Przedmiotem wynalazku jest czujnik momentu obrotowego przenoszonego przez walki napedowe maszyn rolniczych. Czujnik przeznaczony jest do celów automatycznej regulacji parametrów pracy maszyn.Dotychczas pomiar momentu obrotowego realizowany jest przy pomocy czujników tensometrycznych, czy indukcyjnych o znacznie skomplikowanej budowie lub czesciej za pomoca ukladów tensometrów oporowych naklejonych bezposrednio na walki napedowe maszyn. Zarówno gotowe czujniki tensometry- czne, czy indukcyjne jak i uklady tensometrów naklejane na walki napedowe nie nadaja siedo pracy ciaglej, w przypadku uzytkowania ich do sterowania praca maszyny. Sa to czujniki drogie, wrazliwe na niesprzyjajace warunki atmosferyczne, o stosunkowo krótkiej zywotnosci poniewaz nie przewidziane sa do pracy ciaglej lecz do czysto pomiarowych celów. Ponadto znane czujniki maja znacznie ograniczony kat skretu wywolany przenoszonym momentem. Wymagaja one wiec, przy pomiarze, aparatury o duzym wzmocnieniu i stabil¬ nosci. Niedogodnosci znanych czujników eliminuje czujnik wedlug wynalazku, zawierajacy dwie tuleje z kolnierzami ulozyskowane obrotowo wzgledem siebie, korzystniejedna tuleja ulozyskowanajest w drugiej.Kolnierze tulei polaczone sa miedzy soba sprezystymi pretami, których konce zamocowane sa na wcisk w kolnierzu jednej tulei i luzno osadzone w otworach kolnierza drugiej tulei. Czujnik posiada okalajaca go oslone,a luzno osadzone w otworach kolnierza konce pretów zabezpieczone sa przymocowana do niego pokrywa. Na obwodzie kolnierza tulei z zamocowanymi na wcisk pretami i na obwodzie pokrywy utworzone sa zeby.Czujnik wedlug wynalazku ma prosta budowe niewrazliwa na dzialanie czasu, czynników atmosfery¬ cznych i nadaje sie do pracy ciaglej w warunkach polowych. Moment obrotowy dzialajacy na jedna z tulei przenoszony jest na druga poprzez laczace kolnierze sprezyste prety podlegajace zginaniu. Liczba pretów moze byc zmienna przy czym moga one byc umieszczone w jednym lub w kilku rzedach. Kat skretu jednej tulei wzgledem drugiej, zaleznie od potrzeby, mozna uzyskac znaczny. W chwilach zmian momentu przeno¬ szonego przez czujnik zeby umieszczone na tulei przesuwaja sie wzgledem zebów umieszczonych na pokry¬ wie. Kat wzglednego przesuniecia zebów proporcjonalny jest do wielkosci dzialajacego momentu. Liniowa zaleznosc tych wielkosci wynika z tego, ze strzalka ugiecia preta stalowego przy jednostronnym zamocowa¬ niu jest liniowa funkcja sily dzialajacej na koniec tego preta. Wzgledny obrót kolnierzy, lub wzgledne przesuniecie sie zebów moze byc w rózny sposób wykorzystywane do pomiaru momentu obrotowego.Przedmiot wynalazku zilustrowany jest w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym czujnik momentu obrotowego w przekroju poprzecznym.2 121143 Czujnik zawiera tuleje 1 z zamocowanym do niej kolnierzem 2 oraz tuleja 3 z kolnierzem 4umieszczona obrotowo na tulei I. Kolnierze 2 i 4 polaczone sa sprezystymi pretami 5 z jednej strony zamocowanymi, a z drugiej luzno umieszczonymi w otworach. Prety 5 usytuowane sa równolegle wzgledem osi tulei 1 i 3. Czujnik posiada okalajaca go oslone 6, a osadzone w kolnierzu 2 prety 5 zabezpieczone sa przymocowana do kolnierza 2 pokrywa 7. Na obwodzie kolnierza 4 i pokrywy 7 utworzone sa zeby 8. Czujnik przewidziany jest do wspólpracy z dwoma czujnikami magneto-indukcyjnymi. Zeby 8 czujnika poruszajac sie przedczolami magneto-indukcyjnych czujników powoduja zmiane pola magnetycznego i indukcje SEM w uzwojeniach.Wzgledne przemieszczenie zebów 8 w chwili zmian momentu obrotowego powoduje zatem przesuniecie w fazie impulsów elektrycznych powstajacych w uzwojeniach obu czujników magneto-elektrycznych. Przesu¬ niecie fazowejest wykorzystane do pomiaru momentu obrotowego dzialajacego na czujnik lub do sterowania praca maszyny.Zastrzezenia patentowe 1. Czujnik momentu obrotowego, znamienny tym, ze zawiera dwie tuleje (1 i 3) z :olnicrzami (2 i 4) ulozyskowane obrotowo wzgledem siebie, korzystniejedna na drugiej, przy czym kolnierze (2 i 4)polaczone sa miedzy soba sprezystymi pretami (5), których konce zamocowane sa na wcisk w jednym kolnierzu (2 lub 4) a luzno osadzone w otworach drugiego kolnierza (4 lub 2). 2. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na obwodzie jednego kolnierza (2 lub 4) i na obwodzie pokrywy (7) przymocowanej do drugiej kolnierza (4 lub 2) ma utworzone zeby (8).Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL