Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad sterowania predkosci obcowzbudnego silnika pradu stalego w tyrystorowym napedzie elek¬ trycznym majacy zastosowanie szczególnie w na¬ pedach urzadzen podnosnikowych.Znany dotychczas sposób sterowania predkosci ponizej znamionowej polega na plynnej zmianie napiecia twornika ponizej wartosci znamionowej.Zwiekszenie predkosci powyzej znamionowej po¬ lega na plynnym zmniejszaniu pradu wzbudze¬ nia silnika. W napedach tyrystorowych twornik silnika i uzwojenie wzbudzenia zasilane sa z oddzielnych przeksztaltników tyrystorowych.Przeksztaltniki te pracuja w zamknietych obwo¬ dach automatycznej regulacji.Uklad regulacji pradu wzbudzenia silnika skla¬ da sie z ukladów pomiarowych napiecia twor¬ nika i pradu wzbudzenia silnika, regulatorów pradu i napiecia wzbudzenia silnika, oraz prze¬ ksztaltnika tyrystorowego z ukladem zaplonowym i zabezpieczajacym. Przeksztaltnik tyrystorowy 20 obwodu wzbudzania pracuje w zamknietym ob¬ wodzie regulacji zmieniajac prad wzbudzenia silnika w zaleznosci od obciazenia silnika. 15 regulacji jest skomplikowany konstrukcyjnie i kosztowny w wykonaniu.Celem wynalazku jest zmniejszenie powyzszych niedogodnosci i opracowanie ukladu pewnego w dzialaniu.Cel ten zostal osiagniety przez skokowe zmniej¬ szanie pradu wzbudzenia silnika, i jednoczesne automatyczne skokowe zwiekszanie wartosci za¬ danej predkosci dla regulacji wzrostu predkosci silnika ponad wartosc znamionowa, przy czym sygnal skokowego zmniejszenia pradu wzbudze¬ nia jest uzyskiwany po zadaniu predkosci zna¬ mionowej na wejsciu ukladu regulacji i przy pradzie twornika silnika mniejszym od wartosci znamionowej, natomiast zwiekszanie pradu wzbu¬ dzenia silnika do wartosci znamionowej dokonu¬ je sie po zmniejszeniu sie predkosci rzeczywistej silnika ponizej wartosci znamionowej na skutek uprzednego zadania na wejsciu ukladu regulacji predkosci mniejszej od znamionowej.Ze wzledu na prace napedu tyrystorowego w zamknietej petli regulacji predkosci silnika, syg¬ nal powodujacy skokowe zmniejszenie pradu wzbudzenia silnika jednoczesnie zwieksza wartosc zadana predkosci silnika na wejsciu ukladu re- Zmniejszenie obciazenia silnika ponizej obciaze¬ nia znamionowego powoduje zmniejszenie pradu 25 gulacji, co powoduje wzrost predkosci silnika wzbudzenia i zmniejszenie strumienia magnetycz- Zadanie predkosci znamionowej silnika powo- nego wzbudzenia silnika, a przez to wzrost pred- duje prace silnika przy znamionowym napieciu, kosci silnika powyzej predkosci znamionowej. oraz przy znamionowej predkosci obrotowej.Uklad napedowy z plynna regulacja pradu Zwiekszenie predkosci silnika nastepuje przez wzbudzenia pracujacy w zamknietym obwodzie 30 zmniejszenie pradu wzbudzenia. Ze wzgledu na 118 4553 118 455 4 zwiekszenie sie pradu twornika przy zmniejsze¬ niu pradu wzbudzenia, zmniejszenie pradu wzbu¬ dzenia nastepuje tylko dla pradu twornika mniejszego od wartosci znamionowej.Zwiekszenie pradu wzbudzenia silnika do war¬ tosci znamionowej nastepuje przez zadanie na wejsciu ukladu regulacji predkosci mniejszej od znamionowej, i po zmniejszeniu sie predSosci rzeczywistej silnika do wartosci nie wiekszej od znamionowej. Zmniejszenie predkosci silnika do wartosci mniejszej lub równej znamionowej przed zwiekszeniem pradu wzbudzenia do war¬ tosci znamionowej wynika z koniecznosci ogra¬ niczenia ;sily.- elektromotorycznej silnika do war¬ tosci nie przekraczajacej znamionowej.W ukladzie do realizacji sposobu, wyjscie ukla¬ du logicznego z pamiecia jest polaczone z ele¬ mentem wykonawczym skokowej zmiany pradu wzbudzenia, a wejscia ukladu logicznego z pa¬ miecia sa polaczone z ukladem progowym po¬ miaru pradu twornika silnika, oraz z wyjsciem elementu sumy logicznej — którego wejscia sa polaczone z ukladem progowym pomiaru pred- kosci rzeczywistej silnika oraz z zadajnikiem predkosci, przy czym zadajnik predkosci jest ste¬ rowany zestykiem elementu wykonawczego zmia¬ ny pradu wzbudzenia.Sposób i uklad wedlug wynalazku umozliwia stosunkowo prosta i tania realizacje przyblizo¬ nych charakterystyk mechanicznych napedu ty¬ pu p = const gdzie p oznacza moc silnika, przy znamionowym napieciu zasilania twornika silnika.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym figura 1 przedstawia charak¬ terystyki predkosci obrotowej silnika w funkcji momentu silnika, fig. 2 — uproszczony uklad sterowania predkosci obcowzbudnego silnika pradu stalego w tyrystorowym napedzie elek¬ trycznym.Blok 2 przeksztaltnika tyrystorowego z regu¬ latorami zasilany z sieci pradu, przemiennego, sterowany jest sygnalem predkosci obrotowej z zadajnika predkosci 3 i sygnalem predkosci rze¬ czywistej silnika otrzymanym z pradnicy tacho¬ metrycznej 4, oraz sygnalem pomiaru pradu otrzymanym z bocznika pradowego 5. Automa¬ tyczna regulacja predkosci silnika 1 odbywa sie przez porównanie sygnalu predkosci zadanej za- dajnikiem predkosci 3 z sygnalem predkosci rze¬ czywistej otrzymanym z pradnicy tachometrycz¬ nej 4. Sterowanie predkosci silnika do wartosci znamionowej odbywa sie przez zmiane napiecia twornika przy stalym znamionowym pradzie wzbudzenia, natomiast powyzej znamionowej przez skokowe zmniejszenie pradu wzbudzenia przy stalej wartosci napiecia zasilania twornika silnika.Sygnal zmniejszenia pradu wzbudzenia jest uzyskiwany i zapamietywany w elementach lo¬ gicznych z pamiecia bl do bn, jezeli na ich wejs¬ cia zostana podane jednoczesnie sygnal zadania maksymalnej predkosci obrotowej z zadajnika predkosci 3 i sygnal informujacy, ze prad twor¬ nika jest mniejszy od znamionowego pomierzony w ukladach progowych pomiaru pradu al do an.Uklady progowe al do an pomiaru pradu twor¬ nika silnika sa nastawione na wartosci pradu w zakresie do 0,4 pradu znamionowego silnika.Uzyskany w elementach bl do bn sygnaj zmniejszenia pradu wzbudzenia powoduje zadzia¬ lanie styczników cl do en, które swoimi zesty¬ kami wlaczaja do obwodu wzbudzenia silnika 1 opornosci Rl do Rn zmniejszajace prad wzbu¬ dzenia i jednoczesnie swoimi zestykami cl do en polaczonymi z zadajnikiem predkosci 3 zwieksza¬ ja wartosc zadanej predkosci obrotowej silnika.Zwiekszenie wartosci zadanej predkosci w za- dajniku predkosci 3 i odpowiednie zmniejiszenie pradu wzbudzenia silnika powoduje zwiekszenie predkosci silnika ponad wartosc znamionowa przy stalym znamionowym napieciu zasilania twornika.Z chwila zadania na zadajniku predkosci 3, predkosci obrotowej mniejszej od maksymalnej i zmniejszeniu sie predkosci do wartosci znamio¬ nowej kontrolowanej przez uklad progowy po¬ miaru predkosci 7, nastepuje w elementach lo¬ gicznych z pamiecia bl do bn likwidacja pamieci i sygnalu zmniejszenia pradu wzbudzenia, a w wyniku tego odpadniecie styczników cl do en i zwiekszenie pradu wzbudzenia do wartosci zna¬ mionowej.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób sterowania predkosci obrotowej obco¬ wzbudnego silnika pradu stalego w tyrystorowym napedzie elektrycznym ze skokowa zmiana pradu wzbudzenia, znamienny tym, ze wzrost predkosci silnika ponad wartosc znamionowa dokonuje sie przez jednoczesne skokowe zmniejszenie pradu wzbudzenia i automatyczne skokowe zwiekszenie wartosci zadanej predkosci, natomiast zwieksze¬ nie pradu wzbudzenia silnika do wartosci zna¬ mionowej dokonuje sie przez zadanie na wejsciu ukladu regulacji predkosci mniejszej od znamio¬ nowej, po zmniejszeniu sie predkosci rzeczywi¬ stej silnika do wartosci nie wiekszej od znamio¬ nowej. 2. Uklad sterowania predkosci obcowzbudnego silnika pradu stalego w tyrystorowym napedzie elektrycznym, skladajacy sie z silnika pradu sta¬ lego z zespolem pomiaru pradu i predkosci obro¬ towej, przeksztaltnika tyrystorowego, zadajnika * predkosci, elementów pamieci i z elementu sumy logicznej oraz zadajnika predkosci i zespolu ste¬ rowania pradu wzbudzenia, znamienny tym, ze wyjscie ukladu logicznego z pamiecia bl jest po¬ laczone ze stycznikiem (cl) zmieniajacym skoko¬ wo prad wzbudzenia, a wejscia elementu logicz¬ nego z pamiecia (bl) sa polaczone z elementem progowym (al) pomiaru pradu twornika silnika oraz z wyjsciem elementu sumy logicznej (6), którego wejscia sa polaczone z elementemr pro¬ gowym (7) pomiaru predkosci rzeczywistej silni¬ ka, oraz z zadajnikiem oredkosci (3), przy czym zadajnik predkosci (3) jest polaczony ze stykiem stycznika (cl) zmieniajacym skokowo prad wzbu¬ dzenia silnika. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60118 455 n 2M iOnn\ \ 4 iOn, 2M ...2i Wf WAfo iAMn 1,5Mn ~:f Fig. i M [jfh^ Rn Rg.2 PL