Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru dlugosci plaskich linii krzywych otwartych lub zamknietych, przeznaczonych zwlaszcza do badan niektórych wielkosci i parametrów wlókien naturalnych i innych.Znane sa sposoby i przyrzady do pomiaru dlugosci linii krzywych oraz urzadzenia elektroniczne do tego celu, stosowane najczesciej w dziedzinie kartografii i geodezji. Przyrzady te i urzadzenia posiadaja wiele korzystnych cech, lecz ich wykorzystanie we wlókiennictwie jest znikome.Jednym z przyrzadów najczesciej stosowanych w kartografii jest krzywomierz. Sklada sie on z malego zabkowanego kólka na raczce i z tarczy licznikowej. Wada krzywomierza jest ogranieznosc jego uzycia, zwlaszcza przy mierzeniu licznych i malych krzywizn liniowych. W takich przypadkach uzyskany wynik pomiaru nie jest zbyt dokladny.Innym rozwiazaniem o podobnym znaczeniu jak krzywomierz jest odmienny w charakterze i konstruk¬ cji przyrzad zwany longimetrem. Jest to przezroczysta plytka o okreslonych wymiarach z naniesiona siatka o liniach prostych usytuowanych pod katem 30° i 60°.Za pomoca longimetru uzyskuje sie stosunkowo szybko wynik pomiaru i z wieksza dokladnoscia, niz przy uzyciu krzywomierza. Wada longimetru jest koniecznosc recznego manipulowania przyrzadem przy liczeniu czesto pokrywajacych sie punktów przeciecia linii badanej z liniami siatki.Obok wymienionych wyzej przyrzadów do pomiaru linii krzywych, istnieje nadto nowoczesne urzadze¬ nie elektroniczne, skladajace sie z elektronicznej maszyny cyfrowej, pracujacej z recznie prowadzonym wodzikiem.Jest to urzadzenie odznaczajace sie duza dokladnoscia pomiaru, uzaleznionego zreszta do precyzji odwzorcowywania badanej linii krzywej na plaszczysnie. W tym ukladzie wynik odczytu moze byc subiek¬ tywny i zalezny od zdolnosci manualnych badajacego dana wielkosc. Urzadzenie to jest skomplikowane i bardzo kosztowne.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z podswietlanego stolika o ruchu posuwisto-zwrotnym i cyklicznie obrotowym co 30°, oraz z glowicy usytuowanej nad stolikiem z fotoelementami rozmieszczonymi w jednym lub kilku szeregach, i polaczonymi z elektronicznym przelicznikiem. Podswietlony stolik posiada naped od silnika elektrycznego poprzez uklad korbowy.Stolik ten jest zaopatrzony w zderzaki wspólpracu¬ jace okresowo z ogranicznikami.Proces pomiaru linii plaskich za pomoca tego urzadzenia jest calkowicie uzalezniony od subiektywnych czynnosci badajacego a wynik koncowy badania uzyskuje sie w bardzo krótkim czasie.2 119203 Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku w widoku z boku.Urzadzenie sklada sie ze stolika 1, glowicy 9 z fotoelementami i z elektronicznego przelicznika 11. Stolik 1 jest podswietlony zarówkami 2 i zaopatrzony w zderzaki 4, które wspólpracuja okresowo z ogranicznikami 5. Ograniczniki 5 sa osadzone w sciankach obudowy 12 urzadzenia na wysokosci zderzaków 4. Stolik ljest osadzony na trzpieniu 3 polaczonym z ukladem korbowodu 7, 8 przekazujacym naped od elektrycznego silnika 6.Urzadzenie dziala na zasadzie longimetru gdzie siatka linii longimetru tworzona jest przez ruchy prostoliniowe i obrotowe stolika wzgledem fotoelementu glowicy.* : ,Na ^gTiJfln^klada sie rysunek badanej linii i uruchamia urzadzenie. Stolik 1 wykonuje ruch posuwisty w kierunku ogranicznika 5, natrafia zderzakiem 4na ten ogranicznik 5, który powoduje obrót stolika 1 o 30° i wraca ruchem posuwistym do pozycji wyjsciowej natrafiajac na kolejny ogranicznik 5 powodujac obrót .stolika 1"o dalsze 30° zawsze w tm samym kierunku. Calkowitego pomiaru dokonuje sie w ciagu 5 cykli ruchu stolika 1. Mierzona dlugosc linii jest zliczana z ilosci przeciec tej linii z liniami siatki tworzonej przez ruchy stolika i podawana przez elektroniczny przelicznik 11 po zatrzymaniu sie stolika 1.Urzadzenie nadaje sie szczególnie do wykorzystywania w laboratoriach metrologicznych przemyslu wlókienniczego do mierzenia linii krzywych wystepujacych przy badaniu parametrów rozwiniecia ksztaltu wlókien oraz przy pomiarach wszelkich wielkosci liniowych w dziedzinie kartografii i geodezji.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do pomiaru dlugosci plaskich linii krzywych otwartych i zamknietych, znamienne tym, ze sklada sie z podswietlonego stolika (1) o ruchu posuwisto-zwrotnym i cyklicznie obrotowym co 30° oraz z glowicy (9) usytuowanej nad stolikiem (1) i znajdujacymi sie w niej fotoelementami, rozmieszczonymi w jednym lub kilku szeregach, polaczonymi z elektronicznym przelicznikiem (11). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze stolik (1) posiada naped od elektrycznego silnika (6) poprzez uklad korbowy (7, 8). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym. ze stolik (1)jest zaopatrzony w zderzaki (4)wspólpracu¬ jace okresowo z ogranicznikami (5). 9 2 / 4 5 12 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 cgz.Cena 100 zl PL