Opis patentowy opublikowano: 31.05.1983 Twórcawynalazku: Czeslaw Frac 119754 Int. Cl.3 H03J 3/10 H04B 1/18 CZY i ELNIAl Urzedu PalentoweflO 1 rcu.nj lucumniiii) uhim) | Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Radiowe „Radmor", Gdynia (Polska) Uklad do przestrajania odbiornika superheterodynowego Wynalazek dotyczy ukladu do wspólbieznego przestrajania heterodyny i obwodów wejsciowych odbiorni¬ ka superheterodynowego o strojeniu elektronicznym.Z opisu patentowego RFN nr 16 16 278 jest znany uklad do automatycznego dostarajania elektronicznego obwodów rezonansowych odbiornika do czestotliwosci nominalnej sygnalu z zastosowaniem przetwornika cyfro- wo-analogowego.Uklad ten zapewnia bardzo dokladne dostrojenie obwodów rezonansowych odbiornika, jednak przy ich duzej liczbie jest praktycznie trudny do zrealizowania.Uklad wedlug wynalazku polega na zastosowaniu dla uzyskania napiecia do dostrajania heterodyny petli synchronizacji fazowej (PLL). Do wejsc mieszacza ukladu strojenia jest doprowadzany sygnal heterodyny i sy¬ gnal generatora posredniej czestotliwosci fp.Na wyjsciu mieszacza ukladu strojenia uzyskuje sie po odfiltrowaniu róznicowy sygnal porównania fSp.Jego czestotliwosc wynika z czestotliwosci generowanej aktualnie przez heterodyne fh i wynosi fSp = fh — fp- Czestotliwosc ta (fSp) powinna w stanie ustalonym odpowiadac czestotliwosci, do której dostrojone sa obwody wejsciowe odbiornika.Sygnal porównania o czestotliwosci fSp wyselekcjonowany z wielu produktów przemiany za pomoca filtru dolno- lub srodkowo przepustowego jest podawany na pierwsze wejscie detektora fazy. Do drugiego wejscia detektora fazy jest doprowadzany sygnal fo z generatora czestotliwosci odniesienia, którego obwody strojone sa identycznie z obwodami wejsciowymi odbiornika.Obwody wejsciowe i obwody generatora,czestotliwosci odniesienia sa wspólnie przestrajane z zewnetrznego ukladu przestrajania tak, by uzyskac czestotliwosc fo równa czestotliwosci sygnalu fs, do której ma byc dostrojony odbiornik, czyli fo = fs. Detektor fazy w wyniku komparacji sygnalu o czestotliwosci porównania f$p i czestotliwosci odniesienia fo = fs wytwarza na wyjsciu napiecie bledu, które przestraja heterodyne. Petla synchronizacji fazowej wymusza taka czestotliwosc heterodyny, ze czestotliwosc porównaniajest równa czesto¬ tliwosci odniesienia czyli fsp = fo = fs. Oznacza to, ze w stanie ustalonym czestotliwosc heterodyny jest wieksza od czestotliwosci sygnalu o czestotliwosc posrednia dajac idealne dostrojenie heterodyny do obwodów wejscio¬ wych (fh = fs + fp).o 119 754 Ukluci wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie wspólbieznosci obwodów wejsciowych i obwodów hetero- dyny odbiornika niezaleznie od zakresu czestotliwosci i od wielkosci czestotliwosci posredniej.Zalety przedstawionego rozwiazania sa szczególnie widoczne w przypadku odbiorników profesjonalnych — komunikacyjnych i radionamierników. Od dokladnosci zestrojenia obwodów wejsciowych tych odbiorników zalezy szereg waznych parametrów, jak czulosc, selektywnosc, modulacja skrosna, intermodulacja, dokladnosc namiaru. Jednoczesnie odbiorniki te na ogól posiadaja uklady niezbedne do utworzenia petli synchronizacji fazowej: generator posredniej czestotliwosci i generator czestotliwosci odniesienia.Wynalazek zostanie blizej objasniony przykladowo na podstawie ukladu przedstawionego na rysunku pokazujacym uklad blokowy umozliwiajacy uzyskiwanie wspólbieznego przestrajania heterodyny i obwodów wejsciowych w odbiorniku o strojeniu elektronicznym.Napiecie strojenia z potencjometru 1 przestraja bezposrednio obwody wejsciowe 2 i generator czestotliwo¬ sci odniesienia 3, posiadajacy takie same obwody jak obwody wejsciowe 2. Z obwodów wejsciowych 2 sygnal jest podawany na mieszacz odbiornika 4, do którego drugiego wejscia jest doprowadzany sygnal z heterodyny 5.W wyniku mieszania uzyskuje sie czestotliwosc posrednia, odfiltrowywana za pomoca filtru posredniej czestotli- wosci 6. Sygnal heterodyny 5 jest równiez podawany na mieszacz ukladu strojenia 7, w którymjest mieszany z sygnalem generatora posredniej czestotliwosci 8. Produkty mieszania sa odfiltrowywane przez filtr pasmowo przepustowy 9, przy czym uzyskuje sie czestotliwosc porównania. Sygnal ten jest podawany na detektor fazy 10, na którego drugie wejscie jest doprowadzany sygnal z generatora czestotliwosci odniesienia 3. Napiecie bledu z wyjscia detektora fazy 10 dostraja heterodyne 5, tak ze czestotliwosc nawyjsciu mieszacza 4 odbiornika jest równa czestotliwosci posredniej odbiornika. PL