Przedmiotem wynalazku jest stanowisko do badan oporów tarcia i zuzycia tworzyw sztucznych wspól¬ pracujacych ze stala przy tarciu technicznie suchym. Stanowisko ma zastosowanie w osrodkach badawczych lub laboratoriach przemyslowych i moze sluzyc do wyznaczania charakterystyk tribologieznych wszystkich gatunków tworzyw sztucznych wspólpracujacych ze stala w dowolnych temperaturach.Znane ze stosowania urzadzenia do pomiarów oporów tarcia i zuzycia tworzyw sztucznych skladaja sie z oprawek, w których umieszczone sa nieruchomo próbki badanych tworzyw sztucznych. Na oprawki te wywierany jest nacisk hydraulicznie lub mechanicznie przez uklad przekladni, srub lub sprezyn. Przeciwp¬ róbke stalowa tworzy krazek napedzany elektrycznie.Uklad taki nie jest zwarty, zas sposób obciazenia próbek oraz wywolywanie obrotów na przeciwpróbke powoduja duze drgania calego ukladu badawczego i pomiarowego, co w konsekwencji doprowadza do zafalszowania wyników badan.Wynalazek dotyczy stanowiska do badan oporówtarcia i zuzycia tworzyw sztucznych skladajacego sie z korpusu wyposazonego w napedowy silnik i dwie glowice, z których jedna zawiera przeciwpróbke a druga próbke badana.Istota wynalazku polega na tym, ze glowica dociskowa wyposazona jest w obrotowa tuleje osadzona suwliwie na cylindrze i wyposazona w wieniec zebaty sprzezony z ukladem napedowym, a nieruchoma, pomiarowa glowica osadzona jest na pomiarowym walku, na którym naklejone sa tensometry oporowe i wyposazona jest w przeciwpróbke umocowana do tarczy, w której wtopiona jest grzewcza spirala.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania stanowiska wedlug wynalazkujest oddziele¬ nie ukladu pomiarowego od próbek badanych, latwe utrzymywanie próbki w stalej temperaturze. Uklad napedowy i dociskowy próbki pozwala na plynna zmiane docisku próbki i obrotów tulei.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy stanowiska do badan oporów tarcia i zuzycia tworzyw sztucznych.Stanowisko wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1, do którego zamocowany jest napedowy elektry¬ czny silnik 2 sprzezony z walkiem napedowym poprzez pasowa przekladnie 3, przy czym na walku zamoco¬ wany jest tachometr 4. Na korpusie zamocowane sa dociskowa glowica 5 i nieruchoma glowica 6. Dociskowa glowica 5wyposazonajest w cylinder zakonczony króccem 7przez który doprowadzanejest powietrze oraz w zebaty wieniec 8 osadzony na przesuwnej tulejce 9. Na czolowej powierzchni tulejki 9 umocowana jest oprawka 10, w której umieszczona jest badana próbka 11. W nieruchomej glowicy 6 umocowana jest przeciwpróbka 12 zamocowana w talerzowej oprawce 13 osadzonej na pomiarowym walku 14. Napomiaro-•* 9 2 * 119 178 wym walku 14 naklejone sa tensometry oporowe polaczone z ukladem pomiarowym mierzacym moment skrecajacy i sile docisku.Dociskowa glowica 5 przesuwana jest pneumatycznie w kierunku nieruchomej glowicy 6. Dzieki zastoso¬ waniu ukladu pneumatycznego docisk próbki 11, jest plynny. Docisk ten wynosi od 0 do 50 N/cm powierzchni próbki. Ruch obrotowy tulejki 9 uzyskuje sie za pomoca silnika 2 poprzez przekladnie 3 walek napedowy i zebaty wieniec 8. Zebate kolo na napedowym walku ma szerokosc równa dlugosci tulejki 9, co zapewnia ciaglosc zazebienia. Zmiane predkosci poslizgu próbki 11 uzyskuje sie przez zmiane obrotów silnika 2. Nieruchoma glowica 6 wyposazona jest w przeciwpróbke 12, która jest wymienna a ponadto w tarczy tej glowicy zatopiona jest w masie ceramicznej spirala grzalki, która ma na celu utrzymywanie stalej temperatury w czasie przeprowadzonego badania. Nieruchoma glowica 6 spelnia role glowicy pomiarowej.Naklejone na pomiarowym walku 14 tensometry oporowe przekazuja do ukladu pomiarowo-rejestrujacego wartosci sily nacisku i momentu skrecajacego. Z wartosci tych oblicza sie opory tarcia.Zastrzezenie patentowe Stanowisko do badan oporów tarcia i zuzycia tworzyw sztucznych skladajace sie z korpusu wyposazo¬ nego w silnik napedowy oraz w dwie glowice zawierajace badana próbke i przeciwpróbke, znamienne tym, ze dociskowa glowica (5) wyposazona jest w obrotowa tuleje (9) osadzona suwliwie na pneumatycznym cylindrze i wyposazona w zebaty wieniec (8) sprzezony z ukladem napedowym, a nieruchoma glowica (6) osadzona jest na pomiarowym walku (14), na którym naklejone sa tensometry oporowe i wyposazona jest w przeciwpróbke (12) umocowana do tarczy, w która wtopiona jest spirala grzewcza.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PLThe subject of the invention is a stand for testing the frictional resistance and wear of plastics cooperating with steel in technically dry friction. The stand is used in research centers or industrial laboratories and can be used to determine tribological characteristics of all types of plastics cooperating with the steel at any temperature. The devices known for using the devices for measuring frictional resistance and wear of plastics consist of holders in which the samples are fixed tested plastics. Pressure is applied to these holders either hydraulically or mechanically by a gear, screws or springs. The steel counter-sample is formed by an electrically driven disc. Such a system is not compact, and the way of loading the samples and inducing rotations on the counter-sample cause large vibrations of the entire testing and measuring system, which in turn leads to distortions of the test results. consisting of a body equipped with a drive motor and two heads, one of which contains a counter-sample and the other a tested sample. The essence of the invention consists in the fact that the pressure head is equipped with a rotating sleeve slidably mounted on the cylinder and equipped with a toothed ring connected to the system drive, and the stationary measuring head is mounted on a measuring cylinder on which strain gauges are attached and equipped with a counter-sample attached to a disk in which a heating spiral is embedded. The main technical advantage resulting from the use of the stand, according to the invention, is the separation of the measuring system from test samples, easy to keep the sample at a constant temperature. The sample drive and clamping system allows for a smooth change of the sample pressure and sleeve rotation. The subject of the invention is shown in the example in the drawing, which shows the schematic diagram of the stand for testing the frictional resistance and wear of plastics. The stand according to the invention consists of a body 1, to which An electric drive motor 2 is attached to the drive shaft through a belt transmission 3, a tachometer 4 is mounted on the shaft. A pressure head 5 and a fixed head 6 are mounted on the body. The pressure head 5 is equipped with a cylinder terminated with a stub pipe 7 through which it is fed. air and a toothed rim 8 mounted on a sliding sleeve 9. A holder 10 is mounted on the front surface of the sleeve 9, in which the tested sample is placed 11. In the stationary head 6 there is a counter-sample 12 mounted in a disk holder 13 mounted on a measuring roller 14. Measurement - • * 9 2 * 119 178 of shaft 14 have a strain gauge attached The pressure heads 5 are pneumatically moved towards the stationary head 6. Due to the use of a pneumatic system, the pressure of the sample 11 is fluid. The pressure is from 0 to 50 N / cm of the sample surface. The sleeve 9 rotates by means of a motor 2 through a gear 3, a drive shaft and a gear rim 8. The gear wheel on the drive roller has a width equal to the length of the sleeve 9, which ensures continuous mesh. The change of the sliding speed of the sample 11 is achieved by changing the rotation of the motor 2. The stationary head 6 is equipped with a counter-sample 12, which is replaceable, and moreover, a spiral of the heater is embedded in the ceramic mass of the head, which is to maintain a constant temperature during the test. . The stationary head 6 acts as a measuring head. The resistance strain gauges stuck to the measuring shaft 14 transmit the pressure force and torque values to the measuring and recording system. These values are used to calculate the frictional resistance. Patent claim The stand for testing the frictional resistance and wear of plastics consisting of a body equipped with a drive motor and two heads containing the tested sample and counter-sample, characterized in that the pressure head (5) is equipped with the rotating sleeve (9) is slidably mounted on the pneumatic cylinder and equipped with a toothed rim (8) connected to the drive system, and the fixed head (6) is mounted on a measuring shaft (14) on which resistance strain gauges are attached and is equipped with a counter-sample (12) attached to a shield with a heating spiral embedded in it. Printing studio of the Polish People's Republic. Mintage 120 copies Price PLN 100 PL