Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen uz¬ wojen wielofazowej maszyny elektrycznej pradu przemiennego wspólpracujacej z pólprzewodniko¬ wymi przeksztaltnikami pradu, w szczególnosci za¬ silanej ze zródla pradu stalego.Znany jest z patentu PRL nr 92 747, uklad ma¬ szyny elektrycznej pradu przemiennego, zasilanej z pólprzewodnikowego przeksztaltnika pradu, w którym uzwojenie kazdej fazy jest podzielone na dwie równe i symetryczne, wzajemnie izolowane galezie. Kazda z tych galezi jest zasilana nieza¬ leznie od innych z pólprzewodnikowego prze¬ ksztaltnika pradu, przy czym jeden z biegunów zródla pradu stalego jest bezposrednio polaczony - z zerowym punktem uzwojenia, a drugi z biegu¬ nów jest polaczony poprzez elementy pólprzewod¬ nikowe z koncami poszczególnych faz.Zastosowanie znanego ukladu maszyny wielofa¬ zowej pradu przemiennego z uzwojeniami podzie¬ lonymi wymaga wyprowadzenia z wnetrza ma¬ szyny 2m+l przewodów, gdzie m oznacza liczbe faz. Moze to spowodowac pojawienie sie w uzwo¬ jeniu niepozadanej skladowej zerowej pradu. Po¬ nadto przebiegi pradu charakteryzuja sie znacz¬ nym udzialem harmonicznych czasowych.Wedlug wynalazku, w wielofazowej maszynie elektrycznej pradu przemiennego, która wspólpra¬ cuje z pólprzewodnikowym przeksztaltnikiem pra¬ du i ma uzwojenie kazdej fazy podzielone na dwie równe i symetryczne, wzajemnie izolowane ga¬ lo 15 20 lezie polaczone przeciwsobnie — szeregowo, zasto¬ sowano równolegle polaczenie jednej grupy ga¬ lezi wszystkich faiz., oraz równolegle polaczeniLe dru¬ giej grupy galezi wszystkich faz. Obyidwa uklady równolegle polaczonych polówek faz sa ze soba po¬ laczone szeregowo. Polaczenie to jest dokonane w wezlach polaczen poszczególnych grup galezirówno¬ leglych i zaiwa/rte wewnatrz1 maszymy.Rozwiazanie wedlug wynalazku nie wymaga do¬ datkowego wyprowadzenia dla maszyn elektrycz¬ nych z podzielonymi uzwojeniami.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu polaczen 3-fazowej maszyny pradu przemiennego wspól¬ pracujacej z tranzystorowym przeksztaltnikiem pradu, figura 2 — algorytm sterowania napieciami poszczególnych tranzystorów przeksztaltnika, na¬ tomiast figura 3 — przebiegi pradu w poszcze¬ gólnych galeziach faz.Zobrazowany na fig. 1 uklad sklada sie z uz¬ wojenia maszyny podzielonego na fazy I, II, III, przy czym kazde z tych uzwojen fazowych zawie¬ ra dwie jednakowe i wzajemnie izolowane czesci tworzace galezie 1 i 4 dla uzwojenia I fazy oraz 2 i 5 — dla uzwojenia II fazy oraz 3 i 6 dla uz¬ wojenia III fazy. Galaz 1 jest polaczona przeciw¬ sobnie z galezia 4, galaz 2 jest polaczona przeciw¬ sobnie z galezia 5, a galaz 3 jest polaczona prze¬ ciwsobnie z galezia 6. Konce galezi 1, 2, 3 sa po- 119 3573 119357 4 laczone ze soba wraz koncami galezi 4, 5, 6 w punktach 7, 7', 7". Tak jak w typowej maszynie trójfazowej pradu przemiennego, galezie uzwoje¬ nia tworzace faze I s^ przesuniete po obwodzie maszyny o kat elektryczny równy 120° wzgledem galezi tworzacych faze II, a galezie fazy III sa przesuniete po obwodzie maszyny o kat elektrycz¬ ny 120° wzgledem galezi tworzacych faze II.Uzwojenia galezi 1, 2, 3 sa zasilane ze zródla pradu stalego za posrednictwem tranzystorów Ti, Tt, T3 przeksztaltnika pradu. Tranzystory te sa sterowane napieciami Usl, Us2, Us8 o jednakowych amplitudach, ale przesunietymi wzajemnie wzgle- "TTefrr^stebie -o-~kat 120°, co jest zobrazowane na l 'fljj/iz.-tJzwójenia galezi 4, 5 i 6 sa zasilane ze zród- | la pradu stalego j za posrednictwem tranzystorów j 'T4lv,T*, f'J6 przeksztaltnika pradu. Tranzystory te ^ »sa sterowanej,;ri^ieciami U^, U^, US8 równiez o le^nalTOwych—amplitudach i wzajemnie przesu¬ nietymi w fazie o 120°. Ponadto napiecia steruja¬ ce uzwojenia galezi 1, 2, 3 sa przesuniete wzgle¬ dem napiec sterujacych uzwojenia galezi 4, 5, 6 o 180°.Dzieki taktami ukladowi polaczen pirad przeply¬ wajacy przez uzwojenie maszyny od zacisku + do zacisku — na poczatku okresu przeplywa jedno¬ czesnie przez tranzystor rf1 i galaz 1 oraz tran¬ zystor T8 i galaz 3, a dalej przez galaz 5 i tran¬ zystor T5. Po uplywie 1/6 czesci okresu prad ply¬ nie przez tranzystor Tt i galaz 1, a nastepnie roz¬ dziela sie na dwie drogi równolegle — przez ga¬ laz 5 i tranzystor T5 oraz galaz 6 i tranzystor Ta.Po uplywie dalszej szóstej czesci okresu prad ply- 10 15 20 25 30 nie równolegle przez tranzystor Tt i galaz 1 oraz przez tranzystor T2 i galaz 2, a dalej przez galaz 6 i tranzystor T6.W -dalszych czesciach okresu przebiegi pradowe powtarzaja sie cyklicznie i sa takie same jak opisane wyzej, lecz w odniesieniu kolejno eU nas¬ tepnych faz uzwojenia. Jest to przedstawione na fig.3. '* -¦--..-..*'"- .« Taki przeplyw pradu powoduje w -uzwojeniu trójfazowym maszyny pradu przemiennego ptow- stanie wirujacego pola magnetycznego warunku¬ jacego poprawna prace maszyny. Uklad charak¬ teryzuje sie mniejszym udzialem wyzszych harmo¬ nicznych przebiegów pradowych. Przy pomocy uk¬ ladu falownika i nieskomplikowanego ukladu ste¬ rowania otrzymuje sie w porównaniu z dotych¬ czasowymi rozwiazaniami przebieg bardziej zbli¬ zony do przebiegu sinusoidalnego.Zastrzezenie patentowe Uklad polaczen wielofazowej maszyny elektrycz¬ nej pradu przemiennego wspólpracujacy z pólprze¬ wodnikowymi przeksztaltnikami pradu, w której uzwojenie kazdej fazy jest podzielone na dwie równe i symetryczne, wzajemnie izolowane galezie polaczone ze soba przeciwsobnie, szeregowo, zna¬ mienny tym, ze jedna grupa galezi (1, 2 i 3) wszystkich faz polaczona jest miedzy soba równo¬ legle i druga grupa galezi (4, 5 i 6) wszystkich faz jest polaczona miedzy soba równolegle, a obyd¬ wa uklady równolegle polaczonych galezi sa ze soba polaczone szeregowo. + ^- «* u*.T, Uh *? f7 4 vi- t\ \\ rV T T,(SP 4—* Iks V W tkp\ Um HaA119 357 U5 T.Ti T» T< Ts T* i W/// v;////a /////, \ W////? ////// /////, W///s //////; Y////A ////// v/;;a W7/A v;;/////////A/////, W//A V///A iA % * y* % h %~ Il Fyl Y777* t&ZZZZ TZZZZA WA^A W2A \777n///)7777i ¦JZZZZL TZZZZ, V777Y////7777A ?m Y777A uA 60' 00' JW ^0* 300" 3UT F!33 PL