Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób wytwarzania paku ze smól, o- trzymywatiych przy destylacji wegla.Gazy, powstajace w piecach kokso¬ wych, doprowadza sie zwykle rurami do przewodu zbiorczego, wtspólnego dla pie¬ ców baterji. Gazy, odplywajace z pieców przy temperaturach 600—700°C, ochladza sie przytem jak najszybciej zapomoca wtryskiwania do przewodu zbiorczego wo¬ dy amonjakalnej samej lub ze smola, ptfzyczem smola zawarta w gazach skrapla sie w przewodzie zbiorczym, W przewo¬ dzie laczacym przewód zbiorczy z urza¬ dzeniem skraplajacem przeprowadza sie dalsze ochladzanie tak, ze wydzielaja sie dalsze ilosci smoly, zawierajace zarówno ciezkie, jak tez i lekkie oleje. Otrzymana smole zbiera sie i doprowadza zwykle do urzadzenia destylacyjnego, celem wydzie¬ lania olejów i wytwarzania paku rozmaite¬ go rodzaju.Pak, wytworzony przy destylacji smo¬ ly z wegla kamiennego, zawiera zwykle wolny wegiel, jadnakowoz w ilosciach bardzo malych. Pak o wiekszej ilosci wol¬ nego wegla otrzymuje sie zwykle desty¬ lacja smól otrzymanych z generatorów gazu. Produkt destylacji smól pieców koksowych zawiera jednak z drugiej stro¬ ny za wiele wolnego weigla, jezeli ma byc stosowany w przypadkach, w których waz¬ na jest zawartosc malych ilosci wegla.Pak tego rodzaju otrzymuje sie przy de-stylacji smoly; wytwarzanej z gazu wodno- weglow^gjo. Poniewaz .jednak zapotrzebo¬ wanie paku o inalef lub tez duzej zawar¬ tosci wolnego wejgla jest znaczne, a do¬ tychczas znane sposoby nie zaspaka¬ jaja tego zapotrzebowania, pozadane jest wytwarzanie takich paków ze smól pie¬ ców koksowych.Gazy uchodzace z pieców koksowych zawieraja wieksze lub inniejiszie ilosci we¬ glowodorów, zaleznie od okresu koksowa¬ nia, w którym gazy te zostaja wydzielane.Gazy, uchodzace w poczatkowym okresie koksowania, zawieraja stosunkowo wiel¬ kie ilosci weglowodorowych czesci sklado¬ wych i beda nazywane jako gazy ,,boga¬ te", podczas gdy gazy otrzymywane w kon¬ cowym okresie koksowania zawierajace tylko male ilosci weglowodorowych cze¬ sci skladowych beda nazywane jako gazy ,,ubogie". Praca pieców odbywa sie w ten sposób, iz okresy destylacji pojedynczych pieców róznia sie od siebie, przyczem zwy¬ kle doprowadza sie zarówno gazy bogate, jako tez ubogie bez odrózniania ich do przewodu zbiorczego, w którym skraplaja sie w sposób wyzej opisany smola i oleje.Wynalazek niniejszy umozliwia jednak wydzielanie z gazów smól rozmaitego ro¬ dzaju, a mianowicie smól, zawierajacych male ilosci wegla, jako tez smól, zawiera¬ jacych wielkie ilosci wegla. Celem tego z jednej strony zostaje regulowane ochla¬ dzanie gazów koniecznych do skraplania smolowych czesci skladowych, przyczem jednak stosowana temperatura utrzymuje oleje w postaci parowej, a z drugiej stro¬ ny wydziela sie z gazów pak i smole za¬ pomoca osadzania lub stracania w urza¬ dzeniu pracujaceni elektrycznoscia. Przy przejsciu przez elektryczne urzadzenie o- sadzajace wydzielaja sie czastki stale i plynne prawie w zupelnosci, podczas gdy pary olejowe pozostaja w gazach. Pary te moga byc nastepnie skroplone, a ponie¬ waz nie zawieraja one smolowych czesci 'skladowych powstaja przy skraplaniu o- leje czyste, które moga byc stosowane do rozmaitych celów bez koniecznosci dalszej destylacji.Wynalazek niniejszy wymaga oddzie¬ lenia gazów bogatych od gazów ubogich i osiaga sie to zastosowaniem znanych od¬ dzielnych przewodów zbiorczych, polaczo¬ nych z piecami baterj i zapomoca odpo¬ wiednich rur, umozliwiajacych przepro¬ wadzanie gazu z jednego pieca do dowol¬ nego prziewodu zbiorczego, zaleznie od o- kresu destylacji wegla.Podczas okresów poczatkowych desty¬ lacji doprowadza sie gazy do przewodu zbiorczego dla gazów bogatych, podczas gdy po uplywie pewnego czasu,zaleznego od celu, do którego ma sluzyc gaz, gazy te doprowadza sie do przewodu zbiorcze¬ go dla gazów ubogich.Gazy te ochladza sie w kazdym prze¬ wodzie zbiorczym niezaleznie od odpo¬ wiedniej temperatury zapomoca wtryski¬ wania wody amonjakalnej samej lub z do¬ daniem smoly. Temperatury lotnosci ga¬ zów czastek skladowych sa nizsze, niz normalne temperatury wrzenia tych cza¬ stek, tak ze odpowiednie regulowanie tem¬ peratury gazów w przewodach zbiorczych umozliwia skraplanie odpowiednich poza¬ danych czesci skladowych smoly, przy¬ czem jednak oleje pozostaja w postaci pa¬ rowej, W tym celu temperatura powinna byc utrzymywana wyzsza od temperatury wrzenia tych czesci skladowych, które win¬ ny pozostac w gazach i uchodzic z niemi.Czesci skladowe smoly, skroplone za¬ pomoca ochladzania woda amonjakalna, nie wydzielaja sie latwo i szybko z gazów, lecz staraja sie otrzymywac postac kulek lub pozostawac w strumieniu gazów* w po-. staci mgly smolowej. Ta wlasciwosc skroplonych czesci smolowych ulatwia wy¬ dzielanie w elektrycznych urzadzeniach o- sadzajacych smolowych czesci sklado¬ wych, posiadajacych pozadane wlasciwo- — 2 —sci. Elektryczne urzadzenia skraplajace moga byc wykonane wedlug znanego sy¬ stemu Cottrella i moga pracowac przy temperaturach, przy których oleje nie skraplaja sie. Wobec tego powinny one znajdowac sie tuz przy przewodach zbior¬ czych. Urzadzenia te izoluja sie celem u- nikniecia strat na cieple, a szczególnie, je¬ zeli wytwarza sie ciezkie smoly, które wy¬ magaja wysokiej temperatury, celem za¬ pobiegania rozcienczeniu smoly olejowemi czesciami skladowemi.Przy zwykle stosowanych elektrycz¬ nych urzadzeniach osadzajacych przepro¬ wadza sie gazy pomiedzy elektrodami, po- siadajacemi bardzo wielka róznice poten¬ cjalów. Praktyka wykazala, ze najbardziej nadaje sie prad zmienny.Urzadzenie osadzajace znanej budowy sklada sie w zasadzie z grupy rur piono¬ wych, zaopatrzonych w doplyw i w od¬ plyw dla gazów i w druty lub prety, za¬ stosowane w ich srodku. Rury te tworza zwykle elektrody dodatnie, a druty lub prety — elektrody ujemne. Wymiar tych rur jest rozonaity, nie stosuje sie jednak zwykle rur, których srednica przekracza 15 cm. Przy wiekszych srednicach, np. 30 cm, nadzwyczaj trudne jest izolowanie ich od strat pradu o bardzo Wysokiem napie¬ ciu (okolo 75 000—100 000 V). Do celów wynalazku nadaja sie w zupelnosci urza¬ dzenia, których rury posiadaja srednice 15 cm i które pracuja z napieciami wtór¬ nemu 35 000-^50 000 V. W ogólnosci naj¬ korzystniejsza jest najwieksza róznica potencjalów (prad wtórny) pomiedzy elektrodami, przyczem róznica ta powin¬ na znajdowac sie ponizej napiecia, przy którem tworzy sie luk swietlny.Stopien oczyszczania zalezy od roz¬ maitych czynników. Osiaga sie zadawal- niajace oczyszczanie, jezeli nie przekra¬ cza ono sekundy, chociaz czas ten moze sie wahac w wielkich granicach, a miano¬ wicie w zaleznosci od smoly, wytwarzanej z gazów przeplywajacych przez urzadze¬ nie osadzajace. Przy stosowaniu rur o dlu¬ gosci 2,7 m otrzymano wszelkie smolowe czesci skladowe w ciagu 1*4 do 2 sekund, przy chyzosci gazów 1,35—ii,80 m na se¬ kunde. Osiagano przytem oczyszczanie az do 99%. Przy krótszem trwaniu przerób¬ ki, np. podczas V2—1 sekundy, co odpo¬ wiada chyzosci gazów 5,40—2,70 m na se¬ kunde, moze czesc smolowych czesci skla¬ dowych nie osiasc, a przeplynac przez u- rzadzenie osadzajace.Gazy zawierajace pary mozna nastep¬ nie przeprowadzic przez odpowiednie u- rzadzenie skraplajace, zawierajace chlod¬ nice, skrubery i skraplacze, pracujace frakcjonowaniem. Urzadzenia te sluza do wytwarzania znizki temperatury i wy¬ dzielania olejów. Jedna jedyna calkowita frakcje osiaga sie przy ochladzaniu gazów naraz na zadana najnizsza temperature.Przy stopniowem ochladzaniu gazów w chlodnicach, zbudowanych dla oddzielne¬ go zbierania olejów, powstaje wieksza ilosc frakcyj olejowych. Elektryczne urza¬ dzenie osadzajace, sluzace do poczatko¬ wego wydzielania smoly z gazów, mozna równiez stosowac do wydzielania skroplo¬ nych par. Gazy przeprowadza sie przez takie urzadzenia parzy oznaczonych tem¬ peraturach, przyczem wydzielaja sie skroplone czesci skladowe i powstaja zu¬ pelnie rózniace sie grupy olejów. Po skropleniu i wydzieleniu olejowych czesci skladowych przeprowadza sie gazy przez zwykle urzadzenia, w których ochladzaja sie one w dalszym stopniu tak, iz otrzy¬ muje sie dalsze wartosciowe czesci sklado¬ we, wode amonjakakia i oleje lekkie.Regulowanie ochladzania gazów boga¬ tych i ubogich w pojedynczych przewo¬ dach zbiorczych osiaga sie zapomoca do¬ prowadzania wiekszej lub mniejszej ilosci wody amonjakalnej lub innego srodka chlodzacego. W ten sposób ustala sie wla¬ sciwosci smól, które wydzielaja sie w - 3 -elektrycznych urzadzeniach osadzajacych, przylaczonych do pojedynczych przewo¬ dów zbiorczych. Regulowanie dziala na skladowe cziesci smolowe i olejowe, skraplane w przewodach zbiorczych i wy¬ dzielane w urzadzeniach osadzajacych tak, ze powstaja smoly o rozmaitych punktach wrzenia i o rozmaitych wlasciwosciach.Odpowiedni sposób traktowania gazów bogatych umozliwia wytwarzanie smoly o niskiej zawartosci wegla, podczas gdy smola wytworzona przy tralktowaniu ga¬ zów ubogich zawiera wielkie ilosci wolne¬ go wegla. Smoly te nadaja sie do rozmai¬ tych celów, a punkt topienia pewnego pro¬ duktu daje sie zgóry ustalic zapomoca re¬ gulowania ochladzania. W ten sposób wy¬ tworzone srnioly, zawierajace wielkie lub male ilosci wolnego wegla, mozna równiez w dalszym stopniu destylowac tak, ze po¬ wstaje pak twardszy, który jednak odzna¬ cza sie szczególna zawartoscia wegla wol¬ nego.Wynalazek mozna przeprowadzic przy istniejacych zakladach pieców koksowych bez koniecznosci znacznych amian. Wy¬ starcza zastosowac dwa przewody zbior¬ cze, z których kazdy moze byc polaczony z wszystkiemu piecami baterji. Przy zakla¬ dach pieców koksowych, w których zasto¬ sowane jest juz do innych celów oddzie¬ lanie gazów bogatych i ubogich zapomoca oddzielnych przewodów zbiorczych, zmia¬ na polega tylko na wlaczeniu elektryczne¬ go urzadzenia osadzajacego.Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad urzadzenia, nadajacego sie do prze¬ prowadzania sposobu wedlug wynalazku niniejszego.Fig. 1 uwidocznia w widoku zgóry czesc baterji pieców koksowych, fig. 2 — w zwiekszonej podzialce i w przekroju przewód zbiorczy, wzglednie w rzucie pionowym urzadzenie do osadzania, a fig. 3 — przyrzad do osadzania w prze¬ kroju.Baterja pieców 5 jest przylaczona za¬ pomoca rur 6 do zaworów 7, polaczonych z przewodami zbiorczemi 8 i 9. Zawory 7 sa zaopatrzone w zasuwy 10, które slu¬ za do doprowadzania gazów do jednego z przewodów zbiorczych, zaleznie od po¬ stepu destylacji w dotyczacym piecu. W ten sposób bogate i ubogie gazy, odplywa¬ jace z pojedynczych pieców, moga byc zbierane oddzielnie w przewodach zbior¬ czych, w których ochladza sie je woda amonjakalna, wtryskiwana dyszami 11 i doprowadzanych ze zbiornika 15 zapomo¬ ca pompy 12 i rury 13. Stopien ochladza¬ nia woda amonjakalna zalezy od tego, jak dalece maja byc gazy ochladzane, wzgled¬ nie od rodzaju wydzielanej smoly.Z przewodów zbiorczych doprowadza sie pary olejowe i czesciowo skroplone smolowe czesci skladowe przewodami 16 i 17 do urzadzen osadzajacych, Urzadze¬ nia te skladaja sie z oslon 18 i z rur 19, u- mieszczonych w tych oslonach i polaczo¬ nych wspólnemi rurami poprrzezznemi 20 i 21. Przy dnie oslony znajduje sie sztuciec 22, prowadzacy do komory 23, która jest oddzielona sciana 24 od czesci, zawieraja¬ cej rury 19. Gazy odplywaja po przejsciu przez rury 19 otworem 25.Przez rury 19 przeprowadzone sa elek¬ trody 26, posiadajace ksztalt metalowych drazków, i utrzymywanych w polozeniu zapomoca drazka 27, umieszczonego po¬ nad górnemi koncami rui". Drazek 27 prze¬ nika do komór 28, znajdujacych sie na szczycie urzadzenia, w których to komo¬ rach umocowany jest on do izolowanych dzwigarów 29. Przewody pradu o Wyso¬ kiem napieciu sa doprowadzane do komór 28 i polaczone z drazkiem 27. Oslona i ru¬ ry tworza elektrode dodatnia, a drazki przylaczone do drazka 27 — elektrode u- jemna. Ksztalt i umieszczenie przewodni¬ ków w obwodzie pradu moga sie zmieniac; umieszczenie przewodników jednak po¬ winno byc takie, aby doprowadzal sie do _ 4 _elektrod prad* o wysokiem napieciu, ply¬ nacy w jednym kierunku, powstaje wiec wtedy ciagle, ciche wyladowywanie po¬ miedzy elektrodami.Gazy zawierajace smole w postaci kropli luib mgly, jako tez wegiel i podobne drobne rozdzielone materjaly, przeplywa¬ ja z poszczególnych przewodów zbior¬ czych do elektrycznych urzadzen osadza¬ jacych, w których dzialaja na nie elek¬ tryczne wyladowywania. Wyladowania te jonizuja stale i plynne czastki i wydzie¬ laja je z igazów, jako tez oddzielaja je od zgeszczanych par. Wydzielone ciecze sply¬ waja wraz z czastkami stalami wzdluz scian wewnetrznych rur do komory, znaj¬ dujacej sie na dnie, skad odciaga sie je ru¬ rami 30 i doprowadza do zbiornika 3L Gazy zawierajace jeszcze zgeszczalne pary odplywaja otworami 25 i dostaja sie rurami 31 do urzadzen skraplajacych 32, Urzadzenia te moga posiadac dowolna budowe. Urzadzenie przedstawione jako przyklad pracuje sposobem mokrym. W skraplaczach ochladzaja sie gazy i pary przez zetkniecie sie z powierzchniami kra- towemi i utrzymywanemu w stanie mokrym dzieki wtryskiwaniu wody amonjakalnej.Kondensaty doprowadza sie rurami 33 do zbiorników 34, w których oleje oddzielaja sie od wody amonjakalnej. Gazy uchodza ze skraplaczy rurami 35 do dmuchawki 36, utrzymujacej róznice cisnien w zakla¬ dzie. Gazy te moga byc tez doprowadzane do znanych urzadzen, w których otrzymuje sie amonjak, lekkie oleje i podobne pro¬ dukty.Wynalazek umozliwia wiec wytwarza¬ nie smól, zawierajacych wielkie lub male ilosci wolnego wegla, bezposrednio z ga¬ zów koksownic, jak równiez otrzymywa¬ nie czystych olejów, które moga byc sto¬ sowane natychmiast lub tez po dalszej de¬ stylacji, sluzacej do wydzielania zadanych frakcyj. PL