Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad wielokanalowego, analogowo—cyfrowego przetwarzania wiel¬ kosci fizycznych majacy zastosowanie w automatyce elektronicznej, systemach pomiarowych i rejestraqi danych, szczególnie zasjest wykorzystywany do pomiarów wielkosci fizyko—chemicznych w procesach technologicznych.Stan techniki. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 76 333 sposób i urzadzenie do przetwarzania analogowo—cyfrowego wielkosci fizycznych. Wedlug przytoczonego opisu sposób polega na tym, ze mierzona analogowa wielkosc lub wielkosci przetwarza sie na dwa ciagi impulsów o róznych czestotliwosciach zaleznych od sygnalów wejsciowych oraz od czestotliwosci pracy przetworników i zlicza sie liczbe impulsów otrzymywa¬ nych na wyjsciu jednego przetwornika w czasie okreslanym przez czestotliwosc pracy drugiego przetwornika.Urzadzenie realizujace sposób jest zaopatrzone w dwa przetworniki, elektryczna bramke i licznik, przy czym przetworniki sa z soba polaczone poprzez niezalezne od siebie elementy, a mianowicie poprzez sprzegajacy element i kompensacyjny element lub poprzez jeden element sprzegajaco—kompensacyjny, spelniajacy laczna funkcje sprzegajacego elementu i kompensacyjnego elementu.Znany jest takze z innego polskiego opisu patentowego nr 108 026 cyfrowy wielokanalowy system do pomiaru i rejestracji danych. System ten z zapisem magnetycznym ma na wejsciu wzmacniacz sygnalów analogo¬ wych oraz dwa uklady wejsciowe kanalów licznikowych i cyfrowych, a na wyjsciu odpowiednio uklad zapisu magnetycznego i cyfrowy wskaznik. Multiplekser polaczony ze wzmacniaczem oraz oba wejsciowe uklady sa dolaczone do ukladu programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kana¬ lów.Uklad programowania szybkosci pomiarów jest sprzezony z blokiem kontroli ukladu programowania i blo¬ kiem sterowania systemem. Przez uklad programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kanalów sa adresowane multiplekser oraz oba wejsciowe uklady kanalów licznikowych i cyfrowych.Wedlug polskiego opisu patentowego nr 93 808 znany jest sposób i uklad do przetwarzania przebiegów analogowych na wartosci cyfrowe. Sposób polega na przyporzadkowaniu wartosci cyfrowych kolejnym nachyle¬ niem przebiegu analogowego w przedzialach próbkowania. Uklad zas sklada sie z zespolu rezystorów, przez które w przypadku przebiegu narastajacego laduje sie kondensator i z zespolu rezystorów, przez które w przy-9 119602 padku przebiegu opadajacego rozladowuje sie kondensator wlaczony równolegle do jednego z zespolów rezysto¬ rów, przy czym kazdy z nich zostaje w odpowiednim czasie wlaczony za pomoca przelacznika sterowanego z dekodera w takt sygnalów cyfrowych doprowadzonych do wejscia dekodera.Istota wynalazku. W sposobie wedlug wynalazku, w procesie analogowo—cyfrowego przetwarzania wiel¬ kosci fizycznych realizuje sie funkcje ax + b tak, ze programuje sie wartosc wspólczynnika skali „a" przy pomocy skalujacego wzmacniacza oraz wartosc „b" przesuniecia w bloku pamieci wejsciowej licznika, kolejno zas wyjsciowy sygnal analogowy ze skalujacego wzmacniacza przetwarza sie przy pomocy calkujacego, analogo¬ wo—cyfrowego przetwornika na postac cyfrowa, przy czym w momencie zakonczenia calkowania tego sygnalu wpisuje sie wartosc „b" przesuniecia z bloku pamieci wejsciowej do licznika i dalej kontynuuje sie przetwarzanie analogowo—cyfrowe az do uzyskania w liczniku wartosci mierzonej wielkoscL W ukladzie wedlug wynalazku miedzy multiplekserem, a analogowo—cyfrowym przetwornikiem jest usy¬ tuowany skalujacy wzmacniacz, polaczony z blokiem interface za pomoca programujacej magistrali, zas wspom¬ niany multiplekser jest dodatkowo sprzezony ze skalujacym wzmacniaczem i blokiem pamieci wejsciowej laczacym blok interface i wejscia programujace licznika.Zastosowanie w rozwiazaniu wedlug wynalazku calkujacego, analogowo—cyfrowego przetwornika z pro¬ gramowanym wspólczynnikiem skali „a" przesunieciem „b", umozliwia dzieki realizacji funkcji ax + b pomiary wielu róznych wielkosci fizycznych.Wykorzystanie tej funkcji ma te zalete, ze wartosc mierzonej wielkosci uzyskuje sie bezposrednio bez potrzeby stosowania korekcji charakterystyk i dodatkowych przeliczen w celu otrzymania wyniku pomiaru.Wprowadzenie zas dodatkowego sprzezenia do wewnetrznego programowania wspólczynnika skali „a" i przesu¬ niecia „b" umozliwia poza praca systemowa takze prace autonomiczna ukladu przetwarzania.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przed¬ stawiajacym schemat blokowy ukladu.Przyklad realizacji wynalazku. W sposobie analogowo-cyfrowego przetwarzania wielkosci fizycznych reali¬ zuje sie funkcje ax + b tak, ze programuje sie wartosc wspólczynnika skali „a" przy pomocy skalujacego wzmacniacza 5 oraz wartosc „b" przesuniecia w bloku 8 pamieci wejsciowej licznika 9, kolejno zas wyjsciowy sygnal analogowy ze skalujacego wzmacniacza 5 przetwarza sie przy pomocy calkujacego analogowo-cyfrowego przetwornika 6 na postac cyfrowa, przy czym w momencie zakonczenia calkowania tego sygnalu wpisuje sie wartosc „b" przesuniecia z bloku 8 pamieci wejsciowej do licznika 9 i dalej kontynuuje sie przetwarzanie analogowo-cyfrowe, az do uzyskania w liczniku 9 wartosci mierzonej wielkosci.Uklad do wielokanalowego, analogowo—cyfrowego przetwarzania wielkosci fizycznych, zawiera blok inter¬ face 1 wspólpracujacy z urzadzeniami programujacymi i rejestrujacymi 2, który z jednej strony jest polaczony przez sterujacy uklad 3 z multiplekserem 4, skalujacym wzmacniaczem 5 i analogowo-cyfrowym przetworni¬ kiem 6, zas z drugiej strony poprzez programujaca magistrale 7 z mulitiplekserem 4 i skalujacym wzmacniaczem 5. Miedzy multiplekserem 4 a analogowo-cyfrowym przetwornikiem 6 jest usytuowany skalujacy wzmacniacz 5, przy czym multiplekser 4 jest dodatkowo sprzezony ze skalujacym wzmacniaczem 5 i z blokiem 8 pamieci wejsciowej, laczacym blok interface 1 i wejscia programujace licznika 9.Dzialanie ukladu. Mierzone wielkosci fizyczne wybiera sie przy pomocy multipleksera 4 sterowanego przez sterujacy uklad 3 oraz programowanego z zewnetrznych urzadzen programujacych 2 za pomoca bloku interface 1 i magistrali 7. Równoczesnie zostaje zaprogramowana wartosc wspólczynnika skali ,,a" przy pomocy skaluja¬ cego wzmacniacza 5 oraz wartosc przesuniecia ,,b" w bloku 8 pamieci wejsciowej, przy czym wartosci ,.,a" i ,,b" realizowanej funkcji ax + b sa przy pracy systemowej programowane zewnetrznie, zas przy pracy autonomicznej sa programowane wewnetrznie poprzez sprzezenie z multiplekserem. Otrzymany na wyjsciu wzmacniacza 5 sygnal analogowy odpowiadajacy mierzonej wielkosci fizycznej przetwarza sie w calkujacym przetworniku 6, przy czym w momencie zakonczenia calkowania tego sygnalu przepisuje sie wartosc przesuniecia „b" z bloku 8 pamieci wejsciowej do licznika 9 i dalej kontynuuje sie przetwarzanie analogowo—cyfrowe, az do otrzymania w tym liczniku wyniku pomiaru, który przesyla sie poprzez blok interface 1 do urzadzen rejestrujacych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wielokanalowego, analogowo—cyfrowego przetwarzania wielkosci fizycznych, w którym kazdo¬ razowo kanaly pomiarowe wybiera sie przy pomocy multipleksera programowanego z bloku interface, z którego równiez programuje sie skalujacy wzmacniacz i licznik, przy czym multiplekser, skalujacy wzmacniacz i calkuja¬ cy przetwornik analogowo—cyfrowy steruje sie za pomoca sterujacego ukladu sprzezonego z blokiem interface, wspólpracujacym z urzadzeniami programujacymi i rejestrujacymi, znamienny tym, ze w procesie analogowo—cyfrowego przetwarzania wielkosci fizycznych realizuje sie funkqe ax.+ b tak, ze programuje sie) \ 119602 3 \\artosc wspólczynnika skali „a" przy pomocy skalujacego wzmacniacza (5) oraz wartosc „b" przesuniecia wfoloku (8) pamieci wejsciowej licznika (9), kolejno zas wyjsciowy sygnal analogowy ze skalujacego wzmacnia- cz.\ (5) przetwarza sie przy pomocy calkujacego, analogowo—cyfrowego przetwornika (6) na postac cyfrowa, przy czym w momencie zakonczenia calkowania tego sygnalu wpisuje sie wartosc „b" przesuniecia z bloku (8) panijeci wejsciowej do licznika (9) i dalej kontynuuje sie przetwarzanie analogowo—cyfrowe az do uzyskania w licyniku (9) wartosci mierzonej wielkosci ]2. Uklad wielokanalowego, analogowo—cyfrowego przetwarzania wielkosci fizycznych, zawierajacy blok interi^ce wspólpracujacy z urzadzeniami programujacymi i rejestrujacymi, który z jednej strony jest polaczony poprzez sterujacy uklad z multiplekserem, wzmacniaczem skalujacym, analogowo—cyfrowym przetwornikiem, zas z jlrugiej strony poprzez magistrale programujaca z multiplekserem, znamienny tym, ze miedzy multiplekserem (4) a analogowo—cyfrowym przetwornikiem (6) jest usytuowany skalujacy wzmacniacz (5) pola¬ czony z blokiem interface (1) za pomoca programujacej magistrali (7), zas wspomniany multiplekser (4) jest dodatkowo sprzezony ze skalujacym wzmacniaczem (5) i blokiem (8) pamieci wejsciowej laczacym blok inter¬ face (1) i wejscia programujace licznika (9). 1 1 1 1 1—, 1 1 1 1 . 1 co PL