Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zabezpieczajace przed skutkami zerwania liny nosnej w maszynie do pólciaglego odlewania rur.Stan techniki. Znane dotychczas urzadzenia do pólciaglego odlewania metali zwlaszcza rur zeliwnych posiadajace linowy naped ruchu roboczego stolu odlewniczego, nie sa wyposazone w zadne urzadzenia zabezpieczajace przed naglym i niekontrolowanym ruchem stolu odlewniczego w dól w przypadku zerwania liny nosnej. Mozliwosc takiej sytuacji musi byc uwzgledniona w wyposazeniu stanowiska, ze wzgledu na fakt, ze pracownicy wykonuja czynnosci w polu pod stolem odlewniczym w czasie, kiedy ten znajduje sie w górnym polozeniu. Niezaleznie od powyzszego, zerwanie liny w czasie procesu odlewania spowoduje nagle wylanie sie pod stanowisko kilkusetkilogramowej porcji plynnego metalu.Znane dotychczas i powszechnie stosowane mechaniczne urzadzenia awaryjnego hamowania na przy¬ klad w windach osobowych lub kopalnianych, nie moga byc zastosowane w przypadku stanowiska do pólciaglego odlewania rur z nastepujacych zasadniczych powodów poniewaz urzadzenia zabezpieczajace w windach dzialaja przy wykorzystaniu tarcia o szyny szybu. Droga hamowania wynosi w najlepszym wypadku kilka metrów, co w zastosowaniu do stanowiska pólciaglego odlewania rur równaloby sie zetknieciu z dolnym poziomem stanowiska.Urzadzenia hamujace wyzej wspomnianego typu, sterowane sa w funkcji naciagu liny nosnej jako, ze kabina windy zawsze ja obciaza. W przypadku stanowiska do pólciaglego odlewania rur, lina w pierwszej fazie procesu jest nieobciazona z uwagi na opory odlewania. W tym przypadku obciazona jest lina dolna (nastepuje wyciaganie rury z krystalizatora).Zastosowanie urzadzenia ciernego, wyposazonego w kolce hamujace jest niemozliwa z uwagi na niszczenie sie kolumny nosnej, której powierzchnia ma wplyw na jakosc rury, a na której jedynie mogloby nastapic hamowanie. Ze wzgledów oczywistych urzadzenie hamujace dzialajace przy wykorzystaniu na przyklad energii elektrycznej nie moze byc brane pod uwage. Teglówne, a równiez i inne wzgledy zmuszaja do opracowania ukladu hamujacego, pozbawionego powyzszych wad.Istota wynabuha. Urzadzenie zabezpieczajace przed skutkami zerwania liny nosnej w maszynie do pólciaglego odlewania rur posiada wahliwie zamocowane na stole odlewniczym ramie hamujace wyposazone w kliny oraz line hamujaca przechodzaca przez otwór hamujacy miedzy klinami ramienia hamujacego.Ramie hamujace posiada sprezyne powrotna utrzymujaca je w polozeniu poziomym oraz line sterujaca napedzana przez agregat za posrednictwem sprzegla i ukladu zlozonego z rolek oraz napinacza rolkowego.2 118241 ObjaMenie figur rysunków. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym uwidoczniony jest przekrój poprzeczny urzadzenia hamujacego.Przyklad realizacji wynalazku. Stól odlewniczy 1 poruszajacy sie po kolumnie 2 napedzany jest od agregatu napedowego 3 ukladem linowym, skladajacym sie z petli (odcinka) górnego 4 i dolnego 5. W czasie odlewania, w zaleznosci od oporów procesu pracuje przy ruchu roboczym stolu odlewniczego 1 w dól, albo górny 4, albo dolny S odcinek ukladu linowego. Od agregatu napedowego 3 napedzana jest równiez lina sterujaca 6, której ruch wymusza rolka 7, zalozyskowana w korpusie 8 i polaczona z agregatem napedowym 3 poprzez sprzeglo 9. Napinacz rolkowy 18 przymocowany do podstawy kolumny 11 oraz rolka zwrotna 12 zamocowana do pomostu górnego 13 ustalaja obieg liny sterujacej 6. Na stole odlewniczym zamocowanejest wahliwie ramie hamujace 14, przez którego otwór hamujacy 1S wyposazony w specjalnego ksztaltu kliny 16 przechodzi lina hamujaca 17 zamocowana do pomostu górnego 13 podstawy kolumny 11. Sprezyna pow¬ rotna 18 utrzymuje wahliwe ramie hamujace 14 w polozeniu poziomym.Dzialanie hamulca awaryjnego w przykladzie wykonania jak na rysunku jest nastepujace: przy normal¬ nej pracy ukladu linowego, napedzajacego stól odlewniczy 1, szybkosc jego ruchu jest zgodna z szybkoscia przesuwu liny sterujacej 6 a zatem ramie hamujace 14 znajduje sie w polozeniu poziomym. Ewentualne nieznaczne róznice predkosci wynikajace z poslizgów lin 4, 5, 4 powodujace wychylanie sie ramienia hamujacego 14 kompensuje sprezyna 18 oraz napinacz rolkowy 18. W momencie zerwania liny nosnej w odcinku (petli) górnym 4 szybkosc mchu stolu odlewniczego 1 wzrasta gwaltownie, podczas gdy szybkosc ruchu liny sterujacej 6pozostaje bez zmian. Skutkiem tej róznicy predkosc jest pokonaniem oporu sprezyny powrotnej 18 i obrót ramienia hamujacego 14 w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara (w prawo).W ten sposób nastepuje zakleszczenie klinów 16 na linie hamujacej 17, która zostaje przegieta. Powstale tarcie zatrzymuje ruch stolu odlewniczego 1 w dól. Po wylaczeniu silnika w agregacie napedowym 3 uklad hamujacy pozostaje w równowadze tojest stól odlewniczy 1 poprzez ramie hamujace 14i kliny 16unierucho¬ miony jest na linie hamujacej 17 przegietej w otworze hamujacym 15.W celu opuszczenia stolu odlewniczego 1 w dól nalezy wylaczyc silnik agregatu napedowego 3 dla uzyskania powolnego ruchu liny sterujacej 6 w dól. W wyniku ruchu tej liny nastapi obrót ramienia hamujacego 14 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zagara (w Jewo) az do zwolnienia zacisnietej liny hamujacej 17 z klinów 16 ramienia hamujacego 14. Zwolniony stól odlewniczy 1 przesunie sie w dól, jednakze na skutek róznicy predkosci pomiedzy stolem odlewniczym 1 a lina sterujaca 6 nastapi ponowne zacisniecie liny hamujacej 17 w klinach 16 ramienia hamujacego 14. W ten sposób mozna opuscic ruchem skokowym stól odlewniczy 1 do poziomu 0,0.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie zabezpieczajace przed skutkami zerwania liny nosnej w maszynie do pólciaglego odlewa¬ nia rur, zaaafeane tym, ze posiada wahliwie zamocowane na stole odlewniczym (1) ramie hamujace (14) z klinami (16) oraz line hamujaca (17) przchodzaca przez otwór hamujacy (1S) miedzy klinami (16) ramienia hamujacego (14). 2. Urzadzenie zabezpieczajace wedlug zastrz. 1, Tuimirnur tym, ze ramie hamujace (14) posiada sprezyne powrotna (18) utrzymujaca je w polozeniu poziomym oraz line sterujaca (6) napedzana przez agregat (3) za posrednictwem sprzegla (9) i ukladu zlozonego z rolek (7) i (12) oraz napinacza rolkowego (18). 11824* PL