***o< MsiiiJ lm; Twórcywynalazku: Pawel Litwinski, Marian Strzelczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: „ASPA" Zaklady Aparatury Spawalniczej im. Komuny Paryskiej, Wroclaw (Polska) Przyrzad do odksztalcania zwlaszcza elementu plaskiego Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do odksztalcania, zwlaszcza elementu plaskiego.Znany jest przyrzad do odksztalcania elementu plaskiego zjednej strony na dwóch jego brzegach z polskie¬ go opisu patentowego nr 78112, skladajacy sie z ruchomych plyt; stemplowej z trwale umocowanymi stemplami odksztalcajacymi material, posredniej - dociskowo-prowadzacej i ze stalej plyty matrycowej podpierajacej od¬ ksztalcany element, oraz z kolumn prowadzacych i innych elementów.Zuzycie sie lub uszkodzenie jednego ze stempli wymaga szlifowania takze pozostalych stempli, natomiast odksztalcenie dwóch stron danego elementu na jego brzegach lub w dowolnych innych miejscach dokonuje sie oddzielnie w dwóch róznych operacjach i na róznych przyrzadach po obróceniu odksztalcanego elementu na odwrotna strone, to jest o 180°, po wykonaniu pierwszej operaqi, co wiaze sie ze znaczna pracochlonnoscia wykonania takich elementówjak tez wyzszym kosztem eksploatacji tych przyrzadów.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu pozbawionego wyzej wymienionych wad i niedogodnosci.Cel zostal osiagniety przez opracowanie konstrukcji przyrzadu majacego takie podstawowe zespoly jak: zespól plyty glowicowej majacy plyte glowicowa i plyte stemplowa, zespól plyty posredniej majacy plyte posrednia i plyte prowadzaca stempli stalych umieszczonych w zespole plyty glowicowej, a oddzielone podu¬ szka sprezysta od zespolu plyty glowicowej, ruchomy zespól matrycy majacy plyte matrycy i matryce, i zespól plyty podstawowej z zamocowanymi kolumnami prowadzacymi dla zespolów: plyty glównej, plyt: posredniej i matrycowej, oraz z zespolami stempli regulowanych. Przyrzad posiada takze inne elementy skladowe jak na przyklad: sprezyny amortyzujace i cofajace, kolki ustalajace i wiele innych elementów stosowanych w przyrzadach do odksztalcania.Zespól plyty glowicowej ze stemplami stalymi i zespól plyty posredniej sa umieszczone ponad ruchomym zespolem plyty matrycowej i stalym zespolem plyty podstawowej lecz tak, ze pomiedzy plyta prowadzaca zespolu plyty posredniej a matryca znajduje sie szczelina umozliwiajaca umieszczenie w niej odksztalcanego elementu, przy czym zespoly mocujace stempli regulowanych sa umiejscowione w plycie podstawowej, a kazdy z nich sklada sie z tulejki zaciskowej z nakretka mocujaca i ze sruby podpierajacej podstawe stempla, który z przedniej strony dociskany jest przez sprezyne.2 119 554 Na regulacje polozenia wzgledem plyty matrycowej wzglednie na szybka wymiane stempla pozwala tuleja zaciskowa przytrzymujaca stempel na powierzchni walcowej, przy czym sila dociskajaca wytwarzanajest poprzez nakretke mocujaca, a sile poosiowa stempla przenosi sruba regulacyjna podpierajaca podstawe stempla.Takie rozwiazanie mocowania stempli regulowanych w zespole plyty podstawowej pozwala na indywidual¬ ne ich ostrzenie lub wymiane oraz na znaczne zmniejszenie kosztu wytwarzania wyrobu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z takich podstawowych zespolów jak: zespól plyty glowicowej 1 wraz ze stemplami stalymi 4 i zespól plyty posredniej 6, które znajduja sie ponad szczelina dla usytuowania w niej odksztalcanego elementu 31, oraz ruchomy zespól plyty matrycowej 8 i zespól plyty podstawowej 11 z zespolami mocujacymi 13 stempli regulowanych 14, umieszczone ponizej szczeliny dla umieszczenia odksztal¬ canego elementu 31. W zespole plyty podstawowej 11 umocowane sa kolumny prowadzace 30 dla zespolów plyt: glowicowej 1, posredniej 5 i matrycowej 8. Zespól plyty glowicowej 1 posiada plyte glowicowa 2 i plyte | Attmpjopra 3 oraz gniazda 24 sprezyn podpierajacych 25 zespól plyty posredniej 5, który poprzez plyte posred- I nia 6, sruby mocujace 29 i poduszke sprezysta 26 wspóldziala z plyta stemplowa 3, a do drugiej strony plyty : posredniej 6 przylega plyta prowadzaca 7 stempli stalych 4. Ruchomy zespól plyty matrycowej 8 sklada sie z plyty matrycy 9 i z matrycy 10, i jest umieszczony na sprezynach podpierajacych 27 umieszczonych w siedzis¬ kach plyty podstawowej 12, przy czym naprezenie w sprezynach podpierajacych 27 uzyskuje sie w znany sposób przez dokrecanie srub sciagajacych 28. W plycie podstawowej 12 znajduja sie zespoly mocujace 13 regulowanych stempli 14 skladajace sie z tulei zaciskowej 19 z wewnetrzna komora 20 dla sprezyny napinajacej 22, a w dowolnej czesci gwintowanej wspólpracuja z regulacyjna sruba 17, która swoim czolem 18 podpiera podstawe 15 stempla 14, przy czym wewnetrzna powierzchnia cylindryczna 21 tulei 19 wspólpracuje z boczna powierzchnia cylindryczna 16 stempla 14, a przy odpowiednim dokreceniu nakretki mocujacej 23 przejmuje czesc sily poosiowej dzialajacej na stempel 14 w czasie odksztalcania danego elementu 31. Zespól plyty podsta¬ wowej jest zlaczony z zespolem plyty matrycowej 8 srubami sciagajacymi 28 i sa w nim zamocowane kolumny prowadzace 30 zespolów plyt 1, 5, 8.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do odksztalcania, zwlaszcza elementu plaskiego posiadajacy zespoly: plyty glowicowej, plyty posredniej i plyty matrycowej oraz kolumny prowadzace i stemple robocze, znamienny tym, ze posia¬ da ruchomy zespól plyty matrycowej (8) oraz zespól plyty podstawowej (11) z regulowanymi stemplami (14), przy czym miedzy zespolami plyt glowicowej (1) i posredniej (6) znajduje sie szczelina dla umieszczenia elemen¬ tu odksztalcanego (31). 2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, ,znamienny tym, ze regulowany stempel (14) jest umocowany w tulejce zaciskowej (19) wywierajacej nacisk na powierzchnie cylindryczna (16) stempla (14), a od dolu w tule¬ je (19) jest wkrecona regulacyjna sruba (17), która swoim czolem (18) podpiera podstawe (15) stempla (14), przy czym zacisk tulei (19)jest spowodowany dokrecaniem nakretki mocujacej (23).119 554 PL