Przedmiotem wynalazku jest sposób unierucho¬ mienia lba sruby przy dokrecaniu nakrejtki.Przy nakrecaniu i dociaganiu nakretki, polacze¬ nia gwintowego wystepuje koniecznosc przytrzyma¬ nia lba sruby. Stosuje sie obecnie róznorodne me- 5 tody unieruchomienia lba srulby, a mianowicie: klu¬ czem plaskim lufo oczkowym, gdy leb sruby jest szesciokatny, prostokatny, dwuscienny; wkretakiem, gdy leb sruby ma odpowiednie wyciecie; kluczem kolkowym, gdy leb sruby posiada specjalne otwo- io ry; kluczem trzpieniowym, gdy leb srulby ma otwór szesciokatny; palcami, gidy leb srulby jest radelko- wany lufo skrzydelkowy.Sposoby te maja istotna wade polegajaca na ko¬ niecznosci uzywania obu rak, z których jedna do- 15 kreca nakretke, druga zas przytrzymuje leb sruby.W przypadkach gdy dostep do lba sruby jest utrudniony, dokrecenie nakretki wymaga niekiedy jednoczesnego udzialu dwu osób, co oczywiscie pod¬ nosi pracochlonnosc montazu. Wada ta wynika stad, 20 ,ze leb sruby unieruchomiony jest sila miesni, któ¬ rych dzialanie jest niezfoedne podczas calego pro¬ cesu nakrecania nakretlki. Przy dokrecaniu duzych srub niezbedny jest duzy moment d)la unieruchomie¬ nia lba sruby, co wymaga stosowania narzedzi o 2s znacznej dlugosci ramienia. W wielu konstrukcjach pojawia sie wtedy problem znalezienia odpowiednie uksztaltowanego dostepu dla umieszczenia tam dlu¬ giego narzedzia. Komplikuje to konstrukcje i na ogól zwieksza jej gabaryty. 3° Stosowane sa takze trwale unieruchamiania lba sruby, np. przez umieszczenie odpowiednio uksztal¬ towanego lba sruby w podobnie uksztaltowanym ¦otworze wykonanym w jednej z laczonych czesci.'Stiosowainie takiego sposobu jest kosztowne z uwa¬ gi na koniecznosc wykonywania ksztaltowych, np. szesciokatnych otworów. W niektórych elementach np. cienkich, wykonanie takich otworów jest utrud¬ nione lufo wrecz niemozliwe.Sposób wedlug wynalazku polega na chwilowym zwiazaniu mechanicznym lba sruby z co najmniej jednym z elementów laczonych za pomoca kolka wprowadzonego luzno do wykonanych uprzednio gniazd lub otworów w lbie sruby i elemencie la¬ czonym, przy czym kolek ma przekrój owalny.Wlozenie kolka w otwory luib gniazda nastepuje przed dokreceniem nakretki, a po zakonczeniu te¬ go zabiegu kolek zostaje wyjety. Kolek korzystnie zamocowany jest w uchwycie umozliwiajacym latwe operowanie nim reka. Zastosowanie opisanego spo¬ sobu upraszcza zarówno konstrukcje polaczenia .gwintowego jak i jego montaz. Dziekli zwiazaniu mechanicznemu lba sruby z elementem laczonym zlikwidowana zostala koniecznosc ciaigiego podtrzy¬ mywania narzedzia unieruchamiajacego oraz konie¬ cznosc wprowadzania poprzez narzedzie momentu oporowego. Dzieki temu rozmiary uchwytu w któ¬ rymi zamocowany jest kolek nie odgrywaja wiek¬ szej roli; mozna z niego nawet zrezygnowac.Istota wynalazku jest przedstawiona w przykla- 120 1933 120 193 4 dach wykonania na rysunku, na którym fig. 1, 3 i 4 przedstawiaja w przekroju wzdluz osi sruiby róz¬ ne rozwiazania konstrukcyjne polaczen srubowych umozliwiajacych stosowanie sposobu wedlug wyna¬ lazku, przy czym fig. 2 — polaczenie srubowe w przekroju wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, a fig. 5 przedstawia kolek z uchwytem w widoku od strony czolowej kolka. iW okraglym lbie sruby 1 wpuszczonym w je¬ den z elementów laczonych 2 oraz w tym elemen¬ cie wykonane sa gniazda wspóltworzace otwór A, usytuowany równolegle do osi sruby 1. W czasie dokrecania nakrejtki 3 w otwór A zostaje wsunie-"" niejty kolek 4 uniemozliwiajacy obracanie sie sru¬ by 1. Po dokreceniu nakreJtM 3 kolek 4 wyjmuje sie przy uzyciu uchwytu 5. Podobnie postepuje sie przy dokrecaniu nakretki 3.IW przypadku gdy leb sruiby 1 nie jest zaglebio¬ ny w czesc laczona 6, otwór B dla unieruchamiaja¬ cego kolka 4 wykonuje sie we lbie sruiby 1 i na przedluzeniu w czesci laczonej 6. Os wspólnego otworu B jest równolegla do osi sruby 1. iW jeszcze innym wariancie zastosowania sposo¬ bu wedlug wynalazku (Fig. 4) leb sruiby 1 jest wpu¬ szczony w czesc laczona 7. W okraglym lbie sruby 1 i w czesci laczonej 7 wykonany jest wspólny otwór C, prostopadle usytuowany do osi sruby 1.ZGK 0543/11 Cena W otwór ten wprowadzany jest kolek 4 przy do¬ krecaniu lub odkrecaniu nakretki 3. Rozwiazanie to jest szczególnie przydatne dla srub usytuowa¬ nych w poblizu krawedzi czesci laczonych, a przy 5 utrudnionym dostepie do lba sruiby.Korzystny przekrój poprzeczny kolka 4 ma ksztalt owalny (Fig. 5), co ulatwia jego wysuniecie z otwo¬ ru A, B lub C w przypadku silnego zacisniecia przy dokrecaniu nakretki 3. Podczas dokrecania nakret- io ki 3 kolek 4 jest ustawiony wiejkszym wymiarem poprzecznym równolegle do obrzeza lba sruby 1, zas przed wyjeciem jest on obracany o 90° za po¬ moca uchwytu 5, co zapewnia powstanie odpowie¬ dniego luzu. 15 [Zastrzezenia patentowe !l. Sposób unieruchomienia lba sruby przy do¬ krecaniu nakretki, znamienny tym, ze podczas do- 20 krecania nakretki (3) chwilowo laczy sie mechani¬ cznie leb sruiby (1) z elementem laczonym (2, 6 lub 7) za pomoca kolka (4) wprowadzonego luzno do otworów (B, C) lub (A) wykonanych w lbie sru¬ by (1) i elemencie laczonym (6, 7 lulb 2). 25 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kolek (4) w przekroju poprzecznym ma ksztalt owal¬ ny. 10/83 — 100 egz. zl 100,— PL