Przedmiotem wynalazku jest fotooptyczna kurtyna, zabezpieczajaca przestrzen robocza maszyn przed wtargnieciem cial nieprzezroczystych. Sa to glównie prasy, mloty kuznicze, obrabiarki skrawajace, w tryskar- ski do tworzyw sztucznych i tym podobne maszyny, w których wystepuje duze zagrozenie urazów raiehani- cznych obslugi.Znana jest fotooptyczna kurtyna LVU firmy SICK, w której wykorzystuje sie podczerwone promienie pulsujacego zródla swiatla. Swiatlo jest koncentrowane i utworzona w ten sposób wiazka swiatla jest kierowana wirujacym lustrem do zlozonego ukladu optycznego. Sposób kierowania wiazki zapewnia ciagla zmiane jej polozenia, przy czym w kazdej chwili wiazka przyjmuje w chronionej plaszczyznie polozenie równolegle do poprzedniego. Wprowadzenie w obszar chroniony ciala pochlaniajacego promieniowanie powoduje zatrzymanie ruchu mechanizmu. Znanajest równiez ochrona fotooptyczna firmy Fiessler Elektro¬ nik typu LSUW/NSR. Ochrone stanowia dwa slupy umieszczone na granicy chronionego okna. Jeden ze slupów zawiera pionowo usytuowana swietlówke, z której swiatlo pada na rzad obiektywów optycznych formujacych równolegle wiazki swietlne odlegle od siebie o 30mm co stanowi podzialke ich rozmieszczenia.Wiazki swietlne wychodzac z obiektywów opuszczaja pierwsza kolumne i sa kierowane do szeregu elementów swiatloczulych umieszczonych w kolumnie drugiej. Kazdy element swiatloczulyjest polaczony ze wzmacniaczem, który steruje wejsciami matrycy elektronicznej. Wprowadzenie nieprzezroczystego ciala o rozmiarach wiekszych niz podzialka odleglosci miedzy wiazkami powoduje brak sygnalu na odpowiednim elemencie swiatloczulym. Brak tego sygnalu wychwytuje matryca elektroniczna i powoduje wytworzenie sygnalu do zatrzymania maszyny. Przedstawione rozwiazania posiadaja szereg wad.W rozwiazaniu firmy SICK wiazka swietlna kontrolujaca obszar chroniony musi na swej drodze zostac pieciokrotnie odbita)i przeniknac przez kilka szkiel optycznych. Takazasada ogranicza rozleglosc obszaru chronionego i narzuca ostre wymagania dla: zródla swiatla, sprawnosci ukladu optycznego oraz czulosci zespolu elektronicznego. Ponadto ochrona ta nie zabezpiecza przed dostepem cial wykazujacych podobne wlasciwosci odbijania swiatla jak stosowany w urzadzeniu odblysnik.Urzadzenie firmy Fiessler Elektronik wymaga stosowania tylu torów odbiorczych ile zawiera oslona. Ze wzgledów konstrukcyjnych ograniczona jest ilosc wiazek swietlnych, co przy znacznym obszarze chronio¬ nym prowadzi do powstawania duzych odleglosci pomiedzy sasiednimi wiazkami. Takaoslona nie zabezpie¬ cza przed wprowadzeniem waskich narzedzi i detali, a takze w niektórych przypadkach plasko ulozonej dloni.* Wszystkie opisane urzadzenia sa stosunkowo .skomplikowane co wplywa w istotny sposób na ich zawodnosc i cene.2 118 202 Istota wynalazku polega na konstrukcji urzadzenia, w którym swiatlo, zwlaszcza ze sródla liniowegojest przetwarzane w kolumnie nadawczej przez bebnowa przeslon*; wirujaca ze spiralnie rozmieszczonymi otworami na wiazki promieni o przebiegu równoleglym, ograniczajacym strefe chroniona. Poszczególne wiazki promieni po przejsciu kolejno w odstepach czasu przez plaszczyzne ograniczajaca strefe chroniona trafiaja do kolumny odbiorczej wyposazonej w komutator optyczny z lustrami, których ilosc i rozmieszczenie odpowiada otworom w bebnowej oslonie wirujacej, a predkosci obrotowe sa zsynchronizowane. Lustra kieruja kolejno pojedyncze impulsy swietlne do elementu fotoelektrycznego przetwarzajacego je na s\ gnaly elektryczne wprowadzane do ukladu elektronicznego, który w przypadku braku co najmniej jednego impulsu swkllftggo wysyla sygnal do zahamowania maszyny. t Cal#a fo^wt^zaaia wedlug wynalazku jest prostota konstrukcji oraz duza pewnosc dzialania. Przy zaitosowaniu sifnegd zródla swiatla umozliwia osiagniecie duzej rozpietosci strefy chronionej. W urzadzeniu zastosowany jest tylka jeden odbiorczy element fotoelektryczny. Natomiast w dotychczasowych rozwiaza¬ niach 3ja^Tftftd«i wiazki swiatla musial byc oddzielny element fotoelektryczny. "tJfzadzeoie wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu ilustruje rysunek, na którym fig. 1 przedsta¬ wia kolumne nadawcza i odbiorcza widziane z boku, fig. 2 — przekrój poprzeczny kolumny nadawczej, a fig. 3 — przekrój poprzeczny kolumny odbiorczej.Przyklad wykonania. Na granicach przestrzeni podlegajacej ochronie, np. w przypadku prasy-okna ograniczonego przez slupy prasy oraz krawedzie stolu i podniesionego suwaka, umieszczone sa dwie kolumny: nadawcza 1 i odbiorcza 2, Kolumna nadawcza 1 posiada centralnie zainstalowane liniowe zródlo swiatla 3 korzystnie swietlówke oslonieta nieprzezroczysta bebnowa przeslona 4, która na lozyskach obraca silnik krokowy 5. W bebnowej przeslonie 4 spiralnie wykonane sa okragle otwory 6 o równej srednicy, formujace swiatlo w wiazki promieni, które po przebyciu strefy chronionej pojedynczo trafiaja do kolumny odbiorczej 2. Kolumna odbiorcza 2jest wyposazona w optyczny komutator stanowiacy metalowy beben 7, ulozyskowany i napedzany silnikiem krokowym 8. Na pobocznicy bebna 7 zamocowane sa lustra 9, których ksztalt i polozenie odpowiada otworom w przeslonie bebnowej 4. Przy zapewnieniu synchronizacji ruchu obrotowego bebnowej przeslony 1 i komutatora, impulsy swietlne sa kierowane do fototranzystora 10.Impulsy swietlne przetworzone na elektryczne wprowadzane sa na wejscie wzmacniacza, który przekazuje sygnaly do ukladu standaryzujacego i dalej do elektronicznego ukladu wykrywajacego brak co najmniej jednego z impulsów. W przypadku wtarniecia w obszar chroniony ciala nieprzezroczystego, uklad wykrywa¬ jacy brak sygnalu przekazuje do ukladu wyjsciowego sygnal, który wykorzystany jest do zatrzymania niebezpiecznych mechanizmów i sygnalizacji zagrozenia.Czesci wirujace urzadzenia wedlug wynalazku zabezpiecza sie oslonami z blachy, tworzywa lub drewna.Zastrzezenia patentowe 1. Fotooptyczna kurtyna posiadajaca kolumne nadawczapromieniowania swietlnego i kolumne odbior¬ cza, usytuowane naprzeciwko siebie na granicach strefy chronionej, znamienna tym, ze w kolumnie nadaw¬ czej znajduje sie liniowe zródlo (3) swiatla, które przetwarzane jest przez wirujaca bebnowa przeslone (4) z otworami (6) na wystepujace w odstepach czasowych wiazki swiatla, które po przebyciu plaszczyzny ograniczajacej strefe chroniona trafiaja do kolumny odbiorczej, skladajacej sie z bebnowego komutatora optycznego (7) z zespolem luster (9) kierujacych impulsy swietlne do elementu fotoelektrycznego (10) przetwarzajacego je na sygnaly elektryczne wprowadzane na uklad elektroniczny, który w przypadku braku co najmniej jednego impulsu swietlnego wysyla sygnal do zahamowania maszyny. 2. Kurtyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze otwory w bebnowej przeslonie (4) sa wykonane w ukladzie spiralnym, a wiazki promieni swietlnych o przebiegu równoleglym kolejno zaswietlaja jeden element fotoelektryczny (10) podczas obrotów bebnowej przeslony (4) i komutatora (7|. 3. Kurtyna wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze otwory w bebnowej przeslonie (4) sa wykonane na wysokosciach, których wartosci stanowia szereg arytmetyczny o stalej róznicy pomiedzy wyrazami sasiednimi. 4. Kurtyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ilosc luster (9) w "komutatorze (7) i ich rozmieszczenie odpowiada otworom (6) w bebnowej przeslonie (4). 5. Kurtyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze posiada synchronizacje katowa polozen bebnowej przeslony (4) i komutatora (7).118 202 n M I A Fid2.Fiat PL