Przedmiotem wynalazku jest uklad lagodnego startu, zwlaszcza tyrystorowego zasilacza stabili¬ zowanego, w zakresie wielkosci nomimalnej napie¬ cia wyjsciowego wykluczajacy jej przeregulowanie.W dotychczasowych rozwiazaniach stosuje sie rozbudowane uklady elektroniczne. Wykorzystuje sie w nich ograniczona metode sterowania z reali¬ zacja informacji kwantowej w czasie. Z wazniej¬ szych przebiegów czasowych przeksztaltnika, tyry¬ storowego wybiera sie informacje cyfrowa doty¬ czaca najwczesniejszych i najjpózniejszych mozli¬ wych moment6w wyzwalania kazdego tyrystora.Informacja ta jest nakladana na mechanizm ste¬ rowania impulsów taktujacych w taki sposób, aby uniemozliwic wytwarzanie impulsów poza dozwo¬ lonym zakresem sterowania badz ich opuszczania, natomiast wewnatrz dozwolonego zakresu zmian kata. wysterowania, sterowanie systemem konwen¬ cjonalnym odbywa sie bez przeszkód. W specy¬ ficznym ukladzie przeksztaltnika tyrystorowego typu zasilacz stabilizowany istnieje trudnosc w okresleniu dozwolonego zakresu zmian kata wy¬ sterowania tyrystora ze wzgledu na jego zmiennosc w czasie, zalezna od aktualnego stanu pracy.Znany równiez wedlug zgloszenia P. 1917/17 ty¬ rystorowy zasilacz stabilizowany napiecia stalego sklada sie z transformatora sieciowego, prostowni¬ ka pelnookresowego z tyryjstorami jako elementa¬ mi prostowniczymi pracujacymi przy sitalym, blis¬ kim zeru kacie otwarcia, oraz z ukladu dwustaw- 10 15 25 30 nego z kluczowym elementem wykonawczym, któ¬ ry jest wlaczony pomiedzy punktem wspólnym ukladów wyzwalania tyrystorów oraz odczepem srodkowym wtórnego uzwojenia transformatora.Uklad dwustawiny jest sterowany napieciem wyj¬ sciowym z dzielnika. Podczas wzrostu napiecia wyjsciowego zaczyna dzialac uklad dwiustawny, który poprzez -zamkniecie elementu kluczowego powoduje zwarcie impulsów wyzwalajacych tyry¬ story, co z kolei powoduje obnizenie napiecia wyj¬ sciowego.Wada znanych rozwiazan jest ich skomplikowa¬ na budowa. Do opracowania informacji cyfrowej jest potrzebny rozbudowany uklad logiczny. Roz¬ budowy wymaga równiez wprowadzenie informa¬ cji cyfrowej do ukladu sprzezenia zwrotnego i ukladów wytwarzajacych iimpulsy zapalajace ty¬ rystory. Dodatkowa komplikacje stwarza sterowa¬ nie kazdego tyrystora oddzielnie, co przy ukladach wielofazowych wymaga stosowania tylu ukladów sterujacych, ile jest tyrystorów. Uklady wymagaja bardziej skomplikowanego zasilacza pomocniczego, stosowania specjalnych rozwiazan przeciwzaklóce¬ niowych i sa zawodne w dzialaniu. Zasilacz tyry¬ storowy z takimi ukladami sterujacymi ma pogor¬ szone parametry dynamiczne.Wynalazek ma na celu bardziej niezawodna prace z wykluczeniem przeregulowania wielkosci nominalnej napiecia wyjsciowego zasilacza oraz- poprawe jego parametrów dynamicznych. Zadanie^ 119 329119 329 techniczne prowadzace do osiagniecia tego celu polega na opracowaniu mniej skomplikowanego i zawodnego ukladu.Istota wynalazku jest uklad zawierajacy prze¬ kaznik polaczony wejsciem z pomocniczym zród¬ lem zasilania, a wyjsciami — z blokujacymi -wej¬ sciami ukladów wytwarzajacych impulsy zapala¬ jace — oraz z ukladem sprzezenia zwrotnego, na który, za pomoca tegoz przekaznika napiecie jest podawane z niezbednymi opóznieniem przelaczenia warunkujacym sprawnosc dzialania ukladu i wy¬ kluczenie przeregulowania wielkosci nominalnej napiecia wyjsciowego zasilacza. Zaleta nowego roz¬ wiazania jest osiagniecie sprawniejszej pracy z wykluczeniem przeregulowania wielkosci nomi¬ nalnej napiecia wyjsciowego zasilacza oraz popra¬ wy jego parametrów dynamicznych i niezawod¬ nosci dzialania.•Przedmiot wynalazku Ajest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rytsurJku, który przedstawia schemat elektryczny ukladu.Rozwiazanie zawiera: uklady BI, B2, B3, które wytwarzaja impulsy zapalajace I1-5-I6 synchroni¬ zowane z siecia zasilajaca za pomoca przemienne¬ go napiecia odpowiednich faz R, S, Ti uklad sprzezenia zwrotnego skladajacy sie ze wzmacnia¬ cza operacyjnego A, na którego jedno wejscie po¬ dawane jest napiecie wyjsciowe zasilacza Ust, a na drugie — napiecie odniefcienia Uref wytwo¬ rzone w zródle odniesienia Z oraz przekaznika P podajacego napiecia blokujace UB1-^UB3 i napie¬ cie zasilania Ui ukladu sprzezenia zwrotnego A, Z. Na wyjsciu wzmacniacza operacyjnego A jest wytwarzany sygnal sterujacy Va i podawany na odpowiednie wejscie sterujace ukladów B1-S-B3, Dzialanie Ukladu wedlug wynalazku polega na tym. ze po wlaczeniu trójfazowego napiecia zasi¬ lajacego na taansSormatosy sieciowe, pomocnicze napiecie U jest podawane na zasilanie ukladów B1H-B3, a napiecia R, S, T pojawiaja sie na wejsciach synchronizujacych tychze ukladów, prze- Icaznik P jest w polozeniu 12, 3 i podaje napie¬ cia UB1-^UB3 blokujace prace ukladów B1-S-B3.Impulsy I1-M6 zapalajace tyrystory nie sa wów- 10 15 20 25 30 35 30 czas wytwarzane. Uklad sprzezenia -zwrotnego A, Z nie jest zasilany, a zatem napiecie sterujace U B1-^B3 sa zasilane napieciem U bezposrednio z zasilacza pomocniczego i sa synchronizowane z siecia, caly uklad znajduje sie w stanie gotowym do pracy. Podczas przelaczania przekaznika P z pozycji I-i-3 na pozycje 4, odblokowane uklady B1-S-B3 zaczynaja wytwarzac impulsy zapalajace tyrystory, natomiast dklati sprzezenia zwrotnego A, Z nie jest jeszcze zasilany, a zatem jego na¬ piecie sterujace Uq jest równe zero. Poniewaz kat otwarcia tyrystorów jest proporcjonalny do napiecia U malnym kacie otwarcia. W momencie osiagniecia przez przekaznik P kontaktowej pozycji 4, uklad sprzezenia zwrotnego A, Z otrzymuje napiecie za¬ silajace Uz i zaczyna wówczas narastac napiecie sterujace UqJ, powodujace coraz wiekszy kat otwarcia tyrystorów.Napiecie Ust, które jest napieciem wyjsciowym zasilacza tyrystorowego narasta plynnie od zera do wielkosci nominalnej, proporcjonalnie do na¬ piecia sterujacego XJ A, Z nie powodujac przeregulowania.Zastrzezenie patentowe Uklad lagodnego startu, zwlaszcza tyrystorowe¬ go zasilacza stabilizowanego, zawierajacy uklady wytwarzajace impulsy zapalajace synchronizowane z siecia zasilajaca i ufldad sprzezenia zwrotnego skladajacy sie ze wzmacniacza operacyjnego, na którego jedno wejscie jest podawane napiecie wyj¬ sciowe zasilacza, a na drugie — napiecie ze zród¬ la odniesienia, znamienny tym, ze ma przekaznik (P) polaczony wejsciem z pomocniczym zródlem zasilania (U), a wyjisciami — z blokujacymi wej¬ sciami nieladów (BI, M, B2) wytwarzajacych jm- puljy zapalajace, oraz z uttafem sprzezenia zwrot¬ nego (A, Z), na kAóry, aa pomoca przekaznika (P). napiecie (U) jeat podawane z nieztoejkjym opótnie- niem przelaczenia warunkujacym sprawnosc dzia¬ lania ukladu i wykluczenie przeregulowania wiel¬ kosci nominalnej napiecia wyjsciowego zasilacza.PZGraf. Koszalin A-1427 90 A-4 Cena 100 sl PL