Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do odluszczania ryb stosowane w zakladach przetwórstwa rybnego.Znanejest z polskiego opisu patentowego nr 94 073urzadzenie do zdejmowania lusek z ryb wyposazone w przenosnik lancuchowy z chwytakami, za pomocaktórych rybyuchwycone za ogon lub pletwy przesuwane sa wzdluz frezów zdzierajacych luski.Znane sa równiez dzialajace podobnie urzadzenia przedstawione w opisach patentowych ZSRR nr nr 180 102 i St.Zjedn.Am. nr nr 3 088 164, które róznia sie tylko konstrukcja podzespolów przesuwajacych lub chwytajacych rybe, przenosników a takze mechanizmów zdejmujacych luske, natomiast wspólna ic^ cecha jest pojedyncza obróbka oddzielnie kazdej sztuki ryby.Odluszczanie ryb za pomoca tych urzadzen zapewnia wprawdzie (dzieki obróbce jednostkowej) stosun¬ kowo równe zdejmowanie luski z calej powierzchni kazdej sztuki ryby, nie pozwala jednak na uzyskanie wysokiej wydajnosci pracy, a ponadto nie eliminuje calkowicie koniecznosci recznych poprawek odluszczania.Z ksiazki St. Blizinskiego „Maszyny i urzadzenia w przemysle rybnym" str. 89-91, Warszawa 1954, znane sa takze maszyny do masowego odluszczania ryb skonstruowane w postaci poziomych obrotowych bebnów z jedna lub trzema wewnetrznymi scianami stozkowymi wykonanymi w postaci tarek. Ryby wprowadzane do bebnów traca luske w wyniku wzajemnego ocierania sie o siebie oraz na skutek ocierania o chropowata sciane obracajacego sie bebna. Jakkolwiek wydajnosc takich maszynjest wyzsza niz wydajnosc urzadzen do odtluszczania pojedynczych sztuk ryb, tojednak nie zapewniaja one nalezytego zdzierania luki z poszczególnych sztuk, gdyz operacja polega w tym przypadku w wiekszym stopniu na mieszaniu sie ryb w bebnie niz na tarciu o jego powierzchnie scierna. Powyzsza cecha przesadza, ze maszyny te moga byc stosowane do ryb latwo odluszczalnych jak na przyklad sledz, natomiast nie nadaja sie do tych gatunków ryb, których luski mocno osadzone sa w skórze.Celem wynalazku jest opracowanie prostego urzadzenia które pozwoliloby na uzyskanie zdecydowanie wyzszej wydajnosci i wiekszej skutecznosci odluszczania mechanicznego. Dla osiagniecia tego celu posta¬ wiono zadanie opracowania konstrukcji urzadzenia dzialajacego na zasadzie pionowego nieobrotowego bebna, którego sciana wewnetrzna o wlasciwosciach sciernych powodowalaby zdzieranie lusekjednoczesnie z duzej ilosci ryb spoczywajacych na szybkoobrotowym dnie bebna i spychanych sila odsrodkowa na powierzchnie scierna bebna.W rozwiazywaniu wedlug wynalazku nieobrotowy beben o scianie wewnetrznej pochylonej zbieznie ku dolowi i ograniczonej od dolu obrotowa tarcza jest wyposazony w rozgarniacze o ksztalcie wydluzonym usytuowane w poblizu sciany wewnetrznej.2 11S 521 Obrotowa tarcza jest wyposazona obwodowo w oslone rozdzielcza i wraz z niajest zamocowana na wale napedzajacym, który jest osadzony przesuwnie, poosiowo w lozysku i kole napedowym. Dolny koniec walu jest sprzezony z mechanizmem podnoszenia — opuszczania obrotowej tarczy. Pod tarcza znajduje sie przeplywowy zbiornik luski, dookola którego jest usytuowana okreznie zsuwnia ryb. Oslona rodzielcza polaczona jest z tarcza obrotowa wspornikami i jest od niej oddzielona na calym obwodzie waska szczelina umozliwiajaca przeplyw luski rybnej z woda.Rozgarniacze maja czesc robocza wykonana w postaci elastycznej zamknietej na koncu rurki z otwor¬ kami przelotowymi w sciance, przy czym drugi koniec rozgarniaczy podlaczony jest do instalacji wodnej.Dzieki zastosowaniu rozgarniaczy kazda sztuka ryb zrzucanych sila odsrodkowa szybko obracajacej sie tarczy na wewnetrzna sciane bebna ma mozliwosc bezposredniego ocierania sie obustronnie o jej scierna powierzchnie oraz o siebie wzajemnie, a zastosowanie elastycznej rurki jako materialu do wykonania czesci roboczej rozgarniaczy zabezpiecza ryby przed uszkodzeniem. Tryskajaca z otworów woda oplukuje otarta luske z surowca rybnego oraz ze sciany bebna. Zbiezne pochylenie bebna ku dolowi zapewnia podchodzenie ryb w poblize górnej krawedzi, dzieki czemu duza ilosc pojedynczych sztuk uzyskuje bezposredni kontakt z powierzchnia scierna. Osadzony przesuwnie wal napedzajacy umozliwia opuszczanie obrotowej tarczy, dzieki czemu dla opróznienia urzadzenia z odluszczonych ryb nie potrzeba przechylac bebna ani tez zawartosci usuwac recznie. Zastosowanie oslony rozdzielczej otaczajacej obwodowo obrotowa tarcze umoz¬ liwia splywanie luski do przeplywowego zbiornika oraz oddzielne skierowanie odluszczonej ryby poprzez zsuwnie d'oje|nników.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju plaszczyzna pionowa, a fig. 2 rozgarniacz zamocowany w bebnie w przekróju.; \l \ Rame urzadzenia stanowi konstrukcja rurowa pozwalajaca na utrzymanie w pozycji pionowej nieobro- towego bebna 1 silnika elektrycznego 2 oraz walu napedzajacego 3 z obrotowa tarcza 4. Zewnetrzna sciana nieobrotowego bebna ma ksztalt cylindryczny, natomiast sciana wewnetrzna wykonana jest w postaci odwróconego stozka scietego. Jest ona pochylona ku dolowi pod katem 15° do osi bebna i wylozona jest karborundem jako materialem zdzierajacym luske z ryb. W bebnie 1 znajduje sie szesc nieruchomych rozgarniaczy 5 o ksztalcie wydluzonym rozmieszczonych obwodowo w poblizu sciany w róznych odleglos¬ ciach od siebie. Sa one zamocowane nieruchomo w pozycji pionowej na plaskownikach 6 osadzonych na górnych obrzezach bebna. Dzieki zamocowaniu rozgarniaczy w podluznych szczelinowych wycieciach wykonanych w plaskownikach kazdy z nich moze byc indywidualnie nastawiony w wymaganym odstepie od powierzchni sciernej bebna, a takze na odpowiedniej wysokosci, co zapewnia lepsze rozgarnianie i obracanie ryb. Czesc robocza rozgarniaczy jest wykonana z gumowej rurki zaokraglonej i zamknietej na koncu, przy czym wzdluz calej dlugosci rurki wykonane sa w niej liczne przelotowe otworki rozmieszczone promieniowo na calej powierzchni. Elastycznosc gumowego rozgarniacza umozliwia jego wyginanie sie i zabezpiecza przed uszkodzeniem ryb. Drugi koniec 8 rozgarniaczy jest podlaczony do instalacji wodnej, dzieki czemu rozgar¬ niacze spelniaja równoczesnie funkcje natryskowe zwiazane zwlaszcza ze splukiwaniem oddzielajacej sie luski. Obrotowa tarcza 4 zamocowana jest na górnym koncu walu napedzajacego 3otrzymujacego naped od silnika elektrycznego 2 za posrednictwem bezstopniowej przekladni pasowej 9. Wal napedzajacy osadzony jest przesuwnie w lozysku 10 oraz w kole napedowym 11 i dolnym swym koncem jest polaczony z mechaniz¬ mem podnoszenia — opuszczania 12 obrotowej tarczy. Mechanizm ten stanowi przekladnie slimakowa napedzana odrebnym silnikiem elektrycznym. Obrotowa tarcza podobniejak i wewnetrzna sciana nieobro¬ towego bebna wylozona jest karborundem. Górna powierzchnia tarczy jest uksztaltowana w postaci plyt¬ kiego stozkowego wglebienia i odpowiednio do tego uwypuklona jest powierzchnia dolna.Do obrotowej tarczy jest przymocowana oslona rozdzielcza 13 wykonana w postaci plaskiego zamknie¬ tego pierscienia o wysokosci wiekszej od grubosci tarczy 4. Jest ona polaczona zdolna powierzchnia tarczy za pomoca kilku wsporników 14 rozstawionych promieniowo i osadzona jest swa górna krawedzia na wyso¬ kosci górnej powierzchni tarczy.Wielkosc obwodowej szczeliny pomiedzy obrotowa tarcza a oslona rozdzielcza jest tak uregulowana, ze umozliwia swobodny przeplyw luski splukiwanej woda z rozgarniaczy 5 w trakcie calego procesu odluszcza¬ nia, a z drugiej strony nie stanowi przeszkody przy opróznianiu urzadzenia z ryb. Pod tarczajest umieszczony przeplywowy zbiornik 15luski z otworem w srodku dna, przez który przebiega wal napedzajacy 3. Zbiornik ma ksztalt okragly i jest otwarty od góry dla umozliwienia zaglebienia sie w nim tarczy obrotowej wraz z oslona rozdzielcza, co ma miejsce przy opuszczaniu w dolne polozenie walu napedzajacego. Na zewnatrz zbiornika luski jest usytuowana zsuwania 16 ryb otaczajaca pierscieniem zbiornik i obudowana na zewnetrz¬ nym obwodzie scianka polaczona ze sciana zewnetrzna bebna 1. Wzdluzcalej zsuwni jest zainstalowana rura natryskowa 17 uksztaltowana w formie okregu. Zapewnia sie w ten sposób nalezyte splukiwanie calego ladunku ryb, który po skonczonej operacji odluszczania zostaje zrzucony na zsuwnie w trakcie opuszczenia118521 3 obracajacej sie tarczy. Najnizsza czesc zsuwni zakonczona jest rynna zsypowa 18, pod która usytuowanyjest odstojnik 19 luski. Na odstojnik luski pod rynna zsypowa stawiane sa azurowe pojemniki 20naodluszczona rybe. Doodstojnika splywa luska ze zbiornika luski pod obrotowa tarcza, a takze ta ilosc luski, która /ostanie splukana / azurowych pojemników z odlus/czona ryba.Urzadzenie wedlug w ynalazku nadaje sie szczególnie do odluszczenia ryb o dlugosci od 10 do 30 cm, przv czym dopuszczalna róznica dlugosci poszczególnych sztuk w jednym wsadzie nie powinna przekraczac odpowiednio 4-6 cm. Odluszczane moga byc rózne gatunki ryb i to zarówno ryby cale jak i poprzedzone obróbka wstepna na przyklad odglowione lub patroszone. Zastosowanie przekladni bezsiopniowej zapewnia plynna regulacje obrotów tarczy w zakresie roboczym 50-300 obi/min umozliwiajac w ten sposób dobór predkosci obrotowej najwlasciwszej dla kazdego rodzaju ryb.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do odluszczania ryb stanowiace nieobrotowy pionowy beben ze sciana wewnetrzna o powierzchni sciernej, pochylona zbieznie ku dolowi i ograniczona od dolu obrotowa tarcza, znamienne tym, ze beben (1) wyposazony jest w rozgarniacze (5) o ksztalcie wydluzonym rozmieszczone w poblizu sciany wewnetrznej, natomiast wal napedzajacy (3) z zamocowana na nim tarcza obrotowa (4) wyposazona obwodowo w oslone rozdzielcza (13) jest osadzony przesuwnie poosiowo w lozysku (10) i kole napedowym (11) i jest polaczony z mechanizmem podnoszenia — opuszczania (12) obrotowej tarczy, a pod tarcza znajduje sie przeplywowy zbiornik (15) luski, dookola którego jest usytuowana zsuwnia (16) ryb. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. I, znamienne tym, ze rozgarniacze (5) maja czesc robocza wykonana w postaci elastycznej zamknietej na koncu rurki (7) z otworkami przelotowymi w sciance, natomiast drugi koniec (8) rozgarniaczy jest podlaczony do instalacji wodnej. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze oslona rozdzielcza (13) jest polaczona z tarcza obrotowa (4) wspornikami (14) i jest oddzielona od niej na calym obwodzie waska szczelina umozliw iajaca przeplyw luski rybnej z woda.Fig.4118 521 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL