Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania praca pomp osiowych stosowany w hydraulicznym systemie centralnym skladajacym sie z generatora energii hydraulicznej w postaci paru pomp osio¬ wych o zmiennej wydajnosci wyposazonych w re¬ gulatory stalego cisnienia, równolegle wlaczonych w siec przewodów centralnych, to1 jest cisnienio¬ wego, splywowego i scieków bezcisnieniowych oraz odbiorników energii hydraulicznej. System ten jest stosowany, zwlaszcza do napedu okretowych me¬ chanizmów pokladowych.Znane rozwiazania ukladu sterowania praca pornp osiowych w hydraulicznym systemie central¬ nym polegaja na wlaczeniu w siec przewodów cen¬ tralnych pomp posiadajacych indywidualne regu¬ latory stalego cisnienia przyporzadkowane kazdej z pomp. Regulatory te skladaja sie z zespolu za- dajaco-porównujacego cisnienie w przewodzie cen¬ tralnym z wielkoscia zadanej nastawy oraz z zes¬ polu wykonawczego zawierajacego wzmacniacz hydrauliczny sterujacy wydajnoscia pompy. Uklady takie posiadaja ponadto zespoly urzadzen sluza¬ cych do odswiezania oleju w centralnym przewo¬ dzie splywowym skladajace sie z pompy odswie¬ zajacej, zaworu zwrotnego, zaworu przelewowego, filtru oleju i chlodnicy.Rozwiazania te posiadaja niedogodnosci tech¬ niczne polegajace na koniecznosci wzajemnego dostrojenia charakterystyk regulatorów przy za¬ mierzonej zmianie nastawy cisnienia w przewodzie 10 15 20 30 centralnym. Dlatego tez w ukladach centralnych na statkach stosuje sie na ogól jeden poziom cis¬ nienia, co przy róznych obciazeniach odbiorników energii hydraulicznej powoduje znaczne straty energetyczne.Celem niniejszego wynalazku jest zmniejszenie tych niedogodnosci oraz obnizenie kosztu eksploa¬ tacji ukladu centralnego. Zadaniem technicznym wynalazku jest opracowanie ukladu sterowania pomp osiowych o zmiennej wydajnosci zalaczonych równolegle do sieci przewodów centralnych wypo¬ sazonych w prosty sposób zadawania nastawy re¬ gulowanego cisnienia, niezalezny od wzajemnego dostrojenia regulatorów.Cel ten zostal osiagniety w rozwiazaniu wedlug wynalazku, którego uklad centralny zasilany jest pompami osiowymi o zmiennej wydajnosci, wypo¬ sazonymi w znane zespoly podstawowe regulato¬ rów stalego cisnienia. Komory silowników pro¬ porcjonalnych poszczególnych regulatorów pola¬ czone sa ze wspólnym dla wszystkich pomp zespo¬ lem zadajacym. Zespól zadajacy stanowi blok za¬ worowy skladajacy sie z zaworów przelewowych i zdalnie sterowanych rozdzielaczy tak polaczo¬ nych, ze mozliwe jest bezposrednie zasilanie komór silowników proporcjonalnych olejem o cisnieniu panujacym w centralnym przewodzie cisnienio¬ wym badz tez obnizonym poprzez zdlawienie na wybranym zaworze przelewowym. 119 1733 119 173 4 Powyzsze pozwala na prace ukladu centralnego na kazdym z zadanych zaworami przelewowymi poziomie cisnien, a ponadto na cisnieniu najniz¬ szym wynikajacym z charakterystyki elementów to jest silownika proporcjonalnego i zwezki zawar¬ tych w zespole podstawowym regulatora stalego cisnienia.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest zasto¬ sowanie prostego ukladu sterowania pomp osio¬ wych o zmiennej wydajnosci, zalaczonych równo¬ legle do sieci przewodów centralnych umozliwia¬ jacego prace tych pomp na paru dowolnie wybra¬ nych poziomach cisnienia. Mozliwosc zastosowania kilku poziomów nastawy cisnienia powoduje zmniej¬ szenie strat mocy z tytulu dlawienia, a takze pod¬ nosi zywotnosc poszczególnych elementów ukladu jak równiez pozwala na obnizenie kosztu eksploa¬ tacji ukladu centralnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie" wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu sterowania pomp osiowych w hydraulicznym systemie centralnym, a fig. 2 przedstawia schemat polaczen zespolu pod¬ stawowego regulatora stalego cisnienia.Osiowe pompy 1 o zmiennej wydajnosci nape¬ dzane silnikami 3 polaczone sa po stronie ssania z centralnym przewodem splywowym R i po stro¬ nie tloczenia z centralnym przewodem cisnienio¬ wym P poprzez zwrotny zawór 4. Kazda z osio¬ wych pomp 1 wyposazona jest w pomocnicza pompe 2 podajaca strumien oleju do sterowania wydajnoscia pompy 1 o cisnieniu ustalonym na przelewowym zaworze 5, wzmacniacz 6 sterujacy wydajnoscia pompy osiowej oraz zespól podsta¬ wowy regulatora stalego cisnienia zawierajacy zwrotno-dlawiacy zawór 7, ogranicznik 8 wydaj¬ nosci, dzwigniowo-krzywkowy zespól 9, proporcjo¬ nalny silownik 18 jednostronnego dzialania, zwez¬ ke 11 oraz podane sprzeglo 12.Hydrauliczny uklad centralny jest wyposazony ponadto w zespól urzadzen sluzacych do odswieza¬ nia oleju w przewodzie centralnym R skladajacy sie z odswiezajacej pompy 13 napedzanej elektrycz¬ nym silnikiem 14, zwrotnego zaworu 15 oraz linii splywu laczacej przelewowy zawór 16, filtr 17 i chlodnice 18. Do zbiornika 19 oleju wprowadzony jest poprzez filtr 20 centralny przewód scieków bezcisnieniowych L od odbiorników. Pomiedzy cisnieniowy przewód centralny P a proporcjonalne silowniki 10 jednostronnego dzialania wlaczony jest przewodami Pi i P2 zespól zadajacy regulatora, który sklada sie z trzech dwupolozeniowych roz¬ dzielaczy dwudrogowych 21, 22, 23, sterowanych elektrycznie oraz przelewowych zaworów 24, 25. 26.Przelewowe zawory,24, 25. 26 maja kolejno wyz¬ sze nastawy. Sterowanie rozdzielaczami umozliwia prace ukladu centralnego przy czterech poziomach cisnien w cisnieniowym przewodzie centralnym P.Pierwszy najnizszy poziom odpowiadajacy rozru¬ chowi ukladu centralnego wzglednie biegowi jalo¬ wemu pompy osiowej przyporzadkowany jest po¬ lozeniem rozdzielaczy dwudrogowych w stanie bez- pradowym. Wówczas olej o cisnieniu panujacym w centralnym przewodzie cisnieniowym P kiero¬ wany jest do komory proporcjonalnego silownika 10 jednostronnego dzialania przez dwupolozeniowy rozdzielacz dwudrogowy 21.Charakterystyka zewnetrzna ukladu regulacji 5 cisnienia w funkcji wielkosci tloczonego strumie¬ nia oleju w centralnym przewodzie cisnieniowym P zalezy od sztywnosci i napiecia wstepnego spre¬ zyny w proporcjonalnym silowniku 10.Wysterowanie dwupolozeniowego rozdzielacza 10 dwudrogowego 21 w polozenie odciete odpowiada pracy na poziomie cisnienia wynikajacego z nasta¬ wy przelewowego . zaworu 24. Charakterystyka zewnetrzna ukladu regulacji cisnienia zostaje prze¬ sunieta równolegle na wyzszy poziom cisnienia ^ o wartosc tej nastawy.Analogicznie do powyzszego kolejny poziom cis¬ nienia uzyskujemy przez wysterowanie dwupolo¬ zeniowych rozdzielaczy 21 i 22 w polozenie odciete odpowiadajace pracy na poziomie cisnienia wyni- ^ kajacego z nastawy przelewowego zaworu 25* Wysterowanie dwupolozeniowych rozdzielaczy dwu¬ drogowych 21, 22 i 23 w polozenie odciete odpo¬ wiada pracy na kolejnym wyzszym poziomie cis¬ nienia wynikajacego z nastawy przelewowego za- ^ waru 26.Maksymalna wartosc wydajnosci osiowej pom¬ py 1 dla danego poziomu cisnienia limituje ogra¬ nicznik 8 wydajnosci. Charakterystyka tego ogra¬ nicznika wydajnosci zalezy od mocy elektrycznego ^ silnika 3 oraz wlasnosci konstrukcyjnych osiowej pompy 1.Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania pomp osiowych, wlaczonych w hydrauliczny system centralny, skladajacy sie x z równolegle wlaczonych do przewodów central¬ nych, to jest cisnieniowego i splywowego jednej lub wiecej pomp osiowych, wyposazonych w wzmacniacz sterujacy oraz zespól podstawowy re¬ gulatora stalego cisnienia zawierajacy zawór zwrot- no-dlawiacy, ogranicznik wydajnosci, zespól, dzwig¬ niowo-krzywkowy, silownik proporcjonalny jedno¬ stronnego dzialania, zwezke oraz sprzeglo podatne, znamienny tym, ze komora proporcjonalnego silow¬ nika (10) jednostronnego dzialania kazdej pompy 45 osiowej (1), polaczona jest przewodem (P2) ze wspólnym dla calego ukladu zespolem zadajacym zasilanym z centralnego przewodu cisnieniowego (P) przewodem (Pi), a skladajacym sie z przelewo¬ wych zaworów (24, 25 i 26) o kolejno wyzszych g0 nastawach i dwupolozeniowych, dwudrogowych rozdzielaczy (21, 22 i 23) tak polaczonych, ze w ich stanie niewysterowanym centralny przewód cis¬ nieniowy (P) jest bezposrednio polaczony z ko¬ mora proporcjonalnego silownika (10) jednostron- gg nnego dzialania poprzez dwupolozeniowy, dwudro¬ gowy rozdzielacz (21), w stanie wysterowania dwu¬ polozeniowego dwudrogowego rozdzielacza (21) po¬ przez dwupolozeniowy dwudrogowy rozdzielacz (22) i przelewowy zawór (24), w stanie wysterowania M dwupolozeniowych, dwudrogowych rozdzielaczy (21. i 22) poprzez dwupolozeniowy, dwudrogowy rozdzielacz (23) i przelewowy zawór (25), a w sta¬ nie jednoczesnego wysterowania trzech dwupoloze¬ niowych, dwudrogowych rozdzielaczy (21, 22 i 23) « poprzez przelewowy zawór (26).119 173 Z%/ Zl"Z\ PL