Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia krochmalu ziemniaczanego dobrej jakosci, przy niskim zuzyciu wody, przewidziany do stosowania w zakladach przemyslu ziemniaczanego.Znane i stosowane obecnie sposoby otrzymywa¬ nia krochmalu ziemniaczanego polegaja na roztar¬ ciu ziemniaków na miazge, wstepnym oddzielaniu soku, a nastepnie ekstrakcji i rafinacji krochmalu przy uzyciu dosc duzych ilosci wody, w wyniku czego z kazdej tony przerabianych ziemniaków powstaje okolo 13 m3 scieków, których unieszkod¬ liwianie nastrecza przemyslowi powazne trudnosci.Z literatury znane sa dwie tendencje zmierza¬ jace do modernizacji przemyslu krochmailniczego, a mianowicie: suchy przerób ziemniaków na kroch¬ mal oraz przerób ziemniaków na krochmal przy niskim zuzyciu wody. Krochmal otrzymywany w suchym przerobie ziemniaków jest znacznie za¬ nieczyszczony, co w istotny sposób ogranicza jego wykorzystanie. Z tego wzgledu metody suchego przerobu nie moga byc rozwazone przy zalozeniu produkcji krochmalu wysokiej jakosci.Najnowsze linie produkcyjne krochmalu znane z literatury prospektowej film zagranicznych ta¬ kich jak Alfa-Laval, Dorr Oliwer i Westfalia Separator, polegaja glównie na przerobie ziemnia¬ ków na krochmal przy maksymalnie ograniczonym zuzyciu swiezej wody. Firma Westfalia Separator z NRF (materialy ofertowe i opis patentowy RFN nr 2 112 611) proponuje dwustopniowe roztarcie 10 20 25 30 ziemniaków, wymywanie krochmalu z miazgi na 4 stopniach wirowych wymywaczy sitowych oraz rafinacji krochmalu na 4 stoipniach separatorów.Miazga po I tarce kierowana jest na dekamter oddzielajacy praktycznie nierozcienczony sok ziem¬ niaczany, w sumie w ilosci 70 °/o. Wymywanie krochmalu dokonywane jest frrzeciwpradowo od¬ ciekiem ze stacji rafinacji krochmalu. Mleczko krochmalowe uzyskane z wymywaczy kierowane jest na dekanter celem zageszczenia. Mleczko krochmalowe z dekamterów poszczególnych stopni jest laczone i kierowane do stacji rafinacji, gdzie w systemie przeciwpradowym, dokonuje sie prze¬ mywania krochmalu jprzy uzyciu swiezej wody.Firma Alfa-Laval ze Szwecji proponuje wymy¬ wanie miazgi roztartych ziemniaków bezposrednio zawróconym sokiem ziemniaczanym, który oddzie¬ lany jest na separatorach dyszowych, daleij na de- kamterze i wreszcie ma fiilfaize prózniowym. Rafi¬ nacja mleczka krochmalowego odbywa sie podob¬ nie przy zastosowaniu 3 stopniowych separatorów dyszowych.Firma Schoten-Honig z Holandii (opis patentowy PRL nr 99483 oraz materialy prospektowe) oferuje technologie, która cechuje oryginalnosc zastosowa¬ nych urzadzen. Proces iprawie wylacznie prowa¬ dzony jest przy uzyciu zespolów hydrocyklonów.Technologia przerobu ziemniaków na krochmal firmy Dorr — Oliyer z Holandii ^polega na tym, ze 120 085120 085 15 miazge roztartych ziemniaków pozbawia sie soku ziemniaczanego na dekanterze.Wymywanie krochmalu z miazgi przeprowadza sie na zespole sit lukowych, a rafinacje krochmalu dokonuje sie na zespole hydrocyklonów.Oferowane przez wymienione firmy zagraniczne, najnowsze technologie proponuja w szczególnosci: a) czejsckwe (70%) wydzielanie soku iziemnia- czanego z miazgi na urzadzeniach dekantacyjaych przed stacja wymycia; niewydzielona czesc soku ziemniaczanego (30%) po¬ zostaje w miazdze stwarzajac (utrudnienie w dal¬ szym procesie b) wymywanie krochmalu z miazgi woda swieza, odciekiem lub sokiem ziemniaczanym c) rafinacje pirzeciwpradowa na hydrocyklomach lub ¦separatorach.Wszystkie te sposoby wymagaja jednak specjal¬ nych' skomplikowanych urzadzen lub nawet cafycji linii technologicznych, co w sumie znacznie p-rze- draza caly proces technologiczny.Sposób wedlug wynalazku polega na dwustop¬ niowym oddzielaniu soku ziemniaczanego przy za¬ chowaniu, po I i II stopniu oddzielania, arozcien- 25 czenia miazgi wprowadzanymi sklarowanymi wo¬ dami odciekowymi, pochodzacymi ze stacji rafina¬ cji, w stosunku 0'bjetosciowym, korzystnie 2 : l i 3,5 : 1 oraz zakwaszeniu wprowadzanego medium do wartosci pH 6,3—'6,6. Nastepnie, po II stopniu 30 oddzielania soku, przy uzyciu (tychze wód odcieko¬ wych na stacji wymywania wymywa sie krochmal, który poddaje sie procesowi rafinacji przy zasto¬ sowaniu wylacznie swiec eij wody -w ilosci 2—»2,5 m3 na tone przerabianych ziemniaków. Oddzielanie 35 soku ziemniaczanego odbywa sie iza pomoca wi¬ rówek miazgowych..W wyniku przeprowadzonych prób, nieoczeki¬ wanie okazalo sie, ze wprowadzenie dwustopnio¬ wego oddzielania soku od miazgi pnzy zasto sowa- 40 niu odpowiedniej obróbki i parametrów technicz- no-tec(hnologicznych procesu wedlug wynalazku, spowodowalo znaczne oszczednosci surowcowe i ja¬ kosciowe gotowego produktu oraz oszczednosci w gospodarce wodnej i energetycznej krochmalni, 45 a ponadto zwiekszenie mocy przerobowej zastoso¬ wanych urzadzen oraz sprawny i prawidlowy prze¬ bieg procesu technologicznego.Okazalo sie bowiem, ze w I stopniu procesu wedlug wynalazku oddziela isie okolo 70% soku 50 ziemniaczanego, usuwajac* tym samym z przero¬ bionej masy 70% substancji rozpuszczalnych ziem¬ niaków. W pozostalej po I wirowaniu masie, o su¬ chej substancji okolo 42%, zawierajacej jeszcze okolo 30% substancji rozpuszczalnych ziemniaka, 55 dalsze 20% usuwa sie w II stopniu wirowania.W 'zwiazku z tym, procesowi wymywania poddaje sie miazge oddzielona po II stopniu wirówek miaz¬ gowych, zawierajaca tylko 10% pierwotnych sub¬ stancji rozpuszczalnych ziemniaka. Umozliwia to e0 stosowanie do wymywania krochmalu zamiast swiezej wody, odpowiednie ilosci sklarowanego odcieku, pochodzacego ze stacji rafinacji. Dopiero w procesie rafinacji krochmalu stosuje sie wy¬ lacznie siwiezawode, w W procesie technologicznym prowadzonym spo¬ sobem wedlug wynalazku, na skutek wydzielenia w sumie okolo 90% soku ziemniaczanego, nie wy¬ stepuja utrudnienia spowodowane pienieniem sie miazgi i mleczka, co daje mozliwosc pelnego zauto¬ matyzowania tego procesu, a ponadto zwiekszenia mocy przerobowej z tytulu wyeliminowania zakló¬ cen techmologiczmych spowodowanych równiez obecnoscia piany.Wiadomo, ze stosowane i znane wirówki do roz¬ dzielania miazgi ziemniaczanej, wydzielaja tylko 65—75% soku ziemniaczanego, niezaleznie od wie¬ lokrotnosci zabiegów. Dlatego zwielokrotnieinie operacji wirowania nie przyczynia sie do wydaj¬ niejszego oddzielenia wód sokowych z miazgi.Zgodnie bowiem z zasada wirowania, proces ten w krochmalnietwie powoduje oddzielenie od sub¬ stancji stalych, czyli miazgi, partii wód sokowych, pod wplywem dzialania sil odsrodkowych. Jak wiec z tego wynika, osiagniecie takich efektów technicznych, jakie przynosi stosowanie rozwiaza¬ nia wedlug wynalazku, spowodowane zostalo od¬ powiednim ukladem operacji technologicznych, przebiegajacych w optymalnych dla tego procesu parametrach techniiczno-technjolOigiczjnych, takich jak: stopien zakwaszenia (wartosc pH) i rozcien¬ czania miazgi, obroty urzadzenia, zawartosc suchej substancji po II stopniu wirowania i zawartosc krochmalu w sciekach.Pod wzgledem realizacji sposób wedlug wynalaz¬ ku jest sposobem stosunkowo prostym, nie wy¬ magajacym duzych nakladów inwestycyjnych, a przede wszystkim umozliwiajacym prowadzenie procesu wylacznie na znanych urzadzeniach, przy zwiekszeniu ich zdolnosci przerobowej.Sposób przerobu ziemniaków na krochmal wed¬ lug wynalazku znajduje zastosowanie we wszyst¬ kich krochmalniach ziemniaczanych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w na¬ stepujacym przykladzie wykonania.Przyklad. Nierozcienczona miazge ziemnia¬ czana z roztarcia 27 t/h ziemniaków o zawartosci 16% skrobi podaje sie za pomoca pompy srubowej na I stopien wirówki imiazgowej typu CWO-400.Oddzielony w ilosci 14,4 it/h (okolo 70% pierwotne¬ go) sok ziemniaczany specjalna pompa, stanowiaca wyposazenie wirówki zostaje skierowany do osad¬ nika pionowego. Podgeszczona w wyniku tego pro¬ cesu, do 42% suchej substancji miazge w ilosci 12,6 t/h, zakwaszona roztworem kwasu siarkowego do pH 5,8 rozciencza sie odciekiem sklarowanym o pH 6,3, pochodzacym ze stacji rafinacji w ilosci 20 rb/h. Nastepnie pompa srubowa przetlacza sie miazge na II stopien wirówki imiazgowej, na której zostaje oddzielone 20 t/h soku ziemniaczanego roz¬ cienczonego (tj. okolo 20% pierwotnej ilosci). Sok ten stanowi sciek i za pomoca specjalnej pompy kierowany jest do osadników zewnetrznych. Pod- geszczona miazge w ilosci 12,6 t/Ih, zawierajaca okolo 10% soku ziemniaczanego ponownie rozcien¬ cza sie odciekiem sklarowanym ze stacji rafinacji o pH 6,3 i dalej pompa srubowa kieruje sie do stacji wymycia krochmalu.Wymywanie krochmalu prowadzi sie na wymy- waczach dwuistopilowych typ XWlE-200. Do120 085 natrysnic stosuje sie odciek sklarowany z rafinacji krochmalu.Rafinacje krochmalu prowadzi sie w typowym ukladzie II stopni sit wirowych rafinujacych typu XWlE-25 i III stopni multihydrocyklonów typu XHlE-30, pracujacych w ukladzie przeoiwprado- wym oraz II stopni multihydrocyklonów klaruja¬ cych typu XH1E-10. Swieza wode w ilosci 67,5 t/h, uzywa sie do natrysku przemywajacego sit wiro¬ wych oraz przed III stopniem multihydrocyklonów rafinujacych.Otrzymany po rafinacji krochmal w ilosci 9,8 t/h po wysuszeniu do wilgotnosci 20% H20 odpowiada wymaganiom jakosciowym PN-74/A-74710 dla maczki gatunku Superior Standard (najwyzsza jakosc). Ogólna ilosc swiezej wody zuzyta w tym procesie wynosi 2,5 m3 na tone przerabianych ziemniaków.Sposób wedlug wynalazku przedstawia schemat technologiczny na zalaczonym rysunku. 15 20 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania krochmalu ziemniacza¬ nego przy niskim zuzyciu wody, polegajacy na roztarciu na miazge ziemniaków, wstepnym od¬ dzieleniu soku ziemniaczanego, ekstrakcji i rafina¬ cji krochmalu, znamienny tym, ze sok ziemnia¬ czany oddziela sie dwustopniowo przy zachowaniu, po I i II stopniu oddzielania, rozcienczania 'miazgi wprowadzanymi, sklarowanymi wodami odcieko¬ wymi, pochodzacymi ze stacji rafinacji w stosunku objetosciowym korzystnie 2:1 i 3,5 : 1 oraz zakwa¬ szeniu wprowadzanego medium do wartosci pH 6,3—6,6, a nastepnie po II stopniu oddzielania soku przy uzyciu tychze wód odciekowych, na stacji wymywania, wymywa sie krochmal, który poddaje sie procesowi rafinacji przy zastosowaniu wylacznie swiezej wody w ilosci 2—2,5 m3 na tone przerabianych ziemniaków. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dwustopniowe oddzielanie soku ziemniaczanego odbywa sie sposobem ciaglym za pomoca wirówek miazgowych. ^ i'.".¦;;¦.ni rj j-..L Tarki do ziemniaków . _™L Wirówka niazeotta 1 ro ztev,ói i Wirówka niazgowa ! f Stacje v;;ym;ycia i rafinacji kr o c hna lu Klarownia odcieku ! r ' ! sok nierc- ze i:j::czon\ kv. a su darkavi ego sok ro zcienczon^ fk:- ¦ "1IF, v.oda swieza odciek * Krochmal YsysaJlJWJsei&j v;y cierka PL