Przedmiotem wynalazku jest uklad identyfikacji sygnalów chrominancji odbieranych w systemie te¬ lewizji kolorowej SECAM, tzn. informacji, dotycza¬ cej kolorów przekazywanych w postaci zakodowa¬ nej. Identyfikacja taka jest niebzedna, poniewaz steruje ona przetwarzaniem informacji dotyczacej kolorów czerwonego i niebieskiego.Na ekranie telewizora obraz jest otrzymywany przy nadaniu dwóch pólobrazów, z których kazdy zlozony jest z trzystu dwunastu i pól linii przeka¬ zywanych przemiennie i przeplatanych przez prze¬ suniecie czasowe na ekranie, co powoduje, ze oko calkuje dwa pólobrazy i widzi obraz zlozony z szesciuset dwudziestu pieciu linii. Kazda linia zlozona jest z pewnej liczby punktów, charaktery¬ zujacych sie jaskrawoscia swiecenia czyli luminan- cja Y i kolorem: czerwonym R, niebieskim B, zie¬ lonym G, jezeli mamy do czynienia z obrazem ko¬ lorowym.Obraz jest przekazywany w zakresie czestotliwo¬ sci VHF lub TJHF z tlumieniem pasma bocznego.Sygnal jest modulowany amplitudowo calkowitym sygnalem wizyjnym bedacym nosnikiem informacji o podnosnej chrominancji.Calkowity sygnal wizyjny przekazuje; informacje o poczatku pola obrazu, informacje o poczatku i koncu linii, informacje o zakonczeniu pola obrazu lub powrocie pola, informacje o luminancji Y, in¬ formacje o kolorze R albo B albo G, przy czym in¬ formacja o kolorze czerwonym i niebieskim sa 10 15 25 30 przekazywane w postaci sygnalu róznicowego R—Y lub B—Y, natomiast informacja o kolorze zielonym zostaje odtworzona na drodze realizacji kombinacji arytmetycznych zwanych matrycowaniem. Sygnaly luminancji i sygnaly kolorów podstawowych spel¬ niaja równanie: Y = 0y59 G+10,130 R +<0,U B System SECAM umozliwia przekazywanie infor¬ macji dotyczacej koloru obrazu telewizyjnego przez superpozycje obrazu czarno-bialego (luminancja Y) i informacji przekazywanej za posrednictwem dwóch podnosnych zawartych w pasmie czestotli¬ wosci wizyjnej, a mianowicie modulowanym cze¬ stotliwosciowe sygnalem róznicowym R—Y odwzo¬ rowujacym informacje o kolorze czerwonym w ob¬ razie i sygnalem róznicowym B—Y odwzorowuja¬ cym informacje o kolorze niebieskim.W systemie tym przekazuje sie kolejno od jed¬ nej linii do drugiej kazda z tych podnosnych przy jednoczesnym zapamietaniu, przy wykorzystaniu li¬ nii oprózniajacej, informacji zawartej w linii, na czas trwania linii — celem dekodowania informacji róznicowej R—Y lub B—Y.Sekwencyjny charakter transmisji czyni nieunik¬ nionym wlaczenie do sygnalu podnosnej koloru in¬ formacji, przeznaczonej do identyfikacji obecnosci odebranej informacji o sekwencji czerwonej lub sekwencji niebieskiej.Istnieja dwie mozliwosci identyfikacji sygnalów 119 285119 285 chrominancji: poprzez nadawanie sygnalów specjal¬ nych przekazywanych podczas znormalizowanego czasu trwania dziewieciu linii, znajdujacych sie w polu obrazu, nazwanych ze wzgledu na ksztalt „butelkami", poprzez doniodulacje czestotliwoscio¬ wa sygnalów o bardzo malym czasie trwania zwa¬ nych sygnalami synchronizacji koloru nadawanych na poczatku kazdej linii, Zasada wykorzystania tych srodków identyfikacji wytlumaczona zostanie ponizej, tym nie mniej na¬ lezy uwzglednic to, ze ze wzgledu na fakt skiero¬ wania kazdego z sygnalów R—Y i B—Y do ukladu nadawczego i uwzglednienia z jednej strony sek¬ wencyjnego charakteru ciagów informacji, a z dru¬ giej strony obecnosci na drodze transmisji linii opózniajacej, konieczne jest, aby uklad identyfiko¬ wal sygnaly chrominancji przez kierowanie sygna¬ lów R—Y zawsze do tego samego kanalu koloru czerwonego, a sygnalów B—Y zawsze do tego sa~ mego kanalu koloru niebieskiego. Na tej zasadzie dziala uklad identyfikacji* Rozmaite znane rozwiazania maja wady, spowo¬ dowane niestabilnoscia zwiekszajaca sie z uplywem czasu. Fakt, ze sygnaly identyfikacji chrominancji sa przekazywane podczas wybierania linii na po¬ czatku kazdego pola obrazu, co nadaje temu spo¬ sobowi aspekt statystyczny mniej dokladny niz w przypadku sposobu identyfikacji linia po linii. Wy¬ jasnia to fakt, ze identyfikacja na poczatku pola obrazu jest stosowana coraz rzadziej na korzysc identyfikacji na poczatku linii, co daja te korzysc, ze pozwala przeznaczac okres fczasu powrotu pola dla przekazywania innych inofrmacji w postaci cyfrowej.W przypadku identyfikacji linia po linii praca znanych-ukladów moze byc zaklócona powstajacym pasozytniczym sygnalem szumowym,, podczas transmisji sygnalu impulsowego identyfikacji chro¬ minancji. W innych przypadkach, np. w ukladach identyfikacji, wykorzystujacych .obwód rezonanso¬ wy, dostrojony do jednej czestotliwosci,: to znaczy obwód utworzony przez induktancje wlasna cewke i pojemnosc, strojenie uzyskuje sie przez bardzo dokladna regulacje mechaniczna, zwykle indukcyj- no£ci cewki i nalezy liczyc -sie z faktem, ze naste¬ pujace z czasem rozstrojenie obwodu wywola znie¬ ksztalcenie kolorów.Przedmiotem wynalazku jest uklad identyfika¬ cyjny sygnalów chrominancji w systemie SECAM zawierajacy dyskryminator czestotliwosci, którego pierwsze wejscie stanowi wejscie informacyjne, do którego doprowadzany Jest sygnal podnosnej chro¬ minancji, a drugie wejscie stanowi wejscie steruja¬ cego, dolaczone do wyjscia oscylatora.Zgodnie z wynalazkiem do wyjscia dyskrymina- tora dolaczone sa wejscia dwóch obwodów próbku¬ jacych i zapamietujacych, których wyjscia sa dola¬ czone do wejsc pierwszego komparatora, którego wyjscie jest polaczone poprzez, obwód sprzezenia zwrotnego z wejsciem sterujacym dyskryminatora czestotliwosci Na wyjsciach obwodów próbkujacych i zaparnie^ tujacych wlaczone sa, Jako elementy zapamietuja¬ ce, kondensatory. . :,:.¦ .- -:. t a W obwodzie sprzezenia zwrotnego; wlaczony jest drugi komparator, którego dwa wejscia sa polaczo¬ ne z wyjsciami obwodów próbkujacych a trzecie wejscie jest polcazone z wyjsciem obwodu taktu¬ jacego i którego wyjscie jest polaczone z wejsciem 9 sterujacym dyskryminatora.Jedno z wejsc obwodu faktujacego jest polaczone z wyjsciem pierwszego elementu I, którego jedno z wejsc jest polaczone z wyjsciem pierwszego kom¬ paratora a drugie wejscie jest polaczone ? wyj- ii sciem drugiego elementu I polaczonym z wejsciem sterujacym drugiego obwodu próbkujacego i za¬ pamietujacego, którego to drugiego elementu I jedno z wejsc jest polaczone z jednym z wyjsc ob¬ wodu taktujacego, a drugie wejscie jest polaczone 15 ze zródlem impulsów próbujacych, przy czym dru¬ gie wyjscie obwodu taktujacgeo jest dolaczone do pierwszego wejscia trzeciego elementu I, którego drugie wejscie jest dolaczone do zródla impulsów próbkujacych a wyjscie jest polaczone z wejsciem. 26 sterujacym pierwszego obwodu próbkujacego Lza* pamietujacego, którego to obwodu taktujacego dru¬ gie wejscie jest dolaczone do zródla impulsów po¬ wrotu linii. ., . ........'.., Wyjscie drugiego Komparatora jest polaczone 25 z wejsciem wchodzacego w sklad dyskryminatora czestotliwosci generatora, którego czestotliwosc srodkowa jest równa 4,2 MHz, a zakres regulacji czestotliwosci jest zawarty miedzy 1/2 MHz i 7,2 MHz. 30 Obwód taktujacy jest zrealizowany w ukladzie przerzutnika.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ogólny schemat blokowy odbiornika 35 telewizji kolorowej, fig. 2 — schemat blokowy ukladu dekodera stanowiacego czesc ukladu przed¬ stawionego na fig-. 1 realizujacego identyfikacje ko¬ lorów, fig. 3 — sygnaly identyfikacji, przekazywa* ne na poczatku pola obrazu, fig. 4 — schemat blo- 40 ~kowy jednego ze znanych ukladów identyfikacji pracujacego na zasadzie wykorzystania w znany sposób sygnalów przekazywanych na poczatku kaz¬ dego pola obrazu, fig. 5 — schemat blokowy inne¬ go znanego ukladu identyfikacji wykorzystujacego 45 te sama zasade, fig. 6 ^ sygnaly: identyfikacji przekazywane na poczatku linii, fig. 7 — schemat bloków ukladu identyfikacji wedlug wynalazku, a fig. 8 — ksztalty sygnalów otrzymywanych w róznych punktach ukladu. 50 Figura 1 przedstawia uproszczony schemat blOr kowy odbiornika telewizyjnego w celu zlokalizowa¬ nia ukladów przeznaczonych do identyfikacji syg¬ nalów chrominancji. Sygnal emitowany w zakresie 100—800 MHz, odbierany przez antene, jest dopro- |5 wadzany do bloku strojenia zawierajacego mie- szacz, wytwarzajacy sygnal o czestotliwosci* posredbr niej 40 MHz, który jest wzmacniany i nastepnie xpoddawany detekcji w bloku 2. Na wyjsciu stopnia czestotliwosci posredniej zalaczony jest detektor, £ na którego wyjsciu otrzymywany jest;calkowity sygnal wizyjny, którego pasmo; miesci sie w zakre¬ sie <^-6,5 MHz, podczas gdy sygnal przekazywany za' posrednictwem sygnalu znaodulowanejga, ampli¬ tudowo w pasmie; czestotliwosciowym 39,2 MJJz fo jest kierowany do wzmacniacza czestotliwosci po*9 sredniej 6, a nastepnie do wzmacniacza malej cze¬ stotliwosci 3.Sygnaly wizyjne przekazywane sa do dekodera kolorów 4 i do ukladów odchylania linii i pola 5.Wspólpraca tych dwóch bloków zapewnia utworze¬ nie obrazu kolorowego na ekranie lampy obrazo¬ wej.Przedmiotem wynalazku jest uklad stanowiacy czesc bloku dekodera 4, przedstawiony w postaci schematu blokowego na fig. 2. Na fig. 2 przedsta¬ wiajacej pierwsza czesc bloku dekodera, filtr wa¬ skopasmowy 41, zwany filtrem „dzwonem", prze¬ twarza sygnal w celu oddzielenia informacji, doty¬ czacej luminancji, od informacji zwiazanych z ko¬ lorami oraz odtworzenie fazy i amplitudy informa¬ cji z sygnalu podnosnej modulowanej czestotliwo- sciowo zgodnie z przeciwfaza realizowana w nadaj- niku.W tym celu, aby zredukowac poziom szumu na wyjsciu demodulatorów sygnalów zmodulowa¬ nych czestotliwosciowe Nastepnie ogranicznik 42, tlumi modulacje am¬ plitudy i przekazuje sygnaly wizyjne do kanalu bezposredniego i do kanalu wprowadzajacego opóz¬ nienie 64 mikrosekundowe wykorzystujacego linie opózniajaca 44. Tak wiec na zaciskach wyjsciowych przetwornika 43 ukazuje sie sekwencja sygnalów: R—Y; B—Y; R—Y; B—Y itd. pochodzacych z ka¬ nalu bezposredniego, oraz sekwencja sygnalów: (B—Y); (R—Y); (B—Y); (R—Y) itd. pochodzacych z kanalu z wprowadzonym opóznieniem.Zadaniem przetwornika 43 jest przywrócenie na wyjsciu sekwencji R—Y; (R—Y'; R—Y, (R—Y', itd. w kanale przetwarzania sygnalów czerwonych, oraz sekwencji (B—Y}', B—Y, (B—Y)', B—Y, itd. w kanale przetwarzania sygnalów koloru niebie¬ skiego.Kolor zielony bedzie otrzymany, jak to powie¬ dziano poprzednio, przez matrycowanie sygnalu luminancji, sygnalu koloru czerwonego R i sygnalu koloru niebieskiego B.Aby przetwornik komutowal sygnal koloru czer¬ wonego lub niebieskiego we wlasciwej chwili na wlasciwe miejsce, konieczne jest, aby byly do nie¬ go doprowadzane sygnaly sterujace. Jest to zada¬ niem ukladu identyfikacji 45, który stanowi przed¬ miot wynalazku: uklad identyfikacji pobiera z wyjscia dzwonowego 41 sygnaly identyfikacji ko¬ lorów, przeksztalca je w sygnaly impulsowe, które sa doprowadzane do przetwornika i steruja kiero¬ waniem sygnalów chrominancji do kanalów koloru czerwonego i niebieskiego.Sygnaly identyfikacji kolorów, nadawane przez nadajnik, moga byc rózne, jak powiedziano uprzed¬ nio: dla identyfikacji na poczatku pola i dla iden¬ tyfikacji na poczatku linii.Figura 3 przedstawia znormalizowane sygnaly identyfikacji dostarczane na poczatku pola.Informacja identyfikacyjna jest przekazywana na poczatku kazdego pola w czasie trwania linii nr 7 do 1|5 dla pól nieparzystych i linii nr 520 do 3*28 dla pól parzystych. Podczas trwania linii czerwo¬ nych przekazywany jest sygnal o czestotliwosci od¬ powiadajacej czestotliwosci ekstremalnie czerwonej czyli 4,75 MHz, a podczas trwania linii niebieskich —sygnal o czestotliwosci ekstremalnie niebieskiej 285 '• I czyli 3,9 MHz. Ze wzgledu na ksztalt sygnaly te zostaly nazwane „butelkami".Figura 4 przedstawia w postaci schematu bloko¬ wego znany uklad identyfikacji wykorzystujacy 5 dyskryminator. Dyskryminator 451 jest przetworni¬ kiem czestotliwosc — napiecie, który otrzymuje sygnal podnosnej koloru z wyjscia filtra 41 na fig. 2 i wytwarza na swoim wyjsciu napiecie pro¬ porcjonalne do czestotliwosci sygnalu wejsciowego. ió w tym szczególnym przypadku dyskryminator dziala wylacznie w przedziale czasowym powrotu pola i jest sterowany impulsem A powrotu pola- Dyskryminator wykorzystuje z calej podnosnej koloru tylko sygnaly identyfikacji czerwieni, z któ- 15 rych powstaje napiecie Vr, i sygnaly identyfikacji koloru niebieskiego, z których powstaje inne na¬ piecie VB. Jeden z tych sygnalów jest wydzielany przez detektor progowy 452 i sluzy do ustawienia przerzutnika bistabilnego sterowanego impulsem B 20 synchronizacji powrotu linii. Napiecie Q na wyj¬ sciu przerzutnika 453 jest nip. napieciem o poziomie wysokim w obecnosci sygnalów identyfikacji linii czerwonej, a napieciem o poziomie niskim w obec¬ nosci sygnalów identyfikacji linii niebieskiej. Ciag 25 impulsów Q wysoki i Q niski steruje przetworni¬ kiem 43 z fig. 2, Znany zblizony do opisanego uklad identyfikacji jest przedstawiony na fig. 5. Uklad jest identyczny z ukladem z fig. 4, jedynie dyskryminator 451 jest 30 zastapiony strojowym obwodem rezonansowym 454 — zestrojonym badz dla czestotliwosci identyfika^ cji czerwieni na 4,75 MHz badz dla czestotliwosci identyfikacji koloru niebieskiego na 3,9 MHz.Jezeli uklad ten jest zestrojony np. na czestotli- 35 wosc identyfikacji czerwieni (4,75 MHz), bedzie oscylowal w obecnosci informacji o identyfikacji czerwieni. Sygnal podnosnej jest doprowadzony do jego wejscia tylko podczas powrotu pola. Przepie¬ cie na zaciskach wyjsciowych ukladu jest podawa¬ no ne na detektor progowy 452, sygnal wyjsciowy de¬ tektora ustawia przerzutnik 453.Opisane dwa uklady, podobnie do innych, które dzialaja na zasadzie identyfikacji poczatku pola, maja nastepujace powazne wady: 45 — wykorzystuja przerwe w przedziale czaso¬ wym powrotu pola, która moze lepiej byc wykorzystana do transmisji innych infor¬ macji w systemie multipleksowym, nadawa- w nia informacji wizyjnej, — transmisja sygnalów identyfikacji chromi¬ nancji odbywajaca sie w czasie wybierania 9 linii na poczatku pola, zaklada sygnaliza¬ cje oparta na ukladzie koincydencyjnym, — obwody strojone sa zawsze podatne na roz- 55 strojenie badz pod wplywem czasu badz temperatury, — obecnosc szumu transmitowanego w czasie wybierania linii poprzedzajacych informa¬ cje, moze zaklócic identyfikacje. 60 Z powyzszych powodów zalecany jest sposób identyfikacji chrominancji linia po linii.Na figurze 6 przedstawiono sygnaly identyfikacji chrominancji linia po Uni. Na wykresie tym czas a$ jest odlozony na osi odcietych a amplituda sygna-119 S l lów odlozona jest na osi rzednych. Na poczatku kazdej linii wysylane sa kolejne nastepujace syg¬ naly: — w momencie t0 impuls synchronizacji linii o czasie trwania 4,7MKs, 5 — w momencie %lt przez 4,8 Mks, nadawany jest sygnal niemodulowany synchronizacji kolo¬ rów, którego czestotliwosc dla koloru czerwo¬ nego wynosi Por = 4,4016 (MHz, a koloru nie¬ bieskiego Fob =4,250MHz, i* — w momencie t2, az do konca wybierania linii, tzn. w ciagu okolo 52 MKs, nadawany jest wlasciwy sygnal wizyjny zawierajacy sklado¬ wa luminancji Y, modulowana syngalami róz¬ nicowymi koloru R—Y lub B—Y — zaleznie ^ od linii.Dzialanie ukladów przedstawionych na fig. 4 i 5 nie odbiega od znanego dzialania ukladów w przy¬ padku identyfikacji linia polinii. 20 W ukladzie, wykorzystujacym dyskryminator czestotliwosci, dzialajacy jedynie podczas okresu nadawania sygnalów synchronizacji kolorów For * Fob, sygnaly o rózniacych sie czestotliwosciach przetwarzane sa w sygnaly o rózniacych sie ampli- 25 tudach. Ta róznica amplitud wykrywana jest przez detektor progowy, na którego wyjsciu zalaczony jest przerzutnik bistabilnyy W ten sam sposób w ukladzie, zawierajacym strojony obwód rezonansowy, obwód ten moze byc 30 zestrojony np. na czestotliwosc sygnalu synchroni¬ zacji koloru czerwonego równa 4,40|8 MHz, albo na czestotliwosc sygnalu synchronizacji koloru nie* bieskiego równa 4,7 MHz, lecz zasada dzialania po¬ zostaje niezmieniona. 35 Opisane dwa sposoby identyfikacji linia po linii nie maja wad wlasciwych sposobem identyfikacji iia poczatku pola, w których wykorzystywana jest dluga przerwa podczas powrotu pola, lecz zacho¬ wuja inne wady. Pa pierwsze istnieje koniecznosc ^ zastosowania dyskryminatora, który moze wprowa¬ dzic znieksztalcenia, spowodowane sygnalem szu¬ mowym pojawiajacym sie podczas nadawania syg- * nalów synchronizacji kolorów o czestotliwosci For lub Fob, po drugie uklad moze sie rozregulowac. 45 , Uklad wedlug wynalazku eliminuje wszystkie wymienione wady i odznacza sie dobra odpornoscia na zaklócenia szumowe. Ponadto jako dyskrymina¬ tor wykorzystuje sie w tym ukladzie sekwencyjny demodulator, który jest równiez niezbedny do rea- 50 lizacji innych funkcji w ogólnym schemacie od¬ biornika.Figura 7 przedstawia uklad identyfikacji sygna¬ lów chrominancji wedlug wynalazku.Sygnal identyfikacji linii jest wytworzony w 55 petli sprzezenia zwrotnego demodulatora 71, wyko¬ rzystujacego, jako dyskryminator ^komparator fazy.Pbwód sterowania faza jest utworzony przez komparator TU, sterowany.pscylatorem 712 ze ste¬ rowaniemfazowym. * & ' Komparator porównuje faze sygnalu wejsciowe¬ go Ve z faza sygnalu Vc wytwairzanego przez, oscy- lator *712. W przypadku róznicy fazy lub czestotli¬ wosci, sygnal bledu, po filtrowaniu, ustawia oscy¬ lator ria czestotliwosci sygnalu wejsciowego Ve- ^ Cecha dodatnia tego ukladu jest fakt, ze dzieki odpowiedniemu wyborowi oscylatora i komparato¬ ra oraz duzemu zakresowi wychwytu i korygowa¬ nia bledu wartosc srodkowej czestotliwosci oscyla¬ tora, wynoszaca zwykle 4„2 MHz, nie wymaga du¬ zej dokladnosci (moze byc równa do 5,5 MHz), po¬ niewaz zakres wychwytu i korygowania bledu jest znaczny — wiekszy od 2,5 MHz, zwykle równy 3 MHz. Wynika z tego, ze regulacja czestotliwosci nie jest konieczna, a elementy filtra RC oscyla¬ tora moga byc zrealizowane w oparciu o wykorzy¬ stanie elementów o parametrach skupionych lub w postaci ukladu scalonego.Dyskryminator demoduluje sekwencyjnie linia po linii podnosna koloru czerwonego i podnosna koloru niebieskiego. Uklad regulacji czestotliwosci regulatora moze dzialac linia po linii, poniewaz napiecie wyjsciowe, odpowiadajace For ma taka sama wartosc, co najpiecie wyjsciowe Fob.Dyskryminator 71 demoduluje sygnal wejsciowy Ve, który jest sygnalem podnosnej chrominancji odwzorcowujacym w sygnale jednej linii informa¬ cje o kolotze czerwonym, a w sygnale nastepnej linii informacje o-kolorze niebieskim. Na wyjsciu, dyskryminatoira pojawia sie sekwencyjnie wydzie¬ lona informacja w postaci sygnalów róznicowych kolorów R—Y lub B—Y odwzorowywana napie¬ ciem VBs.Zadaniem ukladów próbkujacych i zapamietuja^ cych 72 i 73 jest dostarczanie sygnalów Vs odwzo^ rowujacyeh informacji F0r i FOB odpowiednio Kazdy z dwóch ukladów jest otwarty podczas trwania impulsu próbkujacego przez co druga li¬ nie odpowiednio podczas czasu nadawania sygna¬ lów For lub Fob- Gdy przerzutnik 75 jest odpowiednio wysterowa¬ ny, obwód 72 wytwarza próbkowany sygnal. For, a obwód 73 — próbkowany sygnal Fob. Kondensa¬ tor CMr i CMb sluza do zapamietywania informacji zawartej w wielu liniach odczytywanej: w czasie próbkowania. Zapamietywanie informacji zawartej w kilku liniach dotyczacej chrominancji odwzoro¬ wywanej sygnalami róznicowymi R—Y i B—Y od¬ czytanej podczas próbkowania i fakt, ze uklad za¬ laczony jest w petli isprzezenia zwrotnego stanowi glówna zalete ukladu wedlug wynalazku. Rozwia¬ zanie to pozwala wyeliminowac, bledy i skutki odr strojenia zwiazane z szumem nakladajacym sie na sygnaly synchronizacji kolorów For i Fob na por czatku linii.Umieszczanie informacji w pamieci pozwala na calkowanie tych informacji zawartych nie tylko w jednej linii, co mogloby byc zaklócone, lecz w wielu liniachy co zapewnia' duza .wiarygodnosc Pra¬ widlowej identyfikacji kolorów. -^.Dwa napiecia Vmr i VMb zapamietane Wj konden¬ satorze Cmr i Cmb sa podawane na koniiparator 74 bedacy zródlem pradu ic, zmieniajacego w czasie trwania kazdej linii czestotliwosc oscylatora 7J2, w wyniku czego zmienia sie napiecie wyjsciowe Y^ dyskryminatora." Sterowany przerzutnik 75 o wejsciu sterujacym 'D, do którego doprowadzany jest impuls .powrotu linii, wytwarza znaczniki nakladane na sygnal co drugiej linii, przy czym czestotliwosc impulsów119 285 9 i* pradowych ic jest równa polowie czestotliwosci li¬ nii H/2. Natezenie pradu ic równa sie zeru podczas nadawania linii zawierajacej informacje o kolorze niebieskim. Podczas nadawania linii zawierajacej informacje o kolorze czerwonym natezenia pradu 5 ic jest równe pradowi korekcji bledu potrzebnym dla zapewnienia równosci napiec wyjsciowych VMr i VMb lub odwrotnie, zaleznie od rozwiazania ukla¬ dowego dyskryminatora sterowanego fazowo- figura 8 przedstawia dzialanie dyskryminatora 10 sterowanego pradowo pradem ic.Na figurze 8a przedstawione jest napiecie wej¬ sciowe Ve na zaciskach wejsciowych dyskrymina¬ tora. Dla uproszczenia wykresów zaklada sie, ze obraz jest bialy: czestotliwosci dwóch podnosnych 15 sa równe F0r i Fob podczas calego czasu trwania odpowiednio linii koloru czerwonego lub koloru niebieskiego.Na figurze 8b przedstawione jest napiecie wyj¬ sciowe \s na zaciskach wyjsciowych dyskrymina- 20 tora wedlug rozwiazania z identyfikacja linia po linii (ic =O). f i„. ' Czestotliwosci F0r i Fob sa rózne, wiec napiecia VMr i VMb tez sa rózne.Na figurze 8c przedstawiony jest ksztalt impul- 25 sów pradowych ic .uzyskiwanych z komparatora 74.W wybranym przykladzie prad ic jest równy zeru w czasie trwania sygnalu linii koloru niebieskiego i okreslonej wartosci w czasie trwania linii koloru czerwonego, 30 W tym przypadku ic koryguje czestotliwosc oscy¬ latora w demodulatorze.Na figurze; 8d przedstawione jest napiecie wyj¬ sciowe Vs nazaciskach wyjsciowych dyskrymina¬ tora z identyfikacja realizowana linia po linii ze 35 sterowaniem pradowym.Napiecia VMr i VMb: sa równe. Napiecie wyjscio¬ we komparatora ma poziom niski i nie wystero- wuje przerzutnjka 75, jezeli ma miejsce zgodnosc faz. ; 40 Gdy przerziitnik 75 nie jest pobudzany, tiklady 72 i 73 próbkuja jzgodnie z odwróceniem fazy. Uklad 72 zamiast próbkowac napiecie wyjsciowe odpowia¬ dajace For, próbkuje informacje F0b i odwrotnie uklad 73 próbkuje informacje F0r, Napiecie Vrm 45 staje sie mniejsze niz VMb, prad ic zmniejsza sie az do zatkania.Komparator 78 wytwarza sygnal wyjsciowy o po¬ ziomie wysokim, gdy na wyjsciu ukladu powstana w czasie trwania co drugiej linii impulsy powodu- 50 jace pobudzenie przerzutnika.Sygnal Q na wyjsciu przerzutnika 75 wskazuje, ze gdy sygnal wyjsciowy przerzutnika ma poziom wysoki, nadawany jest kolor czerwony, gdy ma po¬ ziom niski nadawany jest kolor niebieski. 55 Gdy przerzutnik 75 pracuje w warunkach zgod¬ nosci faz, VMR = VMb sygnal wyjsciowy kompara¬ tora 78 ma poziom niski, przerzutnik nie zmienia swojego stanu.Dwa elementy I 76 i 77 uzupelniaja schemat 60 ukladu wedlug wynalazku- Ich wejscia sterujace sa dolaczone do wspólnego zacisku C, sterowane sa impulsami próbkujacymi na poczatku kazdej linii, przy czym do ich drugich zacisków wejsciowych sa doprowadzane sygnaly Q i Q o czestotliwosci 65 równej polowie czestotliwosci linii H/2 z wyjscia przerzutnika 75. Na wyjsciach elementów I sa wy-r twarzane impulsy próbkujace w przedziale czaso¬ wym wybierania co drugiej linii.Na figurze 7, element I 76 dostarcza do ukladu próbkujacego 72 impulsy o czestotliwosci powtarza¬ nia równej polowie czestotliwosci odchylania linii tzn. w czasie trwania kazdej linii koloru czerwo¬ nego. W ten sam sposób uklad próbkujacy 73 jest wysterowany w czasie trwania kazdej linii koloru niebieskiego impulsu z elementu I 77.* Na sygnal wyjsciowy \s z dyskryminatora na-r kladane sa znaczniki impulsowe przyporzadkowane na przyklad informacji o chrominancji odwzorowy¬ wanej sygnalem róznicowym B—Y przekazywanej impulsami o biegunowosci ujemnej sygnal ten jest podawany na lacze P i wykorzystywany do bez¬ posredniego wysterowywania przetwornika, przed¬ stawionego jako blok funkcjonalny 43 na fig. 2.Zapewniona jest wiec identyfikacja linia po li¬ nii przy wykorzystaniu sygnalów synchronizacji i kplorów o czestotliwosci For i F0b, bez zewnetrz¬ nej regulacji i bez mozliwych bledów powodowa¬ nych zaklóceniami powstajacymi podczas nadawa¬ nia sygnalów synchronizacji kolorów.Ponadto wykorzystanie demodulatora z ukladem regulacji fazy,. spelniajacym jednoczesnie inne funkcje w odbiorniku telewizyjnym, upraszcza roz¬ wiazanie teoretyczne i realizacje praktyczna., Zastrzezenia patentowe - L Ukla;d identyfikacyjny sygnalów chrominancji w systemie SECAM, zawierajacy dyskryminator czestotliwosci, którego pierwsze wejscie stanowi wejscie informacyjne, do którego doprowadzany jest sygnal podnosnej chrominancji, a drugie wej¬ scie stanowi •wejscie sterujace, dolaczone do wyj¬ scia oscylatora, znamienny tym, ze do wyjscia dys¬ kryminatora : (71) dolaczone sa wejscia dwóch ob¬ wodów próbkujacych i zapamietujacych (72, 73), których wejscia sa dolaczone do wejsc pierwszego komparatora (78), którego wejscie jest polaczone poprzez. obwód sprzezenia zwrotnego z wejsciem sterujacym dyskryminatora czestotliwosci (71). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na wyjsciach obwodów próbkujacych i zapamietuja¬ cych wlaczone sa jako elementy zapamietujace, kondensatory (CMr, Cmb). 3. Uklad wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze w obwodzie sprzezenia zwrotnego wlaczony jest drugi komparator (74), którego dwa wejscia sa po¬ laczone z wyjsciami obwodów próbkujacych (72, 73), a trzecie wejscie jest polaczone z wyjsciem obwodu taktujacego (75), i którego wyjscie jest po¬ laczone z wejsciem sterujacym dyskryminatora. (71). 4- Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jedno z wejsc obwodu faktujacego (75) jest pola¬ czone z wyjsciem pierwszego elementu I (79), któ¬ rego jedno z wejsc jest polaczone z wyjsciem pier¬ wszego komparatora (78), a drugie wejscie jest po¬ laczone z wyjsciem drugiego elementu I (77), po-11 119 285 laczonym z wejsciem sterujacym drugiego obwodu próbkujacego i zapamietujacego (73), którego to drugiego elementu I (77) jedno z wejsc jest pola¬ czone z jednym z wyjsc (?$), a drugie wejscie jest polaczone ze zródlem impulsów próbkujacych (C), przy czym drugie wyjscie (Q) obwodu taktujacego (75) jest dolaczone do pierwszego wejscia trzeciego elementu I (76), którego drugie wejscie jest dolaczone do zródla impulsów próbkujacych (C)~ a wyjscie jest pola¬ czone z wejsciem sterujacym pierwszego obwodu próbkujacego i zapamietujacego (72), którego to 10 12 obwodu taktujacego (75) drugie wejscie jest dola¬ czone do zródla impulsów powrotu linii (D). 5. Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze wyjscie drugiego komparatora (74) jest polaczone z wejsciem wchodzacym w sklad dyskryminatora czestotliwosci (71) generatora, którego czsetotliwosc srodkowa jest równa 4,2 MHz, a zakres regulacji czestotliwosci jest zawarty miedzy 12 MHz i 7,2 MHz. 6. Uklad wedlug zastrz. 4 albo 5, znamienny tym, ze obwód taktujacy (75) jest zrealizowany w ukla^ dzie przerzutnika.\K lOOMHz dOOMHz fi 42-) ICI-I 43, Vi Lnnnrafc^LZj^ -ty* |7|fl|*|/*|//|«|tf|/*|#1 TT^WfllTT |3;0J32f|322|32j|j#|3tfM3tf|3#| 4fy R i=l-+ to +S2l VB 4S3) |A iq_: JL ji ^«zk F=§-B119 285 Hg_7 Fig_B Kei (a) F0R Fob For JlfWVVVW\/Wl^^ o1 W Vmb\ OL V (O (d) 0^ V5* Vf1R Vf18 \ VMR PL