Przedmiotem wynalazkujest urzadzenie przeciwkruszeniowe, zabudowane w zbior¬ nikach odmiarowych, majace zastosowanie w urzadzeniach wydobywczych glebinowych kopaln wegla kamiennego i sluzy do wytracania energii kinetycznej zsuwajacego sie wegla z urzadzen zaladowczych zbiornika.Stan techniki. Dotychczas stosowane urzadzenia przeciwkruszeniowe posiadaja napedy zewnetrzne pneumatyczne, hydrauliczne, elektryczne i sprezynowe. We wszystkich tych przypadkach otwieranie klap przeciwkruszeniowych jest uzaleznione od zasilania tych urzadzen energia dostarczona z zewnatrz (energia elektryczna, sprezonego powietrza itp) oraz energia nagromadzona w napietych sprezynach.Wada tych urzadzen jest koniecznosc dostarczania, do ich napedzania, energii z zewnatrz z obcych zródel zasilania, co stwarza duze mozliwosci awarii. W przypadku napedów sprezynowych, wystepuje niekorzystna charakterystyka ich pracy, poniewaz maksymalna sila napiecia sprezyn pojawia sie wpolozeniu otwartym klapy.Celem rozwiazania, wedlug wynalazku, jest wyeliminowanie napedów klap przeciwkruszeniowych uzaleznionych od zewnetrznych zródel zasilania, a wykorzystanie do napedu tych klap energii kinetycznej i potencjonalnej transportowanego urobku z automatycznym sterowaniem ruchami klap w zaleznosci od przebiegu procesu zaladunku i wyladunku.Istota wynaladiu. Cel ten osiagnieto w rozwiazaniu, wedlug wynalazku, prze zhamowanie rozpedzonego urobku na klapie przeciwkruszeniowej i uwalnianie go stopniowo, po zgromadzeniu odpowiedniej ilosci na klapie. Ruch klapy jest sterowany automatycznie bez pobierania energii z zewnatrz, wykorzystujac do tego celu energie transportowanego wegla i mase klap przeciwkruszeniowych.W przypadku klap zabudowanych w zbiorniku zaladowczym przebieg pracy jest nastepujacy: Zalado¬ wany urobek do zbiornika odmiarowego napotyka na klape przeciwkruszeniowa, która znajduje sie w polozeniu zamknietym. Wzrastajacy slup urobku nad klapa wywoluje sile parcia na klape i wytwarza moment, starajacy sie obrócic ja wokól walu, do którego jest zamocowana. Przeciwdziala temu moment oporu hamulca zabudowanego na wale obrotowym klapy oraz obciazników zamocowanych poprzez dzwig¬ nie równiez do walu obrotowego, przy czym obciazniki maja mozliwosc przesuwania sie wzdluzpodluznych szczelin w dzwigniach.Moment oporu hamulca jest dobrany tak, ze utrzymuje okreslona porcje urobku na klapie a moment oporu obciazników dobrano w ten sposób, ze powoduje on powrót klapy w polozenie zamkniete po zsunieciu sie porcji urobku.\ 2 119252 W obudowie hamulca znajduje sie sprzeglo jednokierunkowe, którego zadaniem jest umozliwienie powrotu klapy w polozenie zamkniete bez zwalniania hamulca.Szczeliny w dzwigniach pozwalaja na przesuwanie sie w nich obciazników, zmniejszajac wielkosc promienia w stosunku do osi obrotu walu a tym samym zmniejszajac moment otwierajacy klape w konców ej fazie otwierania.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot rozwiazania pokazany jest na przykladach na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez zbiornik odmiarowy 2 zabudowana w nim klapa przeciwkrusze- niowa w polozeniu zamknietym i otwartym a fig. 2 ten sam zbiornik w przekroju poprzecznym z klapa w polozeniu zamknietym wraz z hamulcem, sprzeglem jednokierunkowym oraz obciaznikami, zamocowanymi poprzez dzwignie do walu obrotowego klapy.Przyklad realizacji wynalazku. W zbiorniku odmiarowym zabudowana jest klapa przeciwkruszeniowa 1 (fig. 1), która obraca sie wraz z walem 2. Do walu 2 zamocowane sa dzwignie 3, posiadajace podluzne szczeliny 4, w których poprzez drazek 5 tkwia obciazniki 6, mogace sie swobodnie przesuwac w szczelinach 4.Klapa przeciwkruszeniowa 1 otwiera sie pod wplywem naporu na nia slupa urobku a poczatek otwiera¬ nia nastepuje, gdy moment wywolany naporem urobku stanie sie wiekszy od momentu oporu obciazników 6 i oporu hamulca 7 (fig. 2), przy czym na wale 2 zabudowane jest sprzeglojednokierunkowe 8, które laczy wal 2 z hamulcem 7 w chwili otwierania a rozlacza je w czasie powrotu klapy 1 w polozenie zamkniete.Powrót nieobciazonej klapy 1 nastepuje pod wplywem obciazników 6, które w koncowej fazie otwiera¬ nia klapy 1 przesuwaja sie wraz z drazkiem 5 w podluznych szczelinach 4blizej osi obrotu walu 2 zmniejszajac w ten sposób moment otwierania klapy 1.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie przeciwkruszeniowe w zbiornikach do wytracania energii kinetycznej zsuwajacego sie wegla z urzadzen zaladowc2ych zbiornika, wyposazone w klape przeciwkruszeniowa, znamienny tym, ze klapa (1) posiada ulozyskowany wal (2), do którego zamocowane sa dzwignie (3), polaczone z pretem (5), wyposazonym w obciazniki (6), stanowiace przeciwwage dla klapy (1) oraz posiada na koncach walu (2) hamulce (7) i sprzegla (8), laczace hamulce (7) z walem (2) w chwili otwierania sie klapy (1) pod naporem urobku i rozlaczajace je w czasie powrotu klapy (1) w polozenie zamkniecia. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignie (3) posiadaja podluzne szczeliny (4), w których przemieszczaja sie swobodnie, drazek (5) wraz z obciaznikami (6) w czasie obrotu klapy (1), zmniejszajac moment oporu w koncowej fazie otwierania klapy (1).119 252 //, s //. //. '/ / / frl l 2 5 PL