4 transformatora Tr polaczonym w- gwiazde.Uklad dziala w sposób nizej opisany. W przypad¬ ku nieobracajacego sie silnika M lub przy mini¬ malnej predkosci obrotowej tego silnika wyistepu- 20 ie wysokie napiecie stale, na uzwojeniu wirnika silnika M podawane z prostownika 1. Dla zrówno¬ wazenia wysokiego napiecia przeksztaltniki stero¬ wane 2 i 3 polaczone sa szeregowo, zas lacznik 10 jest otwarty. 25 W miare wzrostu predkosci obrotowej silnika M stale napiecie wirnika obniza sie do wartosci przy której to stale napiecie jest zrównowazone przez napiecie jednego z przeksztaltników sterowanych 2 lulb 3 i wówczas nastepuje zalaczenie lacznika 3Q 10, co powoduje polaczenie równolegle przeksztalt¬ ników sterowanych 2 i 3.Przeksztaltniki sterowane 2 i 3 zasilane sa prze¬ sunietymi w fazie o 60° elektrycznych napieciem wynikajacym z polaczenia uzwojenia wtórnego 4 35 w gwiazde oraz uzwojenia wtórnego 5 w trójkat.Chwilowa róznica napiec zasilajacych przeksztal¬ tniki sterowane 2 i 3 powodujaca wzajemna ko¬ mutacje zaworów tych przeksztaltników jest kom¬ pensowana przez najpiecie indukowane w uzwoje- 40 niach 11 i 12 dlawika dwuuzwojeniowego, zapo¬ biegajac tym samym wzajemnej komutacji zawo¬ rów. Ponadto element prostowniczy 6 zapobiega zwieraniu uzwojen wirnika silnika M przy zala¬ czonym laczniku 10 to jest przy pracy równoleglej 45 przeksztaltników sterowanych 2 i 3.W uwidocznionym na fig. 2 wariancie ukladu z trójfazowa siecia zasilajaca napiecia przemiennego jetst polaczony stojan indukcyjnego silnika pierscieniowego M oraz uzwojenie pierwot- 50 ne transformatora Tr polaczone w gwiazde. Wirnik silnika M jest polaczony z wejsciem zmiennopra¬ dowym b prostownika 1, którego wyjscie stalopra¬ dowe a,poprzez dlawik wygladzajacy DL. oraz ele¬ ment prostowniczy 7 i lacznik 10 oraz uzwojenie 55 11 dlawika dwuuzwojeniowego jest polaczone z katoda elementu prostowniczego 6, która jest pola¬ czona poprzez przewód zerowy i wtórne uzwojenie 5 polaczone w gwiazde transformatora Tr z wejs¬ ciem zmiennopradowym b jednokierunkowego trój- eo pulsowego przeksztaltnika sterowanego 3, którego wyjscie stalopradowe c jest polaczone z wejsciem stalopradowym c prostownika 1.Ponadto wejscie stalopradowe c prostownika 1 jest polaczone poprzez element prostowniczy 8 65 wlaczony zaporowy oraz lacznik 10 i uzwojenie 12121 385 5 dlawika dwuuzwojeniowego z anoda elementu prostowniczego 6 polaczona poprzez przewód ze¬ rowy oraz wtórne uzwojenia 4 polaczone w gwiazde transformatora Tr z wejsciem zmiennopradowym b jednokierunkowego trójpulsowego przeksztaltnika sterowanego 2, którego wejscie stalopradowe a jest polaczone poprzez dlawik DL z wyjsciem stalopradowym a prostownika 1.(Wariant ukladu dziala w sjposób nizej opisany.Przeksztaltniki sterowane 2 i 3 zalsilane sa napie¬ ciem trójfazowym o zgodnych fazach wynikajacych z polaczenia uzwojen wtórnych 4 i 5 transforma¬ tora Tr, polajozonyich w gwiaizde. Poniewaz prze¬ ksztaltnik sterowany 2 ma zawory o polaczonych anodach zas przeksztaltnik sterowany 3 ma zawory o polaczonych katodach, na wyjsciu tych prze¬ ksztaltników wystepuje chwilowa róznica napiec, która przy pracy równoleglej pirzeksztaltników po¬ wodowalaby wzajemna komutacje, jednakze temu zjawisku przeciwdzialaja napiecia indukowane w uzwojeniach 11 i 12 dlawika dwuuzwojeniowego, które wyrównuja chwilowa róznice napiec, umoz¬ liwiajac tym samym równolegle przewodzenie przeksztaltników sterowanych 2 i 3.Zastrzezenia patentowe 1. Kaskadowy uklad napedowy z przelaczanymi przeksztaltnikami o komutacji sieciowej wystero¬ wanymi do pracy falownikowej zasilanymi z trans¬ formatora o róznych polaczeniach uzwojen, zawie¬ rajacy elementy prostownicze, prostownik, prze¬ ksztaltniki sterowane oraz lacznik i dlawik wy¬ gladzajacy, znamienny tym, ze ma dlawik dwu- uzwojeniowy, którego jedno uzwojenie (11) wla¬ czone jeist w Obwód laczacy katode pierwszego elementu prostowniczego (6) poprzez lacznik (10) i drugi element prostowniczy (7) oraz dlawik wy¬ gladzajacy (DL) z wyjsciem stalopradowym (a) prostownika (1) tak, ze prostownik (1) oraz drugi element (7) prostowniczy i drugi przeksztaltnik 6 sterowany (3) wlaczone sa w kierunku przewodze¬ nia, zas drugie uzwojenie (12) wlaczone jest w ob¬ wód laczacy anode pierwszego elementu prosto¬ wniczego (6) poprzez lacznik (10) i trzeci element 5 prostowniczy (8) z wejsciem stalopradowym (c) prostownika (1) tak, ze prostownik (1) oraz trzeci element prostowniczy (8) i pierwszy przeksztaltnik sterowany (2) wlaczone sa w kierunku przewodze¬ nia. 10 2. Kaskadowy uklad napedowy z przelaczanymi przeksztaltnikami o komutacji sieciowej wystero¬ wanymi do pracy falownikowej, zasilanymi z transformatora o uzwojeniach wtórnych polaczo¬ nych w gwiazde, przy czym pierwszy przeksztaltnik 15 sterowany jest polaczony katodami z pierwszym uzwojeniem wtórnym, zas drugi przeksztaltnik ste¬ rowany jest polaczony anodami z drugim uzwoje¬ niem wtórnym, zawierajacy elementy prostownicze, prostownik, przeksztaltniki sterowane oraz lacznik 20 i dlawik wygladzajacy, znamienny tym, ze ma dla¬ wik dwuuzwojeniowy, którego jedno uzwojenie (11) wlaczone jest w obwód laczacy katode pierw¬ szego elementu prostowniczego (6) poprzez lacznik (10) i drugi element prostowniczy (7) oraz dlawik 25 (DL) wygladzajacy z wyjsciem stalojpradowym (a) prostownika (1) oraz poprzez przewód zerowy dru¬ giego wtórnego uzwojenia (5) polaczonego w gwiaz¬ de transformatora (Tr) z drugim przeksztaltni¬ kiem (3) * sterowanym tak, ze prostownik (1) oraz so drugi element prostowniczy (7) i drugi przeksztal¬ tnik sterowany (3) wlaczone sa w kierunku prze¬ wodzenia, za$ drugie uzwojenie (12) wlaczone jest w obwód laczacy anode pierwszego elementu pro¬ stowniczego (6) poprzez lacznik (10) i trzeci ele- 35 ment prostowniczy (8) z wejsciem stalopradowym (c) prostownika (1) oraz poprzez przewód zerowy pierwszego polaczonego w gwiazde uzwojenia wtórnego (4) transformatora (Tr) z pierwszym prze¬ ksztaltnikiem sterowanym (2) tak, ze prostownik 40 (1) oraz trzeci element prostowniczy (8) i pierw¬ szy przeksztaltnik sterowany (2) wlaczone sa w kierunku przewodzenia.121 385 FIG1 FIG. 2 PZGraf. Koszalin A-1666 &0 A i Cena 100 zl PL